Enflasyonla mücadele ve iç piyasada ürün bulunabilirliğini garanti altına alma hedefleri doğrultusunda Ticaret Bakanlığı, gıda ve tarım sektörünü kapsayan kapsamlı bir politika setini devreye soktuğunu duyurdu. Tüketiciyi korumayı ve piyasa dengesini sağlamayı amaçlayan bu adımlar, fiyat dalgalanmalarına ve spekülatif hareketlere net bir set çekmeyi öngörüyor.
Ticaret Bakanlığı Neden ve Nasıl Bir Strateji İzliyor?
Başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili diğer devlet kurumlarıyla sıkı bir koordinasyon içinde yürütülen bu hamleler, dezenflasyon sürecini desteklemeyi ve gıda arz güvenliğini tesis etmeyi hedefliyor. Yapılan resmi açıklamada, yerli üreticinin güvence altına alınması, iç pazar fiyatlarındaki dengesizliklerin önüne geçilmesi ve fırsatçı fiyatlamaların engellenmesi için çok sayıda düzenlemenin kararlılıkla uygulamaya alındığı ifade edildi.
İhracat Tarafında Hangi Ürünlere Kısıtlama Geldi?
Bakanlık, yurt içi arzı güvence altında tutmak adına bazı temel tarım ürünlerinin dış satımına yönelik kuralları yeniden şekillendirdi:
- İhracatı sınırlandırılanlar: Beyaz et, yumurta, nohut ve kuru fasulye.
- Özel listeye eklenenler: Elma ve limon, doğrudan Kayda Bağlı Mallar Listesi kapsamına alındı.
- İhracatına izin verilmeyenler: Büyükbaş ve küçükbaş hayvan eti, ayçiçeği yağı ve yağlı tohumların yanı sıra yeşil ve kırmızı mercimek.
İthalat ve Gümrük Vergilerinde Neler Değişti?
İklim şartları ve rekolte kayıplarının iç piyasaya yansımasını hafifletmek amacıyla çeşitli ithalat kolaylıkları sağlandı. Özellikle zirai don ve kuraklık sebebiyle fiyat artışı yaşanan Antep fıstığında ithalat imkânı devreye alındı. Tarımsal üretimin temel girdilerinden gübrede arz güvenliğini pekiştirmek için üre cinsi eşyanın gümrük vergisi sıfırlanırken, bu adım 7 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete‘de yayımlanarak resmileşti.
Gıda ürünlerine yönelik gümrük vergisi ve kota düzenlemelerinin detayları ise şu şekildedir:
| Ürün Grubu | İlgili Dönem / Son Tarih | Uygulanan Yeni Tarife ve Kotalar |
|---|---|---|
| Yağlık ayçiçeği tohumu | 12 Ocak-31 Mayıs 2026 | 1 milyon tonluk kota için %0 gümrük vergisi |
| Ham ayçiçeği yağı | 12 Ocak-31 Mayıs 2026 | Yukarıdaki kotaya karşılık 400 bin ton için %20 gümrük vergisi |
| Yeşil mercimek | Nisan 2026 sonuna kadar | Gümrük vergisi %19,3 seviyesinden %10’a indirildi |
| Yulaf (Bisküvi, gofret, ezme, müsli üretimi için) | Nisan 2026 sonuna kadar | Gümrük vergisi %130 seviyesinden %30’a düşürüldü |
| Limon | 12 Mart 2026’ya kadar | Gümrük vergisi %54 olarak uygulanacak |
| Limon | 12 Mart 2026 – 31 Temmuz 2026 arası | Geçici olarak %10 oranında uygulanacak |
İç Piyasada Tüketiciyi Koruyan Denetimler Nerede Yoğunlaşıyor?
Yurt içindeki ticari faaliyetlerde tüketici mağduriyetlerini engellemek için doğrudan son kullanıcıya dokunan önemli değişiklikler de pakette yer buldu.
- Ekmek Fiyatları ve Gramaj Standardı: Temel tüketim maddemiz ekmekte adil fiyatlandırmanın korunması ve belirlenen gramaj kurallarının ihlal edilmemesi için yeni takip sistemleri hayata geçirildi.
- Restoranlarda Ek Ücretlere Son: Yeme-içme sektöründeki işletmelerin fiyat listeleri ve menülerinde “kuver ücreti” veya “servis ücreti” adıyla ekstra tahsilat yapmasını önleyen düzenleme aktif hale getirildi.
Piyasa Denetimleri Ne Zaman ve Kim Tarafından Yapılacak?
Bakanlık tarafından yapılan açıklamanın son bölümünde, tarladan sofraya kadar uzanan tedarik zincirinin her bir halkasında aralıksız denetimlerin sürdüğü vurgulandı. Ticaret Bakanlığı yetkilileri; maliyet odaklı fiyatlandırma prensibinden sapılmayacağını, haksız rekabete yol açan eylemlere müsaade edilmeyeceğini ifade etti. Stokçuluk faaliyetlerine ve piyasada spekülasyon yaratanlara karşı aktif gözetim mekanizmalarının kararlılıkla işletildiği, ilgili yasal mevzuat ne gerektiriyorsa yaptırımların eksiksiz olarak uygulanmaya devam edeceği bildirildi.
