Toplam döviz mevduatı yeniden 200 milyar doları aşarken, parite etkisinden arındırılmış net alım 1.4 milyar doları buldu. Bu durum, TL’ye olan güvende bir duraksama sinyali olarak yorumlandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan haftalık para ve banka istatistikleri, son aylarda devam eden “ters dolarizasyon” (dövizden TL’ye geçiş) trendinin bu hafta itibarıyla sert bir şekilde kırıldığını ortaya koydu. 12 Eylül ile sona eren haftada yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları (DTH), bir önceki haftaya göre 2 milyar 769 milyon dolar artarak 201 milyar 554 milyon dolara yükseldi.
Döviz Mevduatlarındaki Haftalık Değişim (Milyon Dolar)
| Kategori | 12 Eylül Haftası | Önceki Hafta | Haftalık Değişim |
| Toplam DTH | 201.554 | 198.784 | +2.770 |
| Gerçek Kişiler (Bireyler) | 124.590 | 122.612 | +1.978 |
| Tüzel Kişiler (Şirketler) | 76.964 | 76.173 | +791 |
| Parite Etkisinden Arındırılmış Değişim | – | – | +1.439 |
Hem Vatandaş Hem Şirketler Dolara Yöneldi
TCMB verilerine göre, 12 Eylül haftasında hem bireysel hem de kurumsal yatırımcıların dövize olan talebi dikkat çekti. Gerçek kişilerin (bireylerin) döviz mevduatları bir haftada yaklaşık 2 milyar dolar artarak 124,6 milyar dolara fırladı. Tüzel kişilerin (şirketlerin) döviz mevduatları ise 791 milyon dolarlık bir artışla 77 milyar dolara yaklaştı.
Parite Etkisinden Arındırılmış Gerçek Alım 1.4 Milyar Dolar
Dolar dışındaki para birimlerinin parite etkisinden arındırılmış verileri, TL’den dövize net bir geçiş olduğunu teyit etti. Parite etkisinden arındırıldığında, yurt içi yerleşiklerin toplam yabancı para mevduatında 1 milyar 439 milyon dolarlık net bir artış yaşandı. Bu artışın yaklaşık 795 milyon doları bireylerden, 644 milyon doları ise şirketlerden geldi.
Finans Hattı Yorumu:
Bu haftaki DTH verileri, ekonomi yönetiminin yürüttüğü “TL’yi cazip kılma” stratejisi için ciddi bir uyarı sinyali niteliğindedir. Aylardır istikrarlı bir şekilde devam eden dövizden TL’ye geçiş eğilimi, bu hafta itibarıyla sadece durmakla kalmamış, keskin bir şekilde tersine dönmüştür.
Bu veri, aynı hafta Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde yaşanan 4.7 milyar dolarlık sert düşüşün nedenini de büyük ölçüde açıklıyor. Yurt içi yerleşiklerin bu güçlü döviz talebini karşılamak ve kurda ani bir sıçramayı önlemek için TCMB’nin piyasaya döviz satışı yapmış olması kuvvetle muhtemeldir.
Bu ani dolarizasyon eğiliminin arkasında birkaç neden yatıyor olabilir:
-
Kâr Realizasyonu: Rekor seviyelere ulaşan Borsa İstanbul’dan veya yüksek faizli TL mevduattan çıkan yatırımcıların, kârlarını realize ederek daha güvenli gördükleri dövize yönelmesi.
-
Beklenti Değişimi: Enflasyonun seyri veya gelecekteki kur politikalarına ilişkin belirsizliklerin artmasıyla yatırımcıların yeniden dövizde pozisyon almaya başlaması.
-
Kurumsal İhtiyaçlar: Şirketlerin yaklaşan dış borç ödemeleri veya ithalat finansmanı için döviz biriktirmeye başlaması.
Bir haftalık veri, trendin tamamen tersine döndüğünü söylemek için yeterli olmasa da, bu keskin dönüş güvenin ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatıyor. Ekonomi yönetiminin ve TCMB’nin, TL’ye olan güveni yeniden tesis etmek ve bu dolarizasyon eğiliminin kalıcı hale gelmesini önlemek için atacağı adımlar, önümüzdeki haftalarda piyasalar tarafından çok daha yakından izlenecektir.
