Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), finansal teknolojilerin gelişimi ve dijitalleşen dünyanın gerekliliklerine uygun olarak mevzuatta kritik güncellemeler gerçekleştirdi. Resmi Gazete’de yayımlanarak bugün itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenleme ile uzaktan kimlik tespiti ve elektronik sözleşme süreçleri yeniden şekillendirildi. Yapılan değişikliklerin en dikkat çekici yönü ise kripto varlık ekosisteminin ve yapay zeka teknolojilerinin sisteme entegre edilmesi oldu.
Düzenlemenin Kapsamı Genişledi: Kripto Varlıklar Dahil Edildi
Tebliğin adı ve amacı üzerinde yapılan revizyonlarla birlikte, düzenlemenin kapsama alanı genişletildi. Daha önce sadece aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketlerini kapsayan uzaktan kimlik tespiti ve elektronik sözleşme kuralları, artık kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da içine alıyor. Bu hamle ile kripto para piyasasında faaliyet gösteren kuruluşlar, SPK’nın belirlediği bu usul ve esaslara tam uyum sağlamakla yükümlü kılındı.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Yeni dönemde yatırım kuruluşları ve kripto hizmet sağlayıcıları, uzaktan kimlik tespiti sürecinde kullanacakları sistemlerin temini ve yönetiminde ilgili mevzuat hükümlerine sıkı sıkıya bağlı kalacaklar. Sürecin güvenliği ve işleyişi açısından kuruluşlara getirilen temel zorunluluklar şunlardır:
- Sürece başlamadan önce detaylı bir iş akış prosedürü oluşturulması.
- Oluşturulan sürecin test edilmesi ve test sonuçlarının yazılı olarak belgelenmesi.
- Prosedürlerin yılda en az iki kez gözden geçirilmesi.
- Görüntülü görüşme başlamadan önce başvurunun elektronik ortamda alınması ve kişi hakkında risk değerlendirmesi yapılması.
Ayrıca; mevzuat değişikliği, güvenlik ihlali veya dolandırıcılık risklerinin belirmesi durumunda prosedürlerin derhal güncellenmesi şartı getirildi.
Teknolojik Güvenlik ve Sahte Yüz Önlemleri
Görüntülü görüşme aşamasında güvenliği en üst düzeye çıkarmak amacıyla yeni teknolojik standartlar belirlendi. Kuruluşların, kişinin canlılığını tespit edici yöntemleri kullanması zorunlu hale getirilirken, özellikle “deepfake” olarak bilinen sahte yüz teknolojilerine karşı ilave tedbirler alması şart koşuldu.
Yapay Zeka Kullanımının Önü Açıldı
Tebliğe eklenen yenilikçi bir madde ile uzaktan kimlik tespitinde yapay zeka temelli uygulamaların kullanılmasına yasal zemin hazırlandı. Ancak bu teknolojinin kullanımı denetimsiz bırakılmadı:
| Konu | Uygulama Esasları |
|---|---|
| Yapay Zeka Kullanımı | Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) düzenlemeleri esas alınarak gerçekleştirilecek. |
| Ek Düzenleme Yetkisi | SPK, yapay zeka kullanan kuruluşlar için ilave usul ve esaslar belirlemeye yetkili olacak. |
| Sözleşme Geçerliliği | Elektronik ortamda güvenlik yöntemleriyle kurulan sözleşmeler, yazılı şekilde kurulmuş sayılacak. |
Yapılan düzenleme ile aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterileriyle elektronik ortamda imzaladığı tüm sözleşmeler yasal güvence altına alınmış oldu. Tebliğ hükümlerinin yürütülmesinden Sermaye Piyasası Kurulu sorumlu olacak.
