Adana’nın Kozan ilçesinde gerçekleştirilen “Deprem Gerçeğiyle Yaşamak” paneli, Türkiye’nin deprem risk haritasına dair kritik uyarılara sahne oldu. Panelde söz alan uzmanlar, bölgedeki aktif fay hatlarını değerlendirirken, Prof. Dr. Süleyman Pampal hem Adana hem de İstanbul için hayati önem taşıyan açıklamalarda bulundu. Özellikle İstanbul’da beklenen büyük deprem ve Marmara Denizi’ndeki kırılmamış segmentler hakkında çarpıcı veriler paylaşıldı.
Adana’daki mevcut yapı stoku, aktif faylar ve deprem risklerinin masaya yatırıldığı panelde; Prof. Dr. Abdulazim Yıldız, Prof. Dr. Ahmet Beycioğlu, Prof. Dr. Barış Binici, Prof. Dr. Mustafa Laman ve Prof. Dr. Ulvi Can Ünlügenç sunumlarıyla katkı sağladı. Deprem çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Süleyman Pampal ise İHA muhabirine yaptığı değerlendirmelerde yaklaşan tehlikenin boyutlarını gözler önüne serdi.
6 Şubat Depremleri ve Adana’nın Durumu
Konuşmasının başında 6 Şubat depremlerinin bölgedeki etkilerine değinen Prof. Dr. Pampal, Adana’da 500’e yakın can kaybı yaşandığını hatırlattı. Bu felaketin aslında Adana merkezli olmadığını vurgulayan Pampal, şu ifadeleri kullandı:
“Adana’nın depremi değildi. Bu deprem, Kahramanmaraş merkezliydi. Birinci depremde Doğu Anadolu Fayı’nın, ikinci depremde ise Çardak Fayı’nın kırılmasıyla oluşan biri 04.17’de, ikincisi 13.24’te meydana gelen 7,8 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerde can kaybı ortaya çıktı. Hem Adana hem Kozan için bu kayıpları konuştuk, büyük acılar yaşadık.”
Adana ve Çevresindeki Aktif Fay Tehlikesi
Bölgedeki yerleşim yerlerinin aktif faylara olan yakınlığına dikkat çeken Prof. Dr. Pampal, özellikle Adana’nın kuzeydoğu kesimlerini işaret etti. Kozan, Feke, Saimbeyli ve Aladağ ilçeleri ile daha doğuda bulunan Kadirli, Sumbas, Ceyhan ve Osmaniye’nin risk altında olduğunu belirtti.
Pampal, bölgedeki fayların 7 büyüklüğüne kadar deprem üretme potansiyeli taşıdığını belirterek, Kozan özelindeki riskleri şöyle sıraladı:
- Kozan’ın Kuzeyi ve Kuzeydoğusu: Akçaluşağı Fayı ve Bozdoğanuşağı Fayı.
- Tespit Edilen Diğer Faylar: Gezitdağ Fayı ve Yardibi Fayı.
Bu fayların 6 ve üzeri büyüklükte deprem üretebileceğini söyleyen Pampal, tarihsel verilere atıfta bulunarak, “Tarihi geçmişe bakınca 1269’da bu bölgede yıkıcı bir deprem yaşandığını görüyoruz. Adana’nın kuzeydoğu kesimindeki yerleşim alanlarında, Kozan dâhil, tehlike maalesef söz konusu ve oldukça yüksek” dedi.
İstanbul İçin Kritik Uyarı: Süreç Doldu
Paneldeki açıklamalarında İstanbul’u bekleyen büyük tehlikeye geniş yer ayıran Pampal, Marmara Denizi içindeki kırılmamış segmente odaklandı. Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolunun Silivri açıklarından Tekirdağ ve Ganos’a uzandığını hatırlatan uzman, 1912 yılında Ganos Fayı’nın kırılarak 7,3 büyüklüğünde bir deprem ürettiğini anımsattı.
Kırılmayan 35 Kilometrelik Parça
Fay üzerindeki hareketliliği tarihsel süreçle anlatan Pampal, şu bilgileri paylaştı:
- 1766: İstanbul’u yıkan iki büyük deprem bu fay üzerinde gerçekleşti.
- 2009 ve 2011: Sırasıyla 5,5 ve 5,9 büyüklüğünde depremler oldu.
- 23 Nisan 2024: Meydana gelen 6,2’lik depremle tehlike İstanbul’a iyice yaklaştı.
Pampal, Büyükçekmece açıklarından Eminönü’ne kadar uzanan yaklaşık 30–35 kilometre civarındaki parçanın henüz kırılmadığını belirterek, “Deniz altında olduğu için net konuşamıyoruz ama bu parça kırılmadı ve kırılacak” uyarısında bulundu.
“7’ye Yakın Büyüklükte Deprem Olacak”
İstanbul’daki deprem beklentisini bir yıl önce de dile getirdiğini ifade eden Pampal, tahminlerinin arkasında durduğunu belirtti. Konunun New York Times ve Nature gibi uluslararası yayınlarda da işlendiğini vurgulayan Prof. Dr. Pampal, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ben 23 Nisan’dan sonra 6,5–7,0 arasında bir deprem daha olacak demiştim. Aynı fikirdeyim. 7’ye yakın büyüklükte bir depremi İstanbul maalesef yaşayacak. Bu fay kırılacak ve süreç tamamlanmış olacak. İstanbul’un deprem tehlikesi oldukça yüksek ve yakın. Çünkü tekrarlanma süresi dolmuş görünüyor.”
Güney Kolunda Unutulan Tehlike: 1065’ten Beri Kırılmadı
Sadece kuzey kolunun değil, Kuzey Anadolu Fayı’nın güney kolunun da büyük bir risk barındırdığına dikkat çeken Pampal, İznik–Gemlik–Pamukova hattını işaret etti. Bu hattın en son 1065 yılında kırıldığını ve o tarihte 7 büyüklüğünde bir depremle İznik’in bir kısmını sulara gömdüğünü belirtti.
Güney kolu ile ilgili korkutan senaryoyu ise şu sözlerle özetledi:
“Bu fayın 7–7,5 arası deprem üretme potansiyeli var. Kırılması hâlinde İstanbul’u, Bursa’yı, İznik’i ve Orhangazi’yi etkileyecektir. Marmara depremleri maalesef bekleniyor, tehlike yüksek. Riskleri azaltmaktan başka çare yok.”
Önemli Tarihsel Deprem Verileri
| Yıl | Bölge / Fay | Büyüklük / Etki |
|---|---|---|
| 1065 | İznik-Gemlik (Güney Kol) | 7.0 (İznik’te yıkım) |
| 1269 | Adana / Kozan Bölgesi | Yıkıcı deprem |
| 1766 | İstanbul (Kuzey Kol) | İki büyük yıkıcı deprem |
| 1912 | Ganos Fayı | 7.3 |
| 6 Şubat 2023 | K.Maraş (Doğu Anadolu/Çardak) | 7.8 ve 7.6 |
