Orta Doğu coğrafyasında tırmanan askeri ve siyasi gerilimler, küresel ekonomik dengeleri sarsmaya devam ediyor. İngiltere Merkez Bankası tarafından hazırlanan son rapor, İran ile yaşanan savaş kaynaklı ekonomik “şokun” yansımalarını gözler önüne serdi. Verilere göre, bu istikrarsızlık süreci Birleşik Krallık genelinde yaklaşık 1.3 milyon konut sahibinin mortgage taksitlerinde artış yaşanmasına neden olabilir. Yükselen enerji fiyatları ve artan borçlanma maliyetleri, hane halkı bütçeleri üzerindeki baskıyı giderek ağırlaştırıyor.
Milyonlarca Hane Risk Altında
Bankanın analizlerine göre, önümüzdeki iki buçuk yıllık periyotta toplam 5.2 milyon hanenin mortgage giderlerinde yükseliş kaydedilmesi bekleniyor. Bu güncel veri, çatışmalar öncesinde öngörülen 3.9 milyon seviyesinin oldukça üzerinde bir tablo çiziyor. Uzmanlar, yaşanacak bu maliyet artışlarının 2022 yılında deneyimlenen “mini bütçe krizi” dönemine kıyasla daha kontrol edilebilir bir seviyede kalacağını tahmin ediyor.
Enerji Maliyetleri ve Enflasyon Baskısı
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik hamlelerinin ardından, küresel piyasalarda petrol ve doğal gaz fiyatlarında keskin yükselişler kaydedildi. Bu durum bir yandan devletin borçlanma yükünü artırırken, diğer yandan enflasyon üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturuyor. İngiltere Merkez Bankası, bu gelişmeler ışığında genel ekonomik görünümün “kötüleştiğini” açıkça ifade ediyor.
| Gösterge | Önceki/Mevcut Durum | Güncel/Beklenen |
|---|---|---|
| Etkilenmesi Beklenen Toplam Hane | 3.9 Milyon | 5.2 Milyon |
| Politika Faiz Oranı | – | %3.75 |
| 2 Yıllık Sabit Mortgage Faizi | – | %5.84 |
| Piyasadaki Mortgage Ürün Sayısı | 8.500 | 7.000 |
Faiz İndirimi Beklentileri Zayıflıyor
Geçtiğimiz yıl boyunca düşme eğiliminde olan faiz oranlarının, artan enflasyonist riskler nedeniyle mevcut seviyelerinde sabit kalabileceği veya yeniden artışa geçebileceği belirtiliyor. Halihazırda %3.75 seviyesinde bulunan politika faizi, doğrudan konut kredisi maliyetlerini de etkiliyor. Son bir aylık süreçte mortgage faizlerinde yukarı yönlü bir ivme gözlendi. İki yıllık sabit faiz ortalaması %5.84’e tırmanırken, beş yıllık oranlar %5.75 seviyesine ulaştı.
Konut Piyasasında Daralma Sinyalleri
Maliyetlerin artmasıyla birlikte bankaların sunduğu kredi seçeneklerinde de azalma görülüyor. Piyasadaki toplam mortgage ürünü sayısı 8 bin 500‘den 7 bine gerilerken, bazı avantajlı kredi paketleri tamamen kullanımdan kaldırıldı. İngiltere’nin önde gelen kredi kuruluşlarından Nationwide, bu tablonun konut satış hacmi ve fiyatlar üzerinde negatif bir etki yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu. Enerji ve kredi maliyetlerindeki bu yukarı yönlü seyrin devam etmesi durumunda, hem bireysel tüketicilerin hem de ülke ekonomisinin üzerindeki yükün daha da ağırlaşması bekleniyor.
