Orta Doğu coğrafyasında alevlenen çatışmaların doğrudan kritik enerji tesislerini tehdit etmesi, küresel petrol piyasalarında şiddetli bir dalgalanma yarattı. Bölgede artan tansiyonu yakından izleyen piyasa aktörleri, haftanın ilk işlem gününde fiyatların hızla yukarı yönlü bir ivme kazandığına şahit oldu.
Kim Ne Çağrısı Yaptı ve Fiyatlar Nasıl Etkilendi?
ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası topluma seslenerek Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini temin etme yönünde ülkelere çağrıda bulundu. Ancak bu girişim, piyasalardaki tırmanış trendini frenlemeye yetmedi ve yükseliş eğilimi kesintisiz bir şekilde devam etti.
Uluslararası emtia piyasalarındaki güncel veriler baz alındığında, fiyatlardaki değişimler şu şekilde tabloya yansıdı:
| Petrol Türü | Artış Oranı | Varil Fiyatı |
|---|---|---|
| Brent Petrol (Vadeli Kontratlar) | %1,64 | 104,83 Dolar |
| ABD Batı Teksas (WTI) Ham Petrolü | %0,94 | 99,64 Dolar |
Yaşanan bu son değerlenmeler neticesinde, her iki ham petrol varyantı da sadece bu ay içinde yüzde 40’ın üzerinde prime ulaşarak, 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek zirveyi görmüş oldu.
Nerede Saldırılar Gerçekleşti ve Enerji Arzı Neden Tehlikede?
ABD’nin hafta sonu İran topraklarına dahil olan Kharg Adası’na yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, küresel enerji tedarikine dair kuşkuları daha da perçinledi. Askeri altyapının hedef alındığı bildirilse de, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’lık devasa bir kısmının bu ada üzerinden yapılması, genel enerji sevkıyatını ciddi bir riskin içine soktu.
Eş zamanlı olarak, İran’ın başlattığı misilleme saldırıları kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) stratejik Fujairah petrol terminalinin insansız hava araçlarıyla vurulduğu rapor edildi. Yetkililer operasyonların yeniden başladığını duyursa dahi, terminalin faaliyetlerinin bütünüyle normale dönüp dönmediği henüz netlik kazanmış değil.
Hürmüz Boğazı’nın dışında stratejik bir konuma sahip olan Fujairah terminali, Birleşik Arap Emirlikleri’nin günlük ortalama 1 milyon varil hacmindeki Murban petrolünün dış pazarlara ana çıkış kapısı olarak hizmet veriyor. Bu miktar, dünya çapındaki toplam petrol talebinin yaklaşık yüzde 1’lik kısmına tekabül ediyor.
Ne Zaman Hangi Adımlar Atılacak ve Beklentiler Neler?
Fiyatlardaki bu agresif sıçramayı dizginlemek niyetinde olan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), stratejik stoklarından 400 milyon varilden daha fazla bir miktarı piyasaya süreceğini kamuoyuna duyurdu. Yapılan resmi açıklamaya göre rezervlerin sisteme dahil edilme takvimi şu şekilde işleyecek:
- Asya ve Okyanusya: Bu bölgelerde bulunan stratejik stokların hemen devreye girmesi sağlanacak.
- Avrupa ve Amerika: Söz konusu coğrafyalardaki dev rezervlerin ise mart ayı sonunda tam olarak kullanıma sunulması planlanıyor.
Mevcut durumu değerlendiren ABD Enerji Bakanı Chris Wright, sıcak çatışmaların uzun sürmeyeceğini öngördüğünü belirtti. Savaşın tam olarak “önümüzdeki birkaç hafta içinde” sonlanacağını dile getiren Wright, bu durumun petrol tedarikini yeniden artırarak yüksek enerji maliyetlerinin düşüşe geçmesini sağlayabileceğini ifade etti.
