Marmara Bölgesi’nde yaşayan milyonlarca insanı tedirgin eden ve bilim dünyasının üzerinde titizlikle çalıştığı büyük İstanbul depremi hakkında yeni ve dikkat çekici bir değerlendirme yapıldı. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, beklenen büyük sarsıntıya ilişkin senaryonun giderek netleştiğini belirterek, özellikle zemin yapısının yaratacağı risklere vurgu yaptı.
Avcılar Hattında “Basen Etkisi” Uyarısı
Sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyunu bilgilendiren Prof. Dr. Bektaş, Marmara Denizi’nin tabanındaki jeolojik hareketliliği analiz etti. Orta Marmara bölgesinde yer alan ince yer kabuğunun, sığ bir depremsellikle kırılabileceği öngörüsünde bulunan Bektaş, özellikle Avcılar hattına dikkat çekti. Uzman isim, bu bölgede oluşabilecek sismik dalgaların “basen etkisi” ve zemin büyütmesi faktörleriyle birleşerek yıkıcı bir güce ulaşabileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Bektaş’ın analizlerine göre, depremin büyüklüğü matematiksel olarak daha düşük hesaplansa bile, zeminin vereceği tepki nedeniyle hissedilen şiddet çok daha yüksek olabilir. Bektaş, bu faktörlerin birleşimiyle sarsıntının 7 şiddetinde bir etki yaratabileceği uyarısında bulundu.
Depremin Büyüklüğü ve Hissedilen Şiddet Farkı
Yapılan değerlendirmede, depremin merkez üssündeki büyüklük ile yüzeyde yaratacağı tahribat arasındaki fark tablo ile şu şekilde özetlenebilir:
| Deprem Parametresi | Tahmin Edilen Değerler |
|---|---|
| Sismik Büyüklük (Magnitude) | M6,2 – M6,4 |
| Risk Faktörleri | Basen Etkisi, Zemin Büyütmesi |
| Hissedilecek Şiddet/Etki | M7 Seviyesi |
Prof. Dr. Bektaş, olası deprem senaryosunda belirleyici olacak temel faktörleri ise şöyle sıraladı:
- İnce Kabuk Yapısı: Orta Marmara Sırtı’ndaki kırılgan yapı.
- Termal Bariyer: Doğudaki Çınarcık Çukuru’nun kırılmayı durdurma potansiyeli.
- Zemin Tepkisi: Yıkıcılığı belirleyen ana unsurun sarsıntı büyüklüğünden ziyade zeminin davranışı olması.
“Sarsıntı Değil, Zemin Yıkar”
Açıklamasında geçmişteki sismik olaylara ve jeolojik bariyerlere de atıfta bulunan Prof. Dr. Osman Bektaş, şu ifadeleri kullandı:
“Orta Marmara Sırtı’ndaki ince ve kırılgan kabuk, sığ bir depremsellikle kırılabilir. Ancak doğudaki Çınarcık Çukuru’nun termal bariyeri, kırılmayı durdurma potansiyeline sahip; tıpkı 2025 Silivri depreminin Kumburgaz Çukurunda durması gibi.
Depremin büyüklüğü M6,2 – M6,4 seviyesinde kalsa dahi tehlike büyük. Özellikle Avcılar hattındaki ‘basen etkisi’ ve zemin büyütmesi, sismik dalgaların şiddetini M7 seviyesine çıkarabilir. Unutmayalım; sarsıntı büyüklüğü değil, zeminin buna verdiği tepki yıkar.”
