Ocak ayına ait güncel veriler, Türkiye ekonomisinin can damarı olan küçük işletmelerin ve sanatkarların ticari hayattaki mühim konumunu bir kez daha tescilledi. Ülke sathında faaliyetlerini sürdüren 2,2 milyonu aşkın esnafın sektörel dağılımına bakıldığında, “bakkallık, bayilik ve büfecilik” alanının yine liderliği elden bırakmadığı gözlemlendi.
Kimler Hangi İşleri Yapıyor? (Kim – Ne)
Küçük esnaf, ekonomik yapının en temel yapı taşlarından biri olmayı sürdürüyor. Rakamlara göre, toplamda 184 değişik meslek grubunda hizmet veren 2 milyon 256 bin 978 esnaf, sahip oldukları 2 milyon 542 bin 99 iş yeri ile ülke ekonomisine büyük bir katma değer sunuyor. En yoğun faaliyet gösterilen alanların başında gelen bakkallık, nakliyecilik ve yeme-içme sektörlerini, servis aracı işletmeciliği ile taksicilik takip ediyor.
| En Çok Tercih Edilen Meslek Kolları | Faaliyet Gösteren Esnaf Sayısı |
|---|---|
| Bakkallık, bayilik ve büfecilik | 194.052 |
| Kara yolu ile yük taşımacılığı | 189.392 |
| Lokantacılık | 139.825 |
İllere ve Cinsiyete Göre Dağılım Nerede Yoğunlaşıyor? (Nerede)
Ülke genelindeki dağılım mercek altına alındığında, ticaretin merkezi olan büyükşehirlerin öne çıktığı görülüyor. Aynı zamanda cinsiyet dağılımında da kadın girişimcilerin payı dikkat çekiyor. Esnaf nüfusunun Türkiye’nin toplam nüfusu içindeki payı ise yüzde 2,65 olarak hesaplandı.
- Zirvedeki Şehirler: 283 bin 449 kişiyle en çok esnafa ev sahipliği yapan İstanbul birinci sırada. Onu sırasıyla İzmir, Ankara, Antalya ve Bursa izliyor.
- En Az Esnafın Olduğu İl: Sadece 2 bin 178 esnaf ile Bayburt son sırada bulunuyor.
- Cinsiyet Dağılımı: Kadın esnaf sayısı 434 bin 573’e çıkarak toplam pastanın yüzde 19,25’ini alırken, erkek esnaf sayısı yüzde 80,75’lik oranla 1 milyon 822 bin 405 kişi olarak kaydedildi.
Ticaret ve Finansman Adımları Ne Zaman ve Nasıl Gerçekleşti? (Ne Zaman – Nasıl)
2026’nın ilk ayında ticari hareketlilik tüm hızıyla devam etti. Ocak ayında toplam 27 bin 929 yeni işletme kapılarını açarken, 12 bin 736 dükkan faaliyetlerine son verdi. Yeni iş yeri açılışlarında başı çeken şehir, 3 bin 311 yeni işletmeyle yine İstanbul oldu.
Aynı dönem içerisinde esnafın dış ticaret ve finansal kaynaklara erişimi şu şekilde şekillendi:
- Kredi Kullanımı: Ocak ayında 16 bin 879 esnafa, 12,5 milyar liranın üzerinde kredi desteği sağlandı.
- Dış Ticaret: Esnafın gerçekleştirdiği ihracat 32,25 milyon dolar seviyesinde olurken, ithalat rakamı 41,14 milyon dolar şeklinde kayıtlara geçti.
Üretim ve ticari dinamizmin bir diğer mühim göstergesi olan kapasite raporlarında ise gıda ve tarım sektörü ön plandaydı. Ay boyunca toplam 346 kapasite raporu onaylanırken, bu alandaki en fazla başvuru Bursa’dan yapıldı. Raporlar, küçük işletmelerin hem dış ticarette hem de üretim süreçlerinde son derece aktif olduğunu açıkça ortaya koydu.
