Ticaret Bakanlığı, Türkiye’nin üretim ve ihracat kapasitesinde kritik bir rol oynayan serbest bölgelerin yönetiminde köklü bir değişikliğe giderek kapsamlı bir dijital dönüşüm hamlesi başlattı. Bakanlık tarafından 12.02.2026 tarihinde duyurulan yeni altyapı projesi, tüm süreçleri daha entegre, hızlı ve şeffaf bir yapıya kavuşturmayı hedefliyor. Bu modernizasyon sayesinde analiz, izleme ve yönetim işlemleri artık tek bir merkezden yürütülecek.
İhracat ve İstihdamda Dikkat Çeken Performans
Ülkenin dışa açılan yatırım kapıları olan serbest bölgeler, ekonomik büyümedeki payını artırmaya devam ediyor. 2025 yılı verilerine göre, Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 5’i bu bölgelerden gerçekleştirildi. Özellikle teknoloji odaklı üretimin merkezi haline gelen bölgelerde, orta-ileri ve yüksek teknoloji ürünlerinin payı yüzde 58,3 seviyesine ulaştı.
Son on yıllık periyotta serbest bölgelerden yapılan ihracat yüzde 70 oranında artış göstererek 12,5 milyar dolar seviyesine yükseldi. 2025 yılında ise yıllık bazda yüzde 4,5‘lik bir büyüme kaydedildi. Ekonomik katkının yanı sıra istihdam verileri de yukarı yönlü bir ivme sergileyerek çalışan sayısı 100 bin sınırına dayandı.
Serbest Bölgeler İstatistik Tablosu
| Veri Başlığı | Değer / Oran |
|---|---|
| Toplam İhracattaki Pay (2025) | %5 |
| Yüksek/Orta-İleri Teknoloji Payı | %58,3 |
| Son 10 Yıllık İhracat Artışı | %70 |
| Toplam İhracat Tutarı | 12,5 Milyar Dolar |
| Yıllık Artış Oranı (2025) | %4,5 |
| İstihdam Sayısı | Yaklaşık 100.000 |
SBBUP Yerini SBP’ye Bırakıyor
Artan işlem hacmi ve ekonomik ağırlık, yönetim sistemlerinde verimliliği zorunlu kıldı. Bu doğrultusunda, uzun süredir kullanımda olan Serbest Bölgeler Bilgisayar Uygulamaları Programı (SBBUP) tamamen yenilenerek yerini Serbest Bölgeler Platformu (SBP) adı verilen yeni nesil sisteme bıraktı.
Geliştirilen bu yeni platform, sadece bir yazılım değişikliği değil, aynı zamanda tam bir entegrasyon projesi olarak öne çıkıyor. SBP, başta Serbest Bölgelerin Mekânsal Yönetimi Otomasyonu (SEB-ATLAS) olmak üzere, ilgili tüm iç ve dış paydaş sistemleriyle uyumlu çalışacak şekilde tasarlandı.
Bölgelerin “Dijital İkizleri” Çıkarılıyor
Yeni sistemin getirdiği en yenilikçi özelliklerden biri, fiziksel alanların sanal kopyalarının oluşturulması oldu. Dijitalleşme süreciyle birlikte şunlar hedefleniyor:
- Serbest bölgelerin “dijital ikizleri” oluşturularak sanal ortamda birebir takip imkanı sağlanacak.
- Üç boyutlu bina modelleri ve tüm mekânsal veriler sisteme entegre edilecek.
- Yatırım kararları, denetim mekanizmaları ve planlama süreçleri güncel ve doğrulanmış veriler üzerinden yönetilecek.
Ticaret Bakanlığı’nın sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda da vurgulandığı üzere, bu yenilik “Takip, Analiz ve Yönetimde Yeni Dönem” olarak nitelendiriliyor.
