Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından paylaşılan en güncel veriler, reel sektörün döviz kurları karşısındaki pozisyonuna dair çarpıcı bir tabloyu gözler önüne serdi. Ocak 2026 dönemini kapsayan “Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri” istatistiklerine göre, reel kesimin net döviz açığı ivme kazanarak son 7,5 yılın en yüksek seviyesini test etti.
Ne Oldu? Net Döviz Açığında Tarihi Rekor
Raporda öne çıkan temel bulgu, şirketlerin net döviz pozisyon açığının Temmuz 2018 tarihinden bu yana görülen en üst noktaya ulaşarak 197 milyar 591 milyon dolar seviyesine tırmanması oldu. Bu büyük açığın oluşmasında, Ocak ayında işletmelerin döviz varlıklarında yaşanan 558 milyon dolarlık erimeye karşılık, yükümlülüklerindeki 8 milyar 591 milyon dolarlık sert yükseliş başrolü oynadı.
Nasıl Değişti? Varlık Kalemlerindeki Dalgalanmalar
Toplam hacmi aşağı çeken ve yukarı yönlü destekleyen alt kalemlere bakıldığında, bazı alanlarda artış gözlemlenirken bazılarında belirgin bir düşüş yaşandı. İlgili dönemde varlık kalemlerindeki hareketlilik şu şekilde gerçekleşti:
- Aşağı çeken etkenler: İhracat alacakları 1,86 milyar dolar gerilerken, banka mevduatları 668 milyon dolar azaldı.
- Yukarı yönlü etkenler: Türev varlıklar 1,59 milyar dolar artış gösterdi ve yurt dışı doğrudan yatırımlar 681 milyon dolar yükseldi.
Neden Uzun Vade Tercih Ediliyor? Kur Riskini Yayma Stratejisi
Uzun vadeli borçlanma eğilimi güçlendi
Şirketlerin borçlanma mimarisinde, vade tercihlerinin belirgin bir biçimde uzun vadeye yöneldiği tespit edildi. Firmaların döviz riskini çok daha geniş bir zamana yayma stratejisi izlediği görüldü. Bu bağlamda, yurt içinden temin edilen uzun vadeli kredilerde 2,7 milyar dolar tutarında bir büyüme kaydedilirken, yurt dışı kaynaklı uzun vadeli krediler ise 1,95 milyar dolar artış gösterdi.
Kısa Vadeli Göstergelerde Son Durum Ne?
Kısa vadeli göstergelerde sınırlı zayıflama
Kısa vadeli bilançolarda ise hafif çaplı bir ivme kaybı izlendi. Ocak 2026 tarihi itibarıyla ortaya çıkan kısa vadeli döviz tablosu, net pozisyon fazlasındaki daralmayı gözler önüne serdi.
| Ocak 2026 Kısa Vadeli Göstergeler | Finansal Tutar |
|---|---|
| Kısa Vadeli Döviz Varlıkları | 147,7 milyar dolar |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | 141,2 milyar dolar |
| Net Döviz Pozisyon Fazlası | 6 milyar 558 milyon dolar |
| Aylık Pozisyon Fazlası Düşüşü | 5,1 milyar dolar |
Tabloda da görüldüğü üzere, kısa vadeli net döviz pozisyon fazlası bir önceki aya kıyasla 5,1 milyar dolarlık bir kayıp yaşayarak 6 milyar 558 milyon dolar düzeyine indi. Öte yandan, kısa vadeli borçların toplam yükümlülükler içindeki ağırlığı ise yüzde 37 oranında sabitlenerek dengelendi.
