Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik gerçekleştirilen saldırılar sonucunda üretim kapasitesinde yaşanan azalma, petrol fiyatlarında bir yükselişe neden oldu. Bu durum, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin küresel enerji piyasalarındaki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Enerji Altyapısına Yönelik Saldırılar ve Üretim Kayıpları
Suudi Arabistan’ın resmi haber ajansı tarafından yapılan açıklamaya göre, ülkenin enerji altyapısına yönelik yapılan saldırılar nedeniyle günlük yaklaşık 600 bin varil petrol üretim kapasitesi kayboldu. Bloomberg’in hesaplamalarına göre bu rakam, krallığın olağan ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 10’una tekabül ediyor.
Benzer şekilde, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz üzerinden petrol sevkiyatı için kullandığı Doğu-Batı boru hattını besleyen bir pompa istasyonuna yönelik saldırılar da haftalık bazda günlük 700 bin varillik bir kapasite kaybına yol açtı. Ayrıca, Kuveyt’in de insansız hava aracı saldırılarını engellediği ve bazı kritik tesislerinin hedef alındığı rapor edildi.
Stokların Kullanılması ve Arz Dengesini Sağlama Çabaları
Japonya gibi Orta Doğu petrolüne yoğun bağımlılığı olan ülkeler, olası arz kesintilerine karşı stoklarını kullanmaya başladı. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkenin Mayıs ayında stoklarından yaklaşık 20 günlük petrolü piyasaya süreceğini bildirdi. Bu adım, piyasadaki arzı desteklemeyi ve fiyat dalgalanmalarını sınırlamayı amaçlıyor.
Amerika Birleşik Devletleri de benzer bir yaklaşımla, Orta Doğu’daki kesintilerin enerji maliyetlerini artırmasını dengelemek amacıyla Stratejik Petrol Rezervi’nden takas yoluyla 30 milyon varile kadar petrol sunma teklifinde bulundu. Bu hamle, küresel enerji piyasalarında istikrarı sağlamaya yönelik bir çaba olarak görülüyor.
Diplomatik Gelişmeler ve Hürmüz Boğazı’nın Önemi
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile bir anlaşma konusunda iyimser olduğunu belirterek diplomatik çözümlere işaret etti. Bu arada, İsrail’in Lübnan’da İran destekli Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceği bilgisi de paylaşıldı. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, devam eden operasyonların ABD-İran ateşkes anlaşmasının bir parçası olmadığını vurguladı.
Trump, ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden ücret alınması iddiaları nedeniyle İran’ı sert bir dille uyararak, “İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden ücret aldığına dair haberler var. Böyle bir şey olmamalı; eğer oluyorsa derhal durdurulmalı!” şeklinde konuştu.
Pek çok göz, Cumartesi günü İranlı yetkililerle gerçekleştirilecek görüşmeler için ABD heyetine JD Vance’in başkanlık etmesinin beklendiği İslamabad’a çevrilmiş durumda. Bu görüşmelerde, Şubat sonundan bu yana küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz akışının beşte birini etkileyerek ciddi bir arz şokuna neden olan Hürmüz Boğazı’ndaki durumun ele alınması bekleniyor.
Haftanın Gelişmeleri
- Brent petrol, 97 dolar seviyesine yaklaştı.
- ABD ham petrolü varil başına yaklaşık 99 dolardan işlem gördü.
- Suudi Arabistan’ın üretim kapasitesinde günlük yaklaşık 600 bin varil azalma yaşandı.
- Japonya Mayıs ayında stoklarından 20 günlük petrol piyasaya sürecek.
- ABD, SPR’den 30 milyon varil petrol sunmayı teklif etti.
