Orta Doğu’da tırmanan gerilim, Amerika Birleşik Devletleri havacılık sektöründe ciddi bir maliyet baskısı oluşturuyor. Artan yakıt giderleri nedeniyle hava yolu şirketlerinin operasyonel zorluklar yaşaması beklenirken, bu durumun yolculara bilet zamları ve uçuş iptalleri olarak yansıması öngörülüyor.
Jet Yakıtı Fiyatlarında Rekor Artış
Argus ABD Jet Yakıt Endeksi verilerine göre, yakıt fiyatlarında dramatik bir yükseliş gözlemlendi. 27 Mart tarihi itibarıyla galon (3,78 litre) başına yaklaşık 2,17 dolar olan seviye, 4,57 dolara kadar tırmandı. Analistler, bu maliyet artışı karşısında hava yolu şirketlerinin yakıt stoklarının birkaç hafta içinde tükenebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Bu krizin sonucunda bilet ücretlerinde artış ve seferlerde ciddi aksamalar yaşanması kaçınılmaz görünüyor.
Şirket Verileri ve Operasyonel Etkiler
| Kriter | Veri / Etki |
|---|---|
| Jet Yakıtı Fiyat Değişimi (Galon) | 2,17 $ -> 4,57 $ |
| United Airlines Uçuş Azaltma Oranı | %5 |
| Delta Air Lines Mart Ayı Ek Maliyeti | 400 Milyon $ |
| Orta Doğu’nun Küresel Arz Payı | %15 – %17 |
Dev Hava Yolu Şirketlerinden Maliyet Uyarıları
United Airlines Üst Yöneticisi (CEO) Scott Kirby, artan maliyetlerin operasyonlara etkisini değerlendirdi. Kirby, yakıt giderlerindeki yükseliş sebebiyle kısa vadeli uçuş planlarında yaklaşık yüzde 5 oranında bir azaltmaya gideceklerini açıkladı. CEO ayrıca, fiyatların bu seviyede seyretmesi durumunda sadece jet yakıtının yıllık bazda 11 milyar dolar ek yük getirebileceği uyarısını paylaştı.
Delta Air Lines tarafında da benzer bir tablo hakim. CEO Ed Bastian, yalnızca mart ayında yakıt maliyetlerindeki yükselişin şirkete 400 milyon dolar ek maliyet çıkardığını ifade etti. Bastian, bu devasa maliyetlerin bilet fiyatlarındaki artışlara yansıtılmaya başlandığının altını çizdi. Hava yolu şirketlerinin en büyük gider kalemlerinden birini jet yakıtı oluşturmaya devam ediyor.
Arz Güvenliği ve Jeopolitik Riskler
Orta Doğu bölgesi, günlük yaklaşık 1,1 milyon varil jet yakıtı ihracatı gerçekleştirerek küresel tüketimin yaklaşık yüzde 15-17‘sini karşılıyor. Ancak bölgede devam eden ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilime bağlı olarak Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin önemli ölçüde yavaşlaması, jet yakıt arzının büyük bir kısmının piyasalara ulaştırılmasını engelliyor.
