Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin etkisiyle enerji arzına yönelik kaygılar giderek derinleşiyor. İran’ın Basra Körfezi etrafındaki enerji tesislerini hedef alan saldırılarını sıklaştırması, kısa süreli bir düşüş yaşayan petrol fiyatlarını tekrar yukarı yöne çevirdi.
Ne Oldu ve Neden Yaşandı?
Savaşın üçüncü haftasına girilmesiyle beraber, tırmanan gerilim küresel enerji tedariki konusundaki korkuları besliyor. Savaşın patlak vermesinden bu yana petrol fiyatlarında yüzde 40’tan fazla bir artış kaydedildiği belirtiliyor. Yaklaşık bir haftalık sürecin ardından dört seansın sonrasında ilk kez gerileyen piyasada, Pazartesi günü Brent petrolde yüzde 2,8 oranında bir düşüş yaşanmıştı. Bu kısa süreli değer kaybının arkasında, ABD’nin acil durum petrol rezervlerini piyasaya sürme hazırlığı yatıyordu. Ancak, yaşanan son saldırı haberleri piyasayı hızla eski yukarı yönlü ivmesine döndürdü.
| Piyasa Verisi / Gelişme | Değer / Oran |
|---|---|
| Brent Petrol Varil Fiyatı | 103 doların üzerinde |
| ABD Ham Petrolü (WTI) | Yaklaşık 96 dolar |
| Pazartesi Günkü Brent Düşüşü | Yüzde 2,8 |
| Savaş Başından Beri Toplam Artış | Yüzde 40’tan fazla |
Nerede ve Nasıl Gerçekleşti?
Fiyatların seyrini belirleyen ana unsur, bölgedeki kritik enerji altyapılarının tahrip edilmesi oldu. İran’a ait füzeler ve insansız hava araçları aracılığıyla bölgede kritik noktalar hedef alındı. Meydana gelen gelişmeler şu şekilde sıralandı:
- Birleşik Arap Emirlikleri’nde yer alan Şah sahasında operasyonlar durduruldu.
- Irak’taki bir petrol sahasına saldırı düzenlendi.
- Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki önemli bir liman vuruldu.
Bu eylemlerin bir sonucu olarak, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılığı neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Özellikle Asya’daki tüketiciler, boğazdaki bu darboğaz nedeniyle büyük bir baskı altına girdi.
Kim Ne Dedi? Uzman ve Lider Görüşleri
Piyasadaki bu yoğun dalgalanma uzmanların da yakın takibinde. Bloomberg Television ekranlarında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan CIBC Private Wealth Group’un kıdemli enerji traderı Rebecca Babin, mevcut durumu şu sözlerle özetledi:
“Piyasayı her gün yukarı ve aşağı çeken sürekli bir itme-çekme var. Bunun nedeni gelen çok sayıda haber akışı. Aynı anda yaklaşık 100 farklı gelişmenin olduğu ve piyasadan ne kadar arzın çekildiğini ve bunun ne kadar süreceğini anlamaya çalışan bir piyasa var.”
ABD Başkanı Donald Trump’tan Yeni Uyarılar
Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı kullandığı söylemleri de yakından izliyor. Trump, önceki dönemlerde İran’ın kritik ihracat merkezlerinden biri olan Harg Adası’ndaki enerji varlıklarını doğrudan hedef almamıştı. Fakat yaptığı son açıklamalarda, petrol altyapılarına yönelik saldırıların daha da genişletilebileceğine dair sinyaller verdi.
Bunun yanı sıra Washington yönetimi adına konuşan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri tehdit etme kapasitesini “sert şekilde vurduğunu” belirtti. ABD Başkanı, boğazdaki geçiş güvenliğinin sağlanabilmesi amacıyla diğer ülkelere yaptığı çağrısını da yineledi.
