ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, Oval Ofis’te gerçekleştirilen bir kararname imza merasiminde gazetecilerin karşısına geçerek İran eksenindeki en son gelişmelere dair çok çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Küresel piyasaların ve dünya enerji sektörünün yakından izlediği bölgedeki krizin gidişatına dair önemli ipuçları paylaşan Trump, Washington’un tutumunu net bir şekilde ortaya koydu.
Ne Oldu? Hürmüz Boğazı’nda Güvenlik Arayışı
Küresel enerji tedarikini doğrudan sekteye uğratma potansiyeli taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki yükselen tansiyona dikkat çeken ABD lideri, bu su yolunu sıklıkla kullanan devletlere önemli bir çağrı yaptı. Trump, stratejik öneme sahip bu boğazın güvenli ve açık tutulması görevinin sadece Washington yönetiminin omuzlarına bırakılmaması gerektiğinin altını çizdi.
Kim Ne Yapmalı? Asya ve Avrupa’ya Çağrı
Güney Kore, Japonya ve Çin gibi dev ekonomilerin enerji ithalatında büyük oranda bu geçiş noktasına bağımlı olduğunu anımsatan Başkan Trump, şu ifadeleri kullandı: “Onların bize sadece teşekkür değil aynı zamanda yardım da etmesi gerekir. Beni şaşırtan şey buna istekli olmamaları. Ancak bize destek veren bazı ülkeler var, yakında onların isimleri açıklayacağım.” ABD’nin uzun zamandır boğazı tek başına güvenceye aldığını savunan Trump, özellikle Avrupa ve Asya devletlerinin bu stratejik bölgede daha fazla sorumluluk üstlenmesini talep etti.
| Bölgesel/Küresel Aktör | Hürmüz Boğazı Mevcut Durumu ve Beklentiler |
|---|---|
| ABD (Washington) | Uzun bir süredir bölgenin güvenliğini tek başına sağlıyor. |
| Çin, Japonya, Güney Kore | Enerji ihtiyaçlarının büyük kısmını buradan karşılıyorlar; ABD yardım talep ediyor. |
| Avrupa ve Asya Ülkeleri | Boğazın açık tutulması konusunda daha çok sorumluluk almaları bekleniyor. |
Nasıl Bir Tehlike Var? Mayın Korkusu Piyasaları Etkiliyor
Amerikan güçlerinin İran’a ait çok sayıda mayın gemisini vurduğunu belirten Trump, atılan bu adımlara rağmen söz konusu güzergahtaki tehlikelerin henüz tamamen ortadan kalkmadığına işaret etti. Sulara mayın dökülüp dökülmediğinin şu an için belirsizliğini koruduğunu aktaran Trump, “Henüz boğaza mayın yerleştirilip yerleştirilmediğini bilmiyoruz ancak olma ihtimali bile milyar dolarlık gemilere sahip insanları korkutuyor.” şeklinde konuştu.
Çatışmalar Ne Zaman Sona Erecek?
İran ile tırmanan krizin kısa sürede nihayete erip ermeyeceği sorusunu da yanıtlayan Başkan Trump, “Sanmıyorum ama yakında bitecek. O zaman dünya daha güvenli bir yer olacak. Yakında bu iş bitecek” dedi. ABD Başkanı, savaşın patlak verdiği ilk gün olan 28 Şubat tarihinde de çatışmaların bir hafta içerisinde sonlanacağını dile getirmişti.
Neden Müdahale Edildi? Küresel Savaş ve Nükleer Risk
Tahran’a yönelik atılan askeri adımların doğruluğunu şiddetle savunan ABD Başkanı, müdahalelerin çok daha devasa bir küresel buhranın önüne geçtiğini iddia etti. Trump, olası senaryoları “Aksi durumda bu süreç 3. Dünya Savaşı’na dönüşecek bir nükleer savaşa dönüşebilirdi.” sözleriyle değerlendirdi.
İran’ın bölgesel faaliyetleri ve hedefleri konusunda şu hususlar vurgulandı:
- Tahran’ın nükleer silaha ulaşması halinde başta İsrail olmak üzere tüm Ortadoğu’yu hedef alabileceği öne sürüldü.
- Mevcut saldırganlık durumu hakkında Trump, “Orta Doğu’yu ele geçirmek istedikleri için savaşa girmesi beklenmeyen ülkelere bile binlerce füze fırlatıyorlar” ifadelerini kullandı.
- Körfez ülkelerine yönelik gerçekleştirilen beklenmedik saldırıların uzmanlarca dahi öngörülemediği belirtildi.
Beklenmeyen bu saldırılara ilişkin Trump, “Hiçbir uzman bunun olacağını tahmin edemezdi. Mesele, bunu bilmemiz gerekip gerekmediği. Bilsek bile, yine de yapmamız gerekeni yapmak zorundaydık.” dedi. Mevcut tabloyu “büyük bir satranç oyunu” şeklinde niteleyen ABD lideri, İran’ın stratejik hamlelerini yakından takip ettiklerini sözlerine ekledi.
İran’da Liderlik Bilmecesi ve Kesintisiz Temaslar
İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in sağlık durumuna dair ortalıkta dolaşan iddialara da değinen ABD Başkanı, bazı kaynakların Hamaney’in ağır şekilde yaralandığını, hatta bir bacağını kaybetmiş olabileceğini öne sürdüğünü ifade etti.
Krizin diplomatik boyutu hakkında konuşan Trump, “Orada kiminle konuşacağımızı bilmiyoruz çünkü liderlerinin çoğu öldü.” diyerek mevcut karmaşaya dikkat çekti. Yine de kısa bir süre sonra, ABD ile İranlı yetkililer arasındaki iletişimin bir şekilde sürdüğünü doğruladı.
Diplomatik İddialara Erakçi’den Yalanlama
Öte yandan, kulislerde İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasında doğrudan bir görüşme trafiği yaşandığı iddiaları dolaşmaya başlamıştı. Fakat Erakçi, kamuoyuna yansıyan bu söylentileri kesin bir dille reddetti.
Steve Witkoff ile gerçekleşen son temasın, ABD ve İsrail tarafından düzenlenen saldırılardan daha önce yapıldığını vurgulayan Erakçi, konuya ilişkin son noktayı şu sözlerle koydu: “Bunun aksine ortaya atılan her türlü iddia, yalnızca petrol tüccarlarını ve kamuoyunu yanıltmaya yöneliktir”.
