Ticaret Bakanlığı, Çin başta olmak üzere AB ve STA dışı ülkelerden ithal edilen otomobillere %30’a varan ve minimum 8.500 doları bulan ek mali yükümlülük getirdi. Karar 60 gün sonra yürürlüğe girecek.
Ticaret Bakanlığı, yerli üretimi korumak ve cari açığı azaltmak amacıyla otomobil ithalatına yönelik devrim niteliğinde bir düzenlemeye imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren kararla, Avrupa Birliği (AB) ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanan ülkeler dışından ithal edilecek binek otomobillere, motor tipine göre değişen oranlarda ve yüksek tutarlı minimum maktu vergileri de içeren ek mali yükümlülük getirildi.
Yeni Ek Mali Yükümlülük Oranları ve Tutarları
| Araç Tipi | Ek Mali Yükümlülük Oranı | Minimum Maktu Tutar | Hangisi Yüksekse O Uygulanacak |
| Konvansiyonel ve Hibrit | %25 | 6.000 ABD Doları | Evet |
| Plug-in Hibrit | %30 | 7.000 ABD Doları | Evet |
| Elektrikli Otomobil | %30 | 8.500 ABD Doları | Evet |
| Muaf Ülkeler | Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması Olan Ülkeler |
Bakanlık: “Yerli Üretimi Korumak ve Haksız Rekabeti Önlemek İçin”
Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, bu adımın “ülkemizde üretim yaparak ekonomiye katkı sağlayan yerli ve milli üretimin, yoğun ithalat baskısına ve haksız rekabete karşı savunulması, cari açığın azaltılması ve nitelikli istihdamın korunması” amacıyla atıldığı vurgulandı.
Açıklamada, dünya ticaretinde artan korumacılık eğilimlerine dikkat çekilerek, “Otomotiv sektörümüzün büyük ölçüde artan ithalatın baskısına ve haksız rekabete karşı gerekli tedbirlerle korunması ihtiyacı ortaya çıkmıştır,” denildi.
Karar 60 Gün Sonra Yürürlükte
Yeni düzenleme, özellikle son yıllarda Türkiye pazarında hızla pay kazanan Çin menşeli otomobil markalarını doğrudan etkileyecek. Karar, yayımı tarihini takip eden 60 gün sonra yürürlüğe girecek. Bakanlık, başlamış işlemler için bir geçiş süreci sağlanacağını da belirtti.
Finans Hattı Yorumu:
Bu, son yıllarda otomotiv sektörüne yönelik atılmış en sert ve en korumacı adımdır. Bu kararın ardında yatan temel neden, son dönemde özellikle Çinli markaların Türkiye pazarında yarattığı yoğun rekabet ve bunun yerli üretim ile cari denge üzerindeki baskısıdır. Bu düzenlemenin piyasalar ve tüketiciler için çok boyutlu sonuçları olacaktır:
-
Çinli Markalara Fiyat Şoku: Bu kararın birincil hedefi olan Çinli otomobil markalarının (Chery, MG, BYD vb.) fiyatlarında sert bir artış yaşanması kaçınılmazdır. Minimum 8.500 dolarlık ek vergi, özellikle uygun fiyatlı elektrikli modellerin rekabet avantajını büyük ölçüde ortadan kaldıracaktır. Bu durum, bu markaların Türkiye pazarındaki büyüme hızını ciddi şekilde yavaşlatabilir.
-
Yerli Üreticiler İçin Rekabet Avantajı: Bu hamle, Türkiye’de üretim yapan Tofaş (TOASO), Ford Otosan (FROTO), Oyak Renault, Hyundai Assan ve TOGG gibi markalar için muazzam bir rekabet avantajı yaratacaktır. İthal rakiplerinin fiyatları artarken, yerli üreticiler pazar paylarını artırma ve daha rekabetçi fiyatlandırma yapma fırsatı bulacaktır. Bu durum, bu şirketlerin hisse senetleri için pozitif bir katalizör olarak algılanacaktır.
-
Tüketici İçin Ne Anlama Geliyor?: Tüketiciler için seçenekler azalabilir ve fiyatlar genel olarak yükselebilir. Özellikle AB dışından gelen uygun fiyatlı otomobil alternatifleri ortadan kalkacağı için, pazar büyük ölçüde yerli üretim ve Avrupa menşeli markaların hakimiyetine girecektir. Bu da genel fiyat seviyesini yukarı çekebilir.
-
Cari Açığa Etkisi: Otomobil, Türkiye’nin ithalat faturasındaki en önemli kalemlerden biridir. AB dışından yapılan ithalatın yavaşlaması, cari açığın azaltılmasına olumlu katkı sağlayacaktır. Bu, ekonomi yönetiminin makro hedefleriyle de uyumlu bir adımdır.
Sonuç olarak, bu karar yerli sanayiyi ve cari dengeyi korumayı hedeflerken, otomotiv pazarındaki rekabet dinamiklerini kökünden değiştirecek ve kısa vadede tüketici için daha yüksek fiyatlar anlamına gelebilecek, sonuçları yakından izlenmesi gereken stratejik bir hamledir.
