Petrol fiyatları, Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik saldırılar sonucu üretim kapasitesinde yaşanan düşüş bilgisini paylaşmasının ardından yeniden yükseliş trendine girdi.
Küresel Petrol Piyasasındaki Güncel Durum
Brent petrolü, inişli çıkışlı bir seyir izleyen piyasa işlemlerinde dün %1,2’lik bir artış kaydederek 97 dolar seviyesine yaklaştı. Ancak, ABD ve İran arasında Salı günü duyurulan ateşkes anlaşmasının etkisiyle haftalık bazda %10’un üzerinde bir değer kaybı yaşanmıştı. Bu gelişmelerin ardından ABD ham petrolü ise varil başına yaklaşık 99 dolardan işlem gördü.
Suudi Arabistan’daki Üretim Kaybı
Suudi Arabistan’ın resmi haber ajansı tarafından yapılan açıklamaya göre, ülkenin enerji tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırılar sonucunda günlük petrol üretim kapasitesinde yaklaşık 600 bin varil azalma meydana geldi. Bloomberg’in hesaplamalarına göre, bu kayıp Suudi Arabistan’ın normal ham petrol ihracatının yaklaşık %10’una denk geliyor.
Boru Hattı Saldırısı ve Ek Kayıp
Ayrıca, Kızıldeniz üzerinden petrol sevkiyatında kritik bir rol oynayan Doğu-Batı boru hattına bağlı bir pompa istasyonunun hedef alınması, haftalık bazda günlük yaklaşık 700 bin varillik ek bir kapasite kaybına sebep oldu. Bölgede artan gerilim ortamında Kuveyt de bazı stratejik tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının engellendiğini bildirdi.
Stoklar ve Rezervler Devreye Giriyor
Orta Doğu petrolüne yüksek derecede bağımlı olan Japonya, arz güvenliği endişeleriyle stoklarını kullanmaya başladı. Başbakan Sanae Takaichi, Mayıs ayı itibarıyla yaklaşık 20 günlük petrolün rezervlerden piyasaya sunulacağını duyurdu. Benzer şekilde, ABD de enerji maliyetlerindeki artışı kontrol altına almak amacıyla Stratejik Petrol Rezervi’nden takas yoluyla 30 milyon varile kadar petrol sağlama önerisinde bulundu.
Uluslararası Diplomatik Görüşmeler
ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamalarda İran ile yürütülen müzakereler hakkında “çok iyimser” olduğunu belirtti. Trump, ayrıca İsrail’in Lübnan’daki İran destekli Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlarının sınırlı bir yoğunlukta devam edeceğini ifade etti.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ise bu operasyonların ABD-İran ateşkes anlaşmasının bir parçası olmadığını vurguladı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımda ise “İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden ücret aldığına dair haberler var. Böyle bir durum kesinlikle olmamalı; eğer oluyorsa derhal durdurulmalı!” şeklinde konuştu.
Piyasa katılımcılarının gözleri, Cumartesi günü İslamabad’da İranlı yetkililerle gerçekleştirilmesi planlanan görüşmelere çevrilmiş durumda. ABD heyetine JD Vance’in başkanlık etmesi bekleniyor.
Hürmüz Boğazı ve Arz Riskleri
Görüşmelerin ana gündem maddelerinden biri, Şubat ayının sonlarından bu yana neredeyse tamamen kapanma noktasına gelen Hürmüz Boğazı olacak. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yaklaşık %20’sinin geçtiği bu boğazdaki herhangi bir aksaklık, ciddi bir arz şoku riskini beraberinde getiriyor.
* Suudi Arabistan’da üretim kapasitesi daraldı
* Boru hattı saldırısı kaybı artırdı
* Enerji arzı için stoklar kullanıma açıldı
* Trump’tan Hürmüz Boğazı’na ilişkin sert uyarı
* Tüm dikkatler İslamabad’daki kritik görüşmelerde
