Küresel finans piyasaları; Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran ekseninde tırmanan jeopolitik gerilimler ile ABD kaynaklı kritik makroekonomik verilerin gölgesinde yeni haftaya adım attı. Özellikle enerji hatlarındaki olası aksaklıkların küresel enflasyonu yeniden körükleyebileceği endişesi, yatırımcıların risk algısını yüksek tutmaya devam ediyor.
Ne Neden Oluyor: Enerji Koridorunda Kriz ve Trump’ın Açıklamaları
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve petrol taşımacılığının en kritik rotalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda enerji transferinin adeta durma noktasına gelmesi, küresel bazda enflasyonist baskıların artmasına zemin hazırlıyor. Arz sıkıntılarını çözmeye yönelik atılan adımlara rağmen, sert dalgalanmalara sahne olan petrol fiyatları yeni haftaya da yükseliş ivmesiyle girdi.
Piyasaların bir diğer odak noktası ise Orta Doğu’daki çatışmalara dair tarafların verdiği mesajlar oldu. ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı değerlendirmede mevcut şartların henüz yeterince olgunlaşmadığını belirterek, saldırıları sonlandırmak maksadıyla İran ile masaya oturmak istemediğini vurguladı. Olası bir mutabakatın oldukça katı şartlar içermesi gerektiğinin altını çizen Trump, İran’ın nükleer programından tamamen vazgeçeceğine dair kesin bir taahhüdün anlaşmada yer almasının şart olduğunu ifade etti.
Artan petrol maliyetlerine karşı diğer devletlerle ortak bir strateji geliştirdiklerini söyleyen Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini tesis etmeyi planladıklarını aktardı. Bölgede İran tarafından mayın döşendiğine ilişkin kesin bir kanıt bulunmadığını belirten ABD Başkanı, denizin detaylıca taranacağını ve ABD Donanması’nın boğazdan geçen ticari gemilere eşlik edebileceğini duyurdu. ABD’nin denizde mahsur kalan Rus petrolünün alımına yönelik geçici izin vermesine de değinen Trump, “Dünya için petrol istiyorum.” sözlerini sarf etti.
Nasıl Bir Seyir İzleniyor: ABD Büyüme Verileri ve Fed Beklentileri
ABD ekonomisine dair açıklanan büyüme rakamları tahminlerin gerisinde kalarak dikkat çekti. Geçtiğimiz hafta yayımlanan verilere göre, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde ABD ekonomisi beklentilerin altında kalarak yüzde 0,7 oranında genişledi. Oysa bir ay önce açıklanan öncü göstergelerde, 2025’in dördüncü çeyreği için büyüme hızı yüzde 1,4 olarak öngörülmüştü.
Öte yandan, ABD Merkez Bankasının (Fed) ana enflasyon göstergesi kabul ettiği, gıda ve enerji kalemlerinin dışarıda bırakıldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, ocak ayında tahminlerle uyumlu bir grafik çizdi. Endeks, aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 3,1 oranında yükseldi.
Makro verilerin ışığında piyasalar, çarşamba günü gerçekleştirilecek Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından çıkacak faiz kararına kilitlendi. Çarşamba günü politika faizinin sabit bırakılmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın yılın ilk faiz indirim hamlesini eylül ayında yapabileceği fiyatlanıyor.
Artan enerji maliyetleri ve küresel risk algısıyla birlikte, cuma günü ABD pay piyasalarında Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,61 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,93 oranında değer kaybetti. Yeni haftada ise ABD endeks vadeli kontratları pozitif bir açılış gerçekleştirdi.
Nerede Yaşanıyor: Avrupa’nın Orta Doğu Endişesi ve Rusya Yaptırımları
Orta Doğu kaynaklı endişeler ve enerji fiyatlarındaki artış sebebiyle Avrupa borsalarında cuma günü satıcılı bir tablo hakimdi; yeni haftada da vadeli işlemlerde karışık seyir devam ediyor. İtalya Yüksek Savunma Konseyi, cuma günü yaptığı yazılı açıklamada Orta Doğu’daki krizin yarattığı istikrarsızlıktan büyük kaygı duyduklarını, İtalya’nın savaşlara müdahil olmayarak diplomasi ve müzakere çabalarına arka çıkacağını bildirdi.
Diğer taraftan, Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna’ya yönelik saldırıları gerekçesiyle Rusya’ya uygulanan kısıtlamaların süresini 6 ay daha uzattı. Ekonomik kaynak ile fon sağlanmasının engellenmesi, seyahat yasakları ve mal varlığı dondurma gibi sert önlemleri barındıran bu yaptırımlar, 15 Eylül 2026 tarihine kadar devrede kalacak. Konsey, saldırılarla bağlantısı tespit edilen yaklaşık 2 bin 600 kişi ve kurumun yaptırım listesinde kalmaya devam edeceğini vurguladı.
Kimler Masada: ABD-Çin Temasları ve Asya Piyasaları
Asya borsalarında, petrol kaynaklı baskıların etkisiyle dalgalı bir seyir gözlemlenirken, bütün dikkatler Fransa’nın başkenti Paris’te dün başlayan ABD ve Çin görüşmelerine çevrildi. Karşılıklı gümrük tarifesi artışlarıyla yükselen ticaret tansiyonunu çözmek için bu yıl ilk defa yüz yüze gelen heyetlere, Çin adına Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, ABD adına ise Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlık ediyor. Bugün de sürmesi planlanan görüşmelerden çıkacak resmi açıklamalar yatırımcılar tarafından yakından izleniyor.
Asya’da açıklanan makro veriler de tablonun şekillenmesinde etkili oldu. Çin’de şubat ayında sanayi üretimi yıllık yüzde 6,3, perakende satışlar ise yıllık yüzde 2,8 artarak tahminleri aştı. Buna karşın aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 5,3 ile beklentilerin üzerine çıkarken, konut fiyatları yıllık yüzde 3,1 oranında azalış kaydederek düşüşünü sürdürdü. Uzmanlar, bu rakamları iç talepteki toparlanma ve üretimdeki ivmelenme sinyalleri olarak yorumladı.
Asya Teknoloji Hisselerinde Dikkat Çeken Performans
Genel piyasa dalgalanmasına rağmen, bölgedeki teknoloji şirketlerinin hisseleri dirençli bir duruş ve yükseliş sergiledi:
- Hong Kong: Çevrim içi hizmet şirketi Meituan yüzde 3,6, akıllı telefon üreticisi Xiaomi yüzde 3,5 ve video oyunları tasarımcısı Tencent yüzde 2,1 değer kazandı.
- Güney Kore: Yarı iletken üreticilerinden SK Hynix yüzde 3,9, teknoloji devi Samsung Electronics ise yüzde 1,9 oranında yükseliş yaşadı.
Küresel Göstergeler ve Kapanış Verileri Özeti
| Varlık / Endeks | Son Durum / Değer | Değişim / Kapanış |
|---|---|---|
| ABD 10 Yıllık Tahvil Faizi | %4,26 | Alış ağırlıklı seyir |
| Dolar Endeksi | 100,2 | %0,2 azalış (5 günlük seriyi bozdu) |
| Ons Altın | 5.020 Dolar | Yatay seyir |
| Brent Petrol (Varil) | 101,9 Dolar | %0,8 yükseliş |
| İngiltere FTSE 100 | Cuma Kapanış | %0,43 değer kaybı |
| Almanya DAX 40 | Cuma Kapanış | %0,60 değer kaybı |
| Fransa CAC 40 | Cuma Kapanış | %0,91 değer kaybı |
| İtalya FTSE MIB 30 | Cuma Kapanış | %0,31 değer kaybı |
| Japonya Nikkei 225 | Asya Kapanışa Yakın | %0,7 düşüş |
| Çin Şanghay Bileşik | Asya Kapanışa Yakın | %0,4 düşüş |
| Hong Kong Hang Seng | Asya Kapanışa Yakın | %1,1 yükseliş |
| Güney Kore Kospi | Asya Kapanışa Yakın | %0,6 yükseliş |
Borsa İstanbul ve Yurt İçi Piyasalar
Yurt içi piyasalara bakıldığında; Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, cuma gününü satış baskısı altında geçirerek yüzde 1,45 oranında değer kaybetti ve haftayı 13.092,93 puan seviyesinden noktaladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) işlem gören BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise, cuma günkü akşam seansını normal kapanışa kıyasla yüzde 0,18 düşüşle 15.265,00 puandan tamamladı.
Döviz kurları cephesinde; dolar/TL paritesi cuma gününü 44,2020 seviyesinden kapatırken, yeni haftanın ilk işlem gününde bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının hemen altında bir seyir izleyerek 44,1960 seviyelerinden alıcı buluyor.
Öte yandan düzenleyici kurum cephesinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ve kredili sermaye piyasası işlemlerinin mevcut haliyle devamına yönelik uygulamalarını sürdürdü.
