Orta Doğu coğrafyasında tırmanan askeri gerilimler, dünya petrol piyasalarındaki yerleşik dengeleri temelinden sarstı. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinde yaşanan tıkanıklık, günlük bazda yaklaşık 14 milyon varillik bir arzın piyasa dışı kalmasına neden olurken, küresel ölçekteki arz şokunu daha da derinleştirerek fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdı.
Petrol piyasalarındaki bu hareketlilik, ABD Başkanı Donald Trump tarafından İran’a yönelik yapılan açıklamalarla birlikte daha da şiddetli bir dalgalanma sürecine girdi. Yatırımcılar, jeopolitik risklerin arz güvenliğini ne ölçüde tehdit edeceğini yakından takip ediyor.
WTI ve Brent Fiyatlarında Kritik Değişim
Fiyat hareketlerine bakıldığında, 2 Nisan tarihinde WTI (Batı Teksas petrolü) varil fiyatı yüzde 11’in üzerinde bir değer kazancıyla günü 111,54 dolar seviyesinden tamamladı. Gün içerisindeki işlemlerde ise fiyatlar 113,97 dolara kadar tırmandı. Aynı süreçte Brent petrol yüzde 7,8 yükselişle 109,03 dolardan kapanış yaptı. Bu verilerle birlikte WTI, Mayıs 2022 tarihinden bu yana ilk kez Brent petrolün üzerinde bir fiyatla işlem görerek dikkatleri üzerine çekti.
Bugünkü işlemlerde de yükseliş eğilimi devam ediyor. Saat 10.25 verilerine göre, Brent petrol vadeli kontratları yaklaşık yüzde 1,6 artış göstererek 111,41 dolara ulaştı. WTI tarafında ise yüzde 2,6‘lık bir yükselişle varil fiyatı 115,02 dolar seviyesine kadar çıktı.
Petrol Fiyat Karşılaştırma Tablosu
| Petrol Türü | 2 Nisan Kapanış | Gün İçi En Yüksek | Güncel Fiyat (10:25) |
|---|---|---|---|
| WTI (ABD) | 111,54 $ | 113,97 $ | 115,02 $ |
| Brent | 109,03 $ | – | 111,41 $ |
Arz Güzergahları ve Stratejik Farklılıklar
Piyasa uzmanları, oluşan bu fiyat makasını basit bir arz-talep dengesizliğinden ziyade yapısal bir dönüşüm olarak değerlendiriyor. Deniz yoluyla nakledilen küresel petrol arzının sembolü olan Brent petrol, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklardan doğrudan olumsuz etkileniyor. Buna karşın, boru hattı taşımacılığına dayalı olan WTI’ın fiziksel olarak daha erişilebilir kalması, yatırımcılar nezdinde onu güvenli bir alternatif gösterge haline getirdi. WTI aynı zamanda ABD’nin bölgedeki askeri hamlelerine ilişkin beklentilerin fiyatlandığı stratejik bir araç niteliği kazandı.
Piyasada “Backwardation” Etkisi
Petrol piyasasında arz sıkışıklığının en net göstergelerinden biri olan “backwardation” yapısı da giderek derinleşiyor. Bu durum, yakın vadeli petrol kontratlarının ileri vadeli kontratlara kıyasla daha yüksek fiyatlardan alıcı bulması anlamına geliyor. Mevcut yapı, piyasa oyuncularının fiziki petrole erişmekte ciddi zorluklar yaşadığını ve acil teslimat ihtiyacının WTI tarafında daha belirgin hale geldiğini kanıtlıyor.
