ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimi ile Amerika Birleşik Devletleri arasında süregelen diplomatik temaslara dair Amerikan medyasına önemli açıklamalarda bulundu. Müzakere masasında istenilen sonucun alınamaması ihtimaline karşı askeri önlemleri artırabileceklerini belirten Trump, Orta Doğu bölgesine takviye olarak ikinci bir uçak gemisi saldırı grubu göndermeyi planladığını duyurdu. Trump, bölgedeki mevcut güce atıfta bulunarak, “Oraya giden bir donanmamız var ve bir tane daha gidebilir” şeklindeki sözleriyle Tahran’a net bir mesaj verdi.
Müzakerelerin Geleceği ve Olası Senaryolar
İki ülke arasındaki görüşmelerin ikinci ayağının önümüzdeki hafta gerçekleşmesini beklediğini dile getiren ABD Başkanı, sürecin kritik bir eşikte olduğunu vurguladı. Diplomatik çözüm ile sert yaptırımlar arasında bir seçim yapılması gerektiğini ima eden Trump, “Ya bir anlaşma yapacağız ya da geçen seferki gibi çok kötü şeyler yapmak zorunda kalacağız” ifadelerini kullandı.
Geçtiğimiz yılın haziran ayında ABD tarafından İran’ın nükleer tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırıya da değinen Trump, o dönemdeki kararlılığını şu sözlerle hatırlattı: “Geçen sefer bunu yapacağıma inanmadılar. Haddinden fazla ileri gittiler.”
Müzakere Masasında Neler Var?
Mevcut görüşmelerin geçmiştekilerden “çok farklı” bir atmosferde geçtiğini savunan Trump, İran’ın nükleer programını kapsayacak bir anlaşmaya varmanın “çok kolay” olduğu görüşünde. Ancak Başkan, İran’ın balistik füze stoklarının da masaya yatırılmasının mümkün olacağını düşünüyor. Trump, iyimser bir tablo çizerek, “İran ile harika bir anlaşma yapabiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
İsrail Başbakanı Netanyahu Beyaz Saray Yolcusu
ABD Başkanı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yürütülen müzakerelerden endişe duymadığını belirtti. Trump, Netanyahu’nun tutumu hakkında, “O da bir anlaşma istiyor. İyi bir anlaşma istiyor” dedi.
Yarın ABD’ye giderek Trump göreve başladığından bu yana 7’nci ziyaretini gerçekleştirecek olan Netanyahu, Beyaz Saray’da Trump ile bir araya gelecek. Görüşmenin ana gündem maddesi, İsrail’in İran müzakerelerine dair görüşlerinin aktarılması olacak.
Netanyahu, ABD yolculuğu öncesinde uçağa binmeden yaptığı açıklamada şu noktaların altını çizdi:
- Başkana müzakerelerin temel ilkeleriyle ilgili İsrail’in resmi görüşünü sunacağı,
- Bu ilkelerin yalnızca İsrail’in güvenliği için değil, Orta Doğu’da barış ve huzur isteyen tüm dünya için hayati önem taşıdığı.
Washington ve Tahran Arasındaki Görüş Ayrılıkları
ABD ve İran heyetleri, geçen yıl haziran ayında gerçekleşen ve “12 Gün Savaşı” olarak anılan İran-İsrail çatışmasından sonra ilk defa 6 Şubat tarihinde Umman’ın başkenti Maskat’ta buluşmuş ve İran’ın nükleer programını masaya yatırmıştı. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık noktaları ise şu şekilde özetlenebilir:
| Taraf | Müzakere Stratejisi ve Talebi |
|---|---|
| ABD | İran’ın balistik füzelerinin de müzakerelere dahil edilmesini ve kapsamlı bir anlaşma yapılmasını istiyor. |
| İran | Nükleer program haricindeki hiçbir konunun (balistik füzeler vb.) müzakere edilmeyeceğini belirtiyor. |
Yarın Beyaz Saray’da gerçekleşecek Trump ve Netanyahu görüşmesi, bu sürecin seyrini değiştirebilecek kritik bir dönemeç olarak görülüyor.
