Küresel enerji piyasalarında gözler Ortadoğu’daki kritik gelişmelere çevrilmişken, Irak’ın ihracat rotasını değiştiren stratejik hamlesi piyasalara nefes aldırdı. Irak’ın petrol sevkiyatında Hürmüz Boğazı’nı baypas ederek Türkiye güzergahını yeniden devreye sokma konusunda uzlaşması ve ABD’nin bu kilit su yolunu tekrar trafiğe açmak adına yürüttüğü faaliyetleri hızlandırması, petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir ivme yarattı.
Ne Oldu? Fiyatlarda Geri Çekilme
Salı günü yaşanan yüzde 3’ün üzerindeki sert yükselişin ardından piyasalarda kısmi bir sakinleşme gözlemlendi. Yaşanan jeopolitik gelişmelerin gölgesinde petrol varil fiyatlarında belirgin bir gerileme kaydedildi.
| Petrol Türü | Fiyat Durumu |
|---|---|
| Brent Petrol | 103 doların altı |
| ABD Ham Petrolü (WTI) | 95 dolar civarı |
Nasıl ve Nerede? Alternatif İhracat Rotası Olarak Ceyhan
Körfez’de artan tansiyona karşı alternatif çözümler arayan Irak, yarı özerk Kürt Bölgesi bağlantısını kullanarak Akdeniz’e açılma kararı aldı. Bu kapsamda, petrolün Türkiye’de bulunan Ceyhan limanına ulaşmasını sağlayan boru hattının tekrar aktif hale getirilmesi için anlaşma sağlandı.
Ancak, Irak petrolünün Türkiye üzerinden küresel pazarlara sunulması, mevcut arz endişelerine sadece sınırlı bir çözüm sunabiliyor. OPEC üyesi ülkenin üretim kapasitesindeki son durum şu şekilde özetleniyor:
- Günlük üretim miktarı 1,4 milyon varile kadar düştü.
- Bu rakam, Hürmüz Boğazı’nın trafiğe kapanmasından önceki üretim seviyelerinin yalnızca yaklaşık üçte birine tekabül ediyor.
Kim? ABD’nin Müdahalesi ve Artan Bölgesel Tansiyon
Bölgedeki çatışma ortamı, ABD’nin doğrudan askeri eylemleriyle daha da karmaşık bir hal aldı. ABD güçleri, Hürmüz Boğazı çevresinde konumlandırılan İran menşeli gemisavar seyir füzesi bataryalarına yönelik mühimmat kullanıldığını bildirdi. Diğer yandan, savaş döneminin kilit figürlerinden ve İran’ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri olan Ali Larijani’nin hayatını kaybettiğinin Tahran tarafından doğrulanması, mevcut çatışmaların şiddetini artıran bir diğer unsur oldu.
Uzman Görüşü
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Foreign Policy Research Institute Başkanı Aaron Stein, şu ifadeleri kullandı:
“Larijani’nin öldürülmesi büyük bir olay ve İran’ı petrol akışını kesmeye daha fazla zorlayabilir. Trump’ın tankerleri koruma baskısı altında olduğu açık, bu da ABD’nin donanmanın kaçınmak isteyeceği türden oldukça gergin operasyonlara girebileceği anlamına geliyor”
Neden Önemli? Küresel Enflasyon ve Merkez Bankalarının Gündemi
Ortadoğu’da yaşanan bu krizlerin küresel ekonomiye yansımaları oldukça sert oldu. Sadece bu yıl içinde Brent petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 70 oranında bir artış yaşandı. Bu tırmanışın büyük bir bölümü, geçen ayın sonlarında ABD ve İsrail tarafından İran’a düzenlenen ilk saldırıların akabinde gerçekleşti.
İran’ın enerji tesislerini hedef alan karşı hamleleri ve petrol tankerlerinin geçişlerini engellemesi, enerji maliyetlerini yukarı çekerken, küresel çapta enflasyonun yeniden hız kazanabileceği korkularını canlandırdı. Bu durumun somut etkileri bu hafta ABD’de hissedildi ve akaryakıt istasyonlarında dizel fiyatları galon başına 5 dolar bandını aştı.
Yaşanan bu fiyat şokları, tüm dünyadaki merkez bankası yetkililerinin yakın takibinde. Çarşamba günü ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri faiz oranlarını karara bağlamak amacıyla bir araya gelecek; ancak piyasalar mevcut faiz politikasında herhangi bir değişiklik beklemiyor.
Ne Zaman ve Ne Bekleniyor? Gözler Dar Geçitte
Tüm bu gelişmelerin ışığında, 18 Mart 2026 itibarıyla petrol piyasalarının dikkati fiilen ulaşıma kapanmış olan Hürmüz Boğazı’nda yoğunlaşmış durumda. Dar geçitteki deniz trafiği tamamen siyasi manevralarla yönetiliyor. İran’ın bölgede sadece çok kısıtlı sayıda gemiye geçiş izni vereceği, geri kalan filoları ise engelleyeceği veya geçişten caydıracağı öngörülüyor.
