Orta Doğu’da tırmanan gerilimin birinci ayı geride kalırken, ABD Başkanı Donald Trump Washington’a dönüş yolculuğu sırasında uçakta basın mensuplarının sorularını yanıtladı. İran’a yönelik askeri operasyonların kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade eden Trump, Tahran yönetimiyle diplomatik temasların da kopmadığını belirtti. Trump, askeri başarıları anlatırken “Bugün çok sayıda ek hedefi imha ettik. Donanmaları, hava kuvvetleri gitti. Ama bugün çok daha fazla hedefi yok ettik. Büyük bir gündü” ifadelerini kullandı. Bu süreçte hem dolaylı hem de direkt kanallar üzerinden görüşmelerin devam ettiğini dile getiren ABD Başkanı, “Onlarla hem doğrudan hem de dolaylı yollardan müzakere ediyoruz” dedi.
Petrol Sevkiyatı ve Hürmüz Boğazı’ndaki Hareketlilik
İran’ın daha önceki süreçte ABD’ye 10 tanker petrol gönderdiğini anımsatan Trump, yeni bir sevkiyatın yolda olduğunu duyurdu. Bu durumu bir diplomatik jest olarak nitelendiren Trump, “Ve bugün, tam olarak nasıl adlandırırım bilemiyorum ama, sanırım bize karşı bir saygı göstergesi olarak 20 tanker dolusu petrol verdiler. Hürmüz Boğazı’ndan geçecek devasa petrol tankerleri ile yapılacak bu sevkiyat yarın sabahtan itibaren başlayacak” şeklinde konuştu. Trump, yürütülen sürecin olumlu ilerlediğini savunurken, “Ancak İran söz konusu olduğunda ne olacağını asla bilemezsiniz, çünkü onlarla hem müzakere ediyoruz hem de her defasında onları havaya uçurmak zorunda kalıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Askeri Operasyonlar ve Kapasite Karşılaştırması
Trump, görev süresi boyunca İran ile yapılan nükleer anlaşmayı iptal etmesinin doğruluğunu vurguladı. Barack Obama dönemindeki anlaşmanın Tahran’ı nükleer güç yapacağını iddia eden Trump, nükleer çalışmaları engellemek için B-2 bombardıman uçaklarını kullandıklarını hatırlattı. Trump, “Muhtemelen onlarla bir anlaşma yapacağız, buna oldukça eminim; ama yapmama ihtimalimiz de var” dedi.
| Konu | Trump’ın Açıkladığı Veri / Durum |
|---|---|
| İmha Edilen Gemi Sayısı | 158 gemi (tüm donanma) |
| Eski Petrol Sevkiyatı | 10 tanker |
| Yeni Petrol Sevkiyatı | 20 tanker |
| Hürmüz Boğazı Müdahale Süresi | 2 dakika |
Rejim Değişikliği ve Mücteba Hamaney’in Durumu
İran’da fiilen bir yönetim değişiminin gerçekleştiğini ileri süren Trump, eski kadroların büyük ölçüde saf dışı kaldığını savundu. “Aslında bakarsanız çoktan rejim değişikliği yaşadık; çünkü o ilk rejim darmadağın edildi, hepsi öldü. Bir sonraki rejim de büyük oranda öldü. Ve şu anki üçüncü rejimde, daha önce kimsenin muhatap olmadığı bambaşka insanlarla karşı karşıyayız” diyen Trump, bu yeni grubun daha makul davrandığını belirtti. İran’ın yeni dini lideri olduğu belirtilen Mücteba Hamaney ile ilgili soruya ise, “Olabilir. Ona ne olduğu belli değil. Hayatta olabilir ama belli ki başı çok büyük dertte; ağır yaralı” yanıtını verdi.
15 Maddelik Anlaşma Planı ve Bölgesel Tepkiler
ABD’nin sunduğu 15 maddelik çözüm önerisinin İran tarafından büyük ölçüde kabul gördüğünü söyleyen Trump, “Plan üzerinde bizimle hemfikirler. Yani 15 şey istedik ve büyük oranda anlaştık, şimdi birkaç şey daha isteyeceğiz” dedi. Öte yandan Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda sert mesajlar veren Trump, ABD’nin bölgeyi “iki dakika içinde” kapatabilecek güçte olduğunu vurguladı.
Körfez ülkelerinin İran saldırılarına karşı tutumuna da değinen Trump, Suudi Arabistan, Katar, BAE, Kuveyt ve Bahreyn’in aktif bir mücadele içinde olduğunu belirtti. Trump, “Zaten karşılık veriyorlar. Suudi Arabistan sert bir şekilde karşılık veriyor. Katar, BAE, Kuveyt, Bahreyn hepsi mücadele ediyor. Aslında vurulduklarında şaşırmışlardı; vurulmalarına ben de çok şaşırdım. Ama bir kez darbe alınca çok iyi savaşmaya başladılar” diyerek müttefikleriyle güçlü bir iletişim içinde olduklarını ifade etti. Son olarak, Rusya’ya ait bir petrol tankerinin Küba’ya gitmesine izin verilip verilmeyeceği sorulduğunda ise Trump, “Birilerinin bir gemi dolusu yakıt almasına itirazımız yok çünkü hayatta kalmaları gerekiyor. Eğer bir ülke şu anda Küba’ya petrol göndermek istiyorsa, benim için hiçbir sorun yok” diyerek insani ihtiyaçlara vurgu yaptı.
