ABD eski Başkanı ve başkan adayı Donald Trump, geçtiğimiz hafta açıklanan ve yetkilerini kısıtlayan Yüksek Mahkeme kararına yönelik eleştirilerini kendine ait sosyal medya platformu Truth Social üzerinden sert bir dille sürdürdü. Mahkemenin gümrük tarifeleri konusundaki hükmünü hedef alan Trump, bu durumun paradoksal bir şekilde kendisine daha geniş manevra alanı sağladığını iddia etti.
Kararın Ardındaki Tartışma ve “Lisans” Kartı
Yüksek Mahkeme’nin kararını “saçma, aptalca ve uluslararası düzeyde son derece bölücü” sözleriyle nitelendiren Trump, yargıçların niyetlerinin aksine bir sonuç doğurduğunu savundu. Trump, mahkemenin bu hükümle “kazara ve farkında olmadan” kendisine, ABD başkanı olarak önceki döneminden “çok daha fazla yetki ve güç” verdiğini öne sürdü.
Trump’ın açıklamalarına göre, yeni strateji “lisanslama” yetkisi üzerine kurulacak. Özellikle on yıllardır ABD’yi “soyan” ülkelere karşı bu lisans mekanizmasını kullanarak “korkunç” yaptırımlar uygulayabileceği tehdidinde bulundu. Ancak Trump, mahkeme kararının anlaşılmaz bir yönüne de dikkat çekerek, bu lisanslar karşılığında ücret alınamamasını eleştirdi:
“Oysa tüm lisanslar ücretlidir, ABD neden bunu yapamasın? Lisans dediğin şey ücret almak içindir.”
Mevcut Tarifelerin Geleceği
Trump, mahkemenin diğer pek çok tarifeyi onayladığını hatırlatarak, bu durumun elini güçlendirdiğini belirtti. Onaylanan bu tarifelerin, başlangıçtaki hallerinden “çok daha güçlü ve rahatsız edici bir şekilde” ve artık tam bir hukuki güvence altında kullanılabileceğini ifade etti. Yüksek Mahkeme üyelerine yüklenen Trump, mahkemenin “yanlış kişiler için harika bir iş çıkardığını” ve bu sebeple utanmaları gerektiğini dile getirdi.
Vatandaşlık ve 14. Madde Uyarısı
Ekonomi dışındaki konulara da değinen Trump, mahkemenin gelecekte verebileceği kararlar konusunda endişeli olduğunu belirtti. Özellikle 14. Anayasa Değişikliği çerçevesinde tartışılan “doğuştan vatandaşlık” hakkı konusunda, mahkemenin Çin ve diğer ülkelerin lehine olacak “yanlış bir karar” verebileceği iddiasını ortaya attı.
Yüksek Mahkeme Ne Karar Vermişti?
Tartışmaların odağındaki karar, 20 Şubat tarihinde ABD Yüksek Mahkemesi tarafından verilmişti. Mahkeme, Başkan Donald Trump tarafından uygulamaya konulan gümrük tarifelerinin yasal dayanağı olan Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA), Başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.
Trump yönetimi, IEEPA yasasını kullanarak aşağıdaki gerekçelerle çeşitli ülkelere ek vergiler getirmişti:
- ABD’nin ticaret ortaklarına yönelik “karşılıklı” gümrük vergileri.
- Fentanil akışını engelleme gerekçesiyle Çin, Kanada ve Meksika‘ya uygulanan tarifeler.
Karar ve Trump’ın Yorumu Arasındaki Farklar
Aşağıdaki tablo, mahkeme kararı ile Trump’ın bu kararı yorumlayış biçimi arasındaki temel zıtlıkları özetlemektedir:
| Konu | Yüksek Mahkeme Kararı (20 Şubat) | Trump’ın Yorumu |
|---|---|---|
| Yasal Yetki | IEEPA, Başkana tarife koyma yetkisi vermez. | Karar, kazara Başkana daha fazla yetki ve güç verdi. |
| Uygulama Aracı | Tarifelerin yasal dayanağı iptal edildi. | Tarifeler yerine “Lisanslar” kullanılacak. |
| Mali Boyut | Yetki aşımı tespiti. | Lisanslardan ücret alınamamasını eleştiriyor (“Lisans ücret almak içindir”). |
