Orta Doğu coğrafyasında süregelen gerilimlerin tetiklediği akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki artış, tarım sektöründe maliyet yükünü ağırlaştırdı. Ekim alanlarının daralma riski ve gıda arz güvenliğine yönelik tartışmaların gölgesinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen tarımsal üretim planlaması modeli, çiftçilere sunulan geniş kapsamlı teşviklerle öne çıkıyor.
Planlı Üretim Yapan Çiftçiye Tam Destek
Bakanlık, bitkisel üretim desteklemelerini; “temel destek”, “planlı üretim desteği” ve “üretimi geliştirme desteği” olmak üzere üç ana başlık altında topluyor. Mevcut sistemde yalnızca temel destekten faydalanan üreticilerin mazot giderlerinin ortalama yüzde 50‘si, gübre giderlerinin ise yüzde 25‘i devlet tarafından karşılanıyor. Ancak üretim planlaması kapsamında, belirlenen ürünü uygun havzada yetiştiren çiftçiler için bu oranlar yükseliyor; bu kapsamdaki üreticilerin mazot maliyetinin tamamı, gübre maliyetinin ise yarısı destek ödemeleriyle sübvanse ediliyor.
Stratejik Ürünlerde Destek Miktarları Artıyor
Türkiye Gazetesi‘nin aktardığı bilgilere göre, bitkisel üretimdeki ürün bazlı teşvikler dikkat çekici seviyelere ulaştı. Buğday ve arpa üretiminde temel ve planlı üretim desteğinin toplamı dekarda 806 liraya kadar çıkarken, su kısıtlaması uygulanan havzalarda bu rakam 1.240 lirayı buluyor. Diğer stratejik ürünlerdeki destek kalemleri ise şu şekilde belirlendi:
| Ürün Grubu | Standart Destek (TL/Dekar) | Su Kısıtı Olan Havza (TL/Dekar) |
|---|---|---|
| Buğday ve Arpa | 806 TL | 1.240 TL |
| Yağlık Ayçiçeği | 930 TL | 1.302 TL |
| Pamuk | 1.395 TL (Maks.) | – |
| Nohut, Mercimek ve Yem Bitkileri | 620 TL | 868 TL |
Hayvancılık Sektörüne Yönelik Teşvikler
Tarımsal desteklemeler sadece bitkisel üretimle sınırlı kalmayarak hayvancılık sektörünü de kapsıyor. Üreticilere hayvancılık faaliyetleri için şu ödemeler yapılıyor:
- Buzağı başına 1.400 lira,
- Malak için 2.800 lira,
- Kuzu ve oğlak başına 300 lira,
- Besilik sığır için 500 lira destek sunuluyor.
Arıcılık faaliyetlerinde kovan başına ödemeler 100 ile 140 lira arasında farklılık gösterirken, ipek böceği yetiştiriciliğinde kilogram başına 1.100 lira ödeme gerçekleştiriliyor. Ayrıca sürü yöneticisi desteği 81 bin liraya kadar ulaşıyor.
Kredi ve Sigortada Ekstra Avantajlar
Bakanlık, nakdi desteklerin yanı sıra finansal ve koruyucu mekanizmalarla da üreticiyi destekliyor. Planlı üretim modeline dahil olan çiftçilere düşük faizli kredilerde ilave faiz indirimi ve tarım sigortası primlerinde ekstra destekler sağlanıyor. Bu adımlarla hem tarımsal üretimin sürekliliğinin garanti altına alınması hem de Türkiye’nin gıda arz güvenliğinin korunması amaçlanıyor.
