SUV ve Elektrikli Araçların Yükselişi Sürüyor, Hafif Ticari Pazarı Kan Kaybetti
Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı, Ağustos ayında güçlü bir performans sergileyerek, yüksek faiz ortamı ve sıkılaşan kredi koşullarına rağmen dirençli bir duruş sergiledi. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından açıklanan verilere göre, toplam pazar Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre %12,78 artarak 101.650 adet oldu. Bu rakam, son 10 yıllık Ağustos ayı ortalama satışlarının %60 üzerinde kalarak, pazardaki canlılığın altını çizdi.
Ağustos ayındaki büyümenin lokomotifi, %18,7’lik güçlü bir artışla 82.215 adede ulaşan otomobil satışları oldu. Buna karşılık, ekonominin ve KOBİ’lerin nabzını tutan hafif ticari araç pazarı ise %6,77’lik bir düşüşle 19.435 adede geriledi.
İlk 8 Ayda Pazar %7 Büyüdü
Yılın ilk sekiz aylık döneminde ise toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre %7,24’lük bir artışla 817.345 adede ulaştı. Bu dönemde otomobil satışları %8,05, hafif ticari araç satışları ise %4,1 oranında arttı.
Tüketicinin Tercihi Değişmiyor: SUV, Benzinli ve C Segmenti
ODMD verileri, Türkiye’deki tüketicinin otomobil tercihlerindeki ana trendlerin devam ettiğini gösterdi:
-
Segment Lideri C Segmenti: Pazarın yarısından fazlasını (%56) C segmenti otomobiller oluşturdu. Vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerinin toplam payı ise %81,9 oldu.
-
SUV Hakimiyeti Sürüyor: En çok tercih edilen gövde tipi, pazarın %62,8‘ini domine eden SUV araçlar oldu.
-
Benzinli Lider, Elektrikli Yükselişte: Yakıt tipine göre bakıldığında, benzinli otomobiller %46,5 ile liderliğini korurken, hibrit araçlar %26,3, tam elektrikli araçlar ise %18,5‘lik paya ulaştı. Dizel otomobillerin payı ise %8’e geriledi.
Elektrifikasyon Devrimi Hızlanıyor
Verilerin en dikkat çekici detayı, elektrikli araç (EV) pazarındaki durdurulamaz yükseliş oldu.
-
160 kW altındaki (daha erişilebilir) elektrikli otomobil satışları %106,6 arttı.
-
160 kW üstündeki (daha güçlü) elektrikli otomobil satışları ise %285,9 gibi akıl almaz bir oranda arttı.
Bu rakamlar, Türkiye’de elektrifikasyon dönüşümünün hem arz hem de talep tarafında ne kadar hızlandığını teyit etti.
Finans Hattı Yorum:
Ağustos ayı otomotiv pazarı verileri, Türkiye ekonomisinin ve tüketici davranışlarının mevcut durumuna dair önemli ve birbiriyle çelişen sinyaller içeriyor.
1. “Dirençli Tüketici” mi, “Öne Çekilmiş Talep” mi?
Otomobil pazarının yüksek faiz ve sıkı kredi koşullarına rağmen Ağustos’ta bu kadar güçlü bir performans sergilemesi, ilk bakışta “tüketicinin direncini” gösteriyor. Ancak bu tablonun arkasında, gelecekteki potansiyel fiyat artışlarından (kur veya vergi kaynaklı) kaçınmak isteyen tüketicinin “talebi öne çekmesi” de önemli bir rol oynuyor olabilir. Bu durum, yılın son çeyreğinde pazarda bir yavaşlama riskini de beraberinde getirir.
2. Ekonominin İki Yüzü: Tüketici ve Ticari
Otomobil (binek) ve hafif ticari araç pazarları arasındaki ayrışma, ekonominin iki farklı yüzünü gösteriyor. Otomobil satışlarındaki artış, bireysel tüketicinin harcama eğiliminin hala canlı olduğunu gösterirken, hafif ticari araç pazarındaki düşüş, KOBİ’lerin ve reel sektörün yatırım ve harcama kararlarında daha temkinli davrandığına dair önemli bir “öncü” işarettir. Bu, sıkı para politikasının etkilerinin ticari tarafta daha belirgin hissedilmeye başlandığının bir göstergesi olabilir.
3. SUV ve Elektrik Mega Trendleri:
Tüketici tercihlerindeki iki ana mega trendin gücü artarak devam ediyor. Pazarın neredeyse üçte ikisinin SUV’lardan oluşması, bu gövde tipinin artık bir “trend” olmaktan çıkıp pazarın “yeni normali” haline geldiğini gösteriyor. Elektrikli ve hibrit araçların toplam pazar payının %45’i aşması ise, Türkiye’nin elektrifikasyon dönüşümünde geri dönülmez bir yola girdiğini kanıtlıyor. Bu durum, hem otomotiv ana sanayii hem de batarya, şarj istasyonları ve yazılım gibi alanlarda faaliyet gösteren yan sanayi şirketleri için devasa bir fırsat penceresi sunmaktadır.
4. Borsa İstanbul İçin Anlamı:
Bu veriler, Borsa İstanbul’da işlem gören otomotiv şirketleri için karışık bir tablo sunuyor. Binek otomobil tarafında güçlü olan Ford Otosan (FROTO), Tofaş (TOASO) ve distribütör Doğuş Otomotiv (DOAS) için Ağustos ayı verileri pozitif. Ancak hafif ticari araç pazarındaki daralma, bu şirketlerin ticari araç segmentlerindeki performansı için bir soru işareti yaratıyor. Yatırımcıların, şirketlerin satış karmasındaki binek/ticari dengesini yakından izlemesi, doğru bir analiz için kritik olacaktır.
