ABD ve İsrail’in İran’a gerçekleştirdiği saldırıların yankıları sürerken, Avrupa’nın önde gelen güçleri İngiltere, Almanya ve Fransa liderlerinden ortak bir kınama ve diyalog çağrısı geldi. Özellikle İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın askeri hareketliliğe dair verdiği “uçaklarımız havada” mesajı gündeme damgasını vurdu.
Avrupa Üçlüsünden (E3) Ortak İran Bildirisi
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran’daki gelişmeler üzerine ortak bir metin yayımladı. Avrupa’nın en büyük ekonomisine ve nüfusuna sahip bu üç ülkenin liderleri (E3), Tahran yönetimini sert bir dille uyararak müzakere masasına dönülmesi gerektiğini vurguladı.
Liderlerin ortak açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Fransa, Almanya ve İngiltere, süreklilik arz edecek bir şekilde İran rejimini nükleer programını sonlandırmaya, balistik füze programını sonlandırmaya, bölgede ve ülkelerimizde istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerden kaçınmaya ve kendi halkına yönelik korkunç şiddet ve baskıya son vermeye çağırmıştır.”
Saldırıda Yer Almadılar Ancak Destek Tam
Yapılan açıklamada İngiltere, Almanya ve Fransa’nın İran’a yönelik son saldırılara fiilen katılmadığı belirtilmekle birlikte, müttefiklerle olan dayanışmanın altı çizildi. Açıklamada, “Fakat, ABD, İsrail ve bölgedeki ortak ülkeler dahil olmak üzere uluslararası ortaklarımızla yakın temas halindeyiz. Bölgesel istikrar ve sivillerin hayatlarının korunmasına olan bağlılığımızı yeniden ifade ediyoruz” denildi.
Üç lider, İran’ın bölgedeki saldırılarını en güçlü şekilde kınadıklarını belirterek, Tahran yönetiminin ayrım gözetmeksizin yaptığı askeri eylemlerden kaçınması gerektiğini ifade etti. Nihai çözümün müzakerelerden geçtiğini belirten liderler, İran halkının kendi geleceğini tayin etme hakkına saygı duyulması gerektiğine dikkat çekti.
Starmer: “İran Rejimi Son Derece Tiksindirici”
İngiltere Başbakanı Starmer, yayımladığı görüntülü mesajda, ülkesinin askeri hazırlık durumu ve İran rejimine bakışı hakkında çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. İngiltere’nin saldırılarda doğrudan yer almadığını yineleyen Starmer, buna rağmen Tahran yönetimine karşı sert tutumunu sürdürdü.
Starmer açıklamasında şu sert ifadeleri kullandı:
“Fakat İran rejiminin son derece tiksindirici olduğunu uzun zamandır açıkça ifade ediyoruz. Kendi halkından binlercesini öldürmüş, muhalefeti acımasızca bastırmış ve bölgeyi istikrarsızlaştırmaya çalışmıştır.”
İngiliz Kuvvetlerinin Durumu: Aktif ve Havada
Bölgedeki savunma kabiliyetlerine değinen Starmer, İngiliz ordusunun teyakkuzda olduğunu belirtti. Starmer, “Koordineli bölgesel savunma operasyonları doğrultusunda, halkımız ve ülkemizin çıkarlarını korumak üzere kuvvetlerimiz aktif haldedir ve uçaklarımız havadadır” diyerek askeri varlıklarının operasyonel olduğunu duyurdu.
İran’dan Beklenen Adımlar
Starmer, gerilimin düşürülmesi için İran’ın atması gereken adımları şöyle sıraladı:
- Daha fazla saldırıdan kaçınmak.
- Silah programlarını sona erdirmek.
- Kendi halkına yönelik şiddet ve baskıyı durdurmak.
Macron’dan BM Güvenlik Konseyi Çağrısı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise diplomatik kanalları harekete geçirmek adına Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin olağanüstü toplanması çağrısında bulundu. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, gerilimin tırmanmasının herkes için tehlikeli olduğunu vurgulayan Macron, “ABD, İsrail ve İran arasında bir savaşın patlak vermesi, barış ve uluslararası güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurur” uyarısını yaptı.
Ayrıca Macron, Fransa’nın Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve Ürdün’de askeri varlığı bulunduğunu hatırlatarak, Orta Doğu’daki ortaklarına askeri destek sunmaya hazır olduklarını belirtti.
Liderlerin Öne Çıkan Mesajları
| Lider / Ülke | Temel Mesaj / Aksiyon | Askeri Durum |
|---|---|---|
| Keir Starmer (İngiltere) | Rejimi “tiksindirici” olarak niteledi, müzakere çağrısı yaptı. | Kuvvetler aktif, uçaklar havada. |
| Emmanuel Macron (Fransa) | BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı. | BAE, Katar ve Ürdün’deki ortaklara destek. |
| Friedrich Merz (Almanya) | E3 ortak bildirisine imza attı, nükleer programın sonlanmasını istedi. | Ortak bildiri kapsamında diplomatik baskı. |
