Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, ekonomi basınının öncü yayınlarından DÜNYA Gazetesi’nin 46. kuruluş yıl dönümünü kutladığı mesajında, Türkiye’nin ihracat performansı, karşılaşılan riskler ve gelecek hedeflerine dair kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Üretim ve ihracatın, ülke ekonomisindeki sağlıklı büyümenin temel taşı olduğunu vurgulayan Gültepe, zorlu küresel koşullara rağmen elde edilen başarıların altını çizdi.
2025 Yılı İhracat Performansı ve Analizi
Gültepe, jeopolitik gerginlikler, küresel pazarlardaki korumacılık eğilimleri ve emek yoğun sektörlerdeki rekabet kaybına rağmen 2025 yılında ihracatın artış gösterdiğini belirtti. TİM Başkanı, geçen yıl mal ihracatının yüzde 4,5 oranında artarak 273,4 milyar dolara, hizmet ihracatının ise yüzde 4,6 yükselişle 122,6 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Ancak bu rekor seviyelerin detaylı bir analize muhtaç olduğunu belirten Gültepe, artışın kaynağına dikkat çekti.
2025 yılındaki mal ihracatında değer bazında yaşanan 11,6 milyar dolarlık artışın bileşenleri, büyümenin genele yayılmadığını gösteriyor. Gültepe’nin paylaştığı verilere göre, bu artışın büyük bir kısmı sınırlı sayıda firma ve parite etkisinden kaynaklandı:
| Artış Kaynağı | Tutar / Etki | Detay |
|---|---|---|
| 5 Firmanın Katkısı | 7,7 Milyar Dolar | Otomotiv, savunma sanayi ve mücevher sektörleri |
| Parite Kaynaklı Artış | 5,4 Milyar Dolar | Döviz kurları arasındaki değişim etkisi |
| Genel Sonuç | Eksi Bakiye | Bu iki faktör olmasaydı 2025 ekside tamamlanacaktı |
2026 Hedefleri: Ne, Ne Zaman, Nasıl?
Gelecek vizyonunu da paylaşan Mustafa Gültepe, 2026 yılına toplam 410 milyar dolarlık bir ihracat hedefiyle başladıklarını duyurdu. Bu hedefin 282 milyar doları mal ihracatından, 128 milyar doları ise hizmet ihracatından oluşuyor. Türkiye’yi uzun vadede en çok ihracat yapan ilk 10 ülke arasına sokmayı amaçladıklarını belirten Gültepe, bunun yolunun ihracatı tabana yaymaktan ve her yıl çift haneli büyümeyi yakalamaktan geçtiğini ifade etti.
Ekonomik Büyüme ve Kur Dengesi Sorunu
Son dört çeyrektir net ihracatın büyümeyi aşağı yönlü baskıladığına dikkat çeken Gültepe, üretim ve ihracatın yeniden büyümenin lokomotifi olması gerektiğini savundu. Bu durumun temel sebebi olarak ise maliyetler ile döviz kuru arasındaki dengenin bozulmasını işaret etti.
Küresel Riskler ve AB ile İlişkiler
Türkiye’nin en büyük pazarı olan Avrupa Birliği’nin (AB), Güney Amerika ortak pazarı MERCOSUR ülkeleri ve Hindistan ile Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) imzaladığını hatırlatan Gültepe, bu durumun Türkiye ihracatına orta ve uzun vadede olumsuz yansımaları olacağını öngördü. TİM Başkanı şu uyarılarda bulundu:
“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi dahil benzer iş birlikleri için diplomatik yollardan daha etkili girişimlerde bulunmalıyız. Ayrıca Gümrük Birliği üyesi olmamıza rağmen AB’nin ‘Made in EU’ uygulaması dışında bırakılma ihtimalimiz ihracatımız için ayrı bir risk oluşturuyor. Türkiye mutlaka bu kapsamda yer almalı.”
Rekabetçilik İçin Talep Edilen Destekler
Gültepe, kısa vadede rekabetçiliğin kazanılması için kurun destekleyici olması gerektiğini ancak bu yıl için kuru rekabetçi seviyeye taşıyacak bir ortamın görünmediğini belirtti. Bu nedenle farklı destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini vurgulayan Gültepe, iş dünyasının beklentilerini şu maddelerle sıraladı:
- İstihdam desteğinin 6 bin liraya çıkarılması.
- Asgari ücret desteğinin 2 bin 500 liraya yükseltilmesi.
- Döviz dönüşüm desteğinin daha etkin uygulanmasını sağlayacak düzenlemelerin yapılması.
- İhracatçıların uzun vadeli ve düşük faizli finansmana erişimini sağlayacak politikaların hayata geçirilmesi.
Basının Rolü ve DÜNYA Gazetesi’ne Kutlama
İhracat dünyasının zorlu bir süreçten geçtiği bu dönemde basının rolünün önemine değinen Mustafa Gültepe, bağımsız medyanın eleştiri ve yorumlarıyla sektöre ışık tuttuğunu ifade etti. Bu kapsamda, merhum Nezih Demirkent’in temellerini attığı ve ekonomi gazeteciliğinde bir ekol olan DÜNYA Gazetesi’nin, iş ve ihracat dünyası için ayrı bir yere sahip olduğunu belirtti.
Gültepe mesajını, “Özgür ve özgün yayıncılık anlayışından ödün vermeyen DÜNYA’nın 46’ncı kuruluş yıl dönümünü kutluyor, daha nice yıllar diliyorum” sözleriyle tamamladı.
