Orta Doğu coğrafyasında enerji altyapılarına peş peşe düzenlenen askeri operasyonlar, küresel piyasalarda deprem etkisi yarattı. İran sınırları içindeki Güney Pars doğalgaz sahasının hedef alınmasının ardından, bölge genelinde çok sayıda stratejik enerji tesisine yönelik gerçekleştirilen saldırılar, perşembe günü petrol fiyatlarında yüzde 3’e varan ani bir sıçramaya zemin hazırladı.
Kritik Tesisler Hedef Alındı: Bölgede Neler Yaşanıyor?
İran’ın, Asaluyeh ve Güney Pars bölgelerindeki kendi enerji altyapısına yapılan müdahalelere karşılık verme hazırlığı, bölgesel gerilimi tırmandırdı. Dünyanın en devasa doğalgaz rezervi konumunda olan ve Basra Körfezi’nin karşı kıyısındaki ABD müttefiki Katar ile paylaşılan Güney Pars sahasında yaşananların ardından Tahran yönetimi harekete geçti. Misilleme planları kapsamında Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) belirli petrol tesisleri için saldırı öncesi tahliye ikazları yayımlandı.
Çatışmanın Enerji Altyapısına Etkileri
- Katar: QatarEnergy tarafından çarşamba günü paylaşılan bilgilere göre, ülkenin en büyük LNG işleme üssü konumundaki Ras Laffan’a yönelik İran kaynaklı füze saldırıları gerçekleşti. Kurum, söz konusu hamlenin enerji merkezinde “büyük çaplı hasara” neden olduğunu duyurdu.
- Birleşik Arap Emirlikleri (BAE): Havada imha edilen füzelerden düşen şarapnel parçaları, Bab petrol sahası ile Habshan gaz tesislerine zarar verdi. Bu gelişme üzerine ülkedeki bazı kritik enerji operasyonları askıya alındı.
- Suudi Arabistan: Çarşamba günü başkent Riyad’ı hedef alan dört adet balistik füze havada engellenirken, aynı gün bir gaz tesisine yapılmak istenen insansız hava aracı (İHA) saldırı girişimi de bertaraf edildi.
Fiyatlamalar ve Piyasa Tepkisi
Yaşanan sıcak çatışmaların fiziki arz güvenliğini tehdit etmesiyle uluslararası piyasalarda varil fiyatlarının yönü sert bir şekilde yukarı döndü.
| Petrol Türü | Güncel Fiyat (Dolar) | Günlük Artış (%) | Çarşamba Kapanış Durumu |
|---|---|---|---|
| Brent Petrol Vadeli İşlemleri | 111,07 | %3,44 | %3,8 yükseliş |
| ABD Ham Petrolü (WTI) | 98,61 | %2,38 | Yataya yakın seyir |
ABD’den Bölgeye Asker Sevkiyatı Gündemde
Bölgede giderek artan tansiyon uluslararası aktörleri de harekete geçirdi. Reuters tarafından servis edilen bir habere göre, Donald Trump yönetimi Orta Doğu’daki askeri operasyonlarını ve mevcudiyetini güçlendirmek amacıyla binlerce ABD askerini bölgeye konuşlandırma fikrini değerlendiriyor.
Haberde görüşlerine yer verilen kaynaklar, masadaki stratejik seçenekler arasında petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli bir şekilde geçişinin garanti altına alınmasının da bulunduğunu aktardı. Boğazdaki güvenlik koridorunun ağırlıklı olarak deniz ve hava kuvvetlerinin desteğiyle oluşturulabileceği belirtilirken, bölgede tam güvenliğin sağlanmasının kara birliklerinin sahaya inmesini de gerektirebileceği ifade edildi.
