ABD Başkanı, artan gümrük vergisi gelirlerinin federal vergilerin yerini alabileceğini savunurken, vatandaşlara 2.000 dolarlık ‘tarife temettüsü’ dağıtma vaadinde bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin maliye politikasını kökten değiştirebilecek radikal bir öneriyi gündeme taşıdı. Perşembe günü ABD askeri personeline hitap eden Trump, yönetiminin önümüzdeki birkaç yıl içinde federal gelir vergilerini “önemli ölçüde” azaltabileceğini, hatta “tamamen” ortadan kaldırabileceğini açıkladı. Trump’a göre bu devasa vergi kesintisinin finansmanı, artan gümrük vergisi (tarife) gelirleriyle sağlanacak.
Trump, tarifelerden elde edilecek paranın, federal gelir vergisi hasılatının yerini tamamen doldurabilecek kadar büyüyebileceğini savundu. Bu öneri, Trump’ın ekonominin merkezine dış ticareti ve korumacılığı koyan mali gündeminin en uç noktası olarak değerlendiriliyor. Henüz ayrıntılı bir yol haritası veya takvim sunulmamış olsa da, bu açıklamalar ABD’nin geleneksel vergilendirme sisteminden dramatik bir uzaklaşmaya işaret ediyor.
Başkan Trump, konuşmasında ayrıca “tarife temettüsü” (tariff dividend) fikrini de yineledi. Eleştirmenlerin yanıldığını savunan Trump, toplanan gümrük vergilerinden elde edilecek kazancın halka dağıtılacağını ve çoğu Amerikalının bu kazançtan en az 2.000 dolar ödeme alacağını taahhüt etti.
Finans Hattı Yorumu:
Donald Trump’ın gelir vergisini kaldırıp yerine gümrük vergilerini koyma önerisi, modern ekonomi tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir deney ve 19. yüzyıl ABD ekonomi modeline bir dönüş girişimidir. Teorik olarak kulağa hoş gelse de, matematiksel gerçekler bu planın önünde devasa engeller olduğunu gösteriyor. ABD federal hükümetinin gelir vergisi (bireysel ve kurumlar) kaleminden elde ettiği trilyonlarca dolarlık geliri, sadece ithal mallara konulacak vergilerle ikame etmek, gümrük tarifelerinin astronomik seviyelere çekilmesini gerektirir.
Böyle bir senaryo iki büyük riski beraberinde getirir: Birincisi, hiper-enflasyonist baskı. Gümrük vergilerini nihayetinde ithalatı yapan şirketler ve son tahlilde tüketiciler öder. Vergilerin gelir vergisini ikame edecek kadar yükseltilmesi, iğneden ipliğe her şeyin fiyatının fırlaması anlamına gelir. Trump’ın vaat ettiği 2.000 dolarlık “temettü”, vatandaşın artan hayat pahalılığı karşısında eriyip gidebilir.
İkincisi ise küresel ticaret savaşı. ABD’nin böyle bir korumacılık duvarı örmesi, Çin ve Avrupa başta olmak üzere tüm ticaret ortaklarının misilleme yapmasına ve küresel ticaret hacminin çökmesine neden olabilir. Piyasalar, bu tür radikal bir sistem değişikliği ihtimalini şu an için “politik bir söylem” olarak fiyatlasa da, bu planın ciddileşmesi durumunda küresel piyasalarda belirsizlik ve volatilite rekor seviyelere çıkabilir.
