Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye’nin zengin yazma eser mirasının korunması ve dijital ortama aktarılmasına yönelik çalışmaları gözler önüne seren “Mazimizin Bekçisi A. Süheyl Ünver Sergisi”ni Rami Kütüphanesi’nde halkın beğenisine sundu. Bu anlamlı etkinliğin açılışına AK Parti İstanbul Milletvekili Sevan Sıvacıoğlu, İstanbul Vali Yardımcısı Süheyl Uçar, Türkiye Yazma Eserler Kurumu (TÜYEK) Başkanı Coşkun Yılmaz ile birlikte çok sayıda bilim insanı, araştırmacı ve davetli katıldı.
TÜYEK’in Kapsamlı Dijital Arşivi
Bakan Ersoy, açılış konuşmasında TÜYEK’in dijitalleşme çabalarına dair dikkat çekici rakamlar paylaştı. Ersoy, TÜYEK’in 784 bini aşan yazma ve nadir basılı eserle dünyanın en büyük yazma eser koleksiyonlarından birini bünyesinde barındırdığını belirtti. Kurumun dijital platformunda sunulan verilere göre, 640 bin eserin künye bilgisi erişime açılmış durumda. Ayrıca, 483 bin 600 yazmanın dijital kopyası da kullanıcıların incelemesine sunuluyor. Bu kapsamlı veri tabanı ile platformun, yazma eser alanında en geniş dijital arşivlerden biri haline geldiği vurgulandı.
Dijital Platformda Rekor İlgisi
Bakan Ersoy, dijital platformun kullanıcı etkileşimine dair istatistikleri de paylaştı. TÜYEK’in dijital külliyatına kayıtlı kişi sayısının 27 bine yaklaştığını ve platformun toplam ziyaretçi sayısının 1 milyon 155 bine ulaştığını dile getirdi. Sitedeki eserlerin görüntülenme sayısının 5 milyon 218 bin gibi muazzam bir rakama ulaştığını belirten Ersoy, toplamda 13 milyonu aşan sayfa görüntüleme ile kültürel mirasın küresel çapta büyük ilgi gördüğünün altını çizdi.
Kataloglama ve Yayın Faaliyetleriyle Zenginleşen Külliyat
Yürütülen faaliyetlerin sadece koruma ile sınırlı kalmadığını ifade eden Bakan Ersoy, kataloglama, dijitalleştirme ve ilmi yayınlar aracılığıyla devasa bir külliyatın oluşturulduğunu vurguladı. Edebiyat, tarih, hukuk, tıp, İslam ilimleri, matematik ve astronomi gibi pek çok farklı alanda kaleme alınmış eserlerin tercüme, tahkik ve tıpkıbasım yöntemleriyle yeniden yayımlandığını belirtti. Bu çalışmalar sonucunda 357 cilt ve 244 bin 194 sayfadan oluşan kapsamlı bir külliyatın ilim dünyasına kazandırıldığı bilgisi verildi. Ayrıca, yayımlanan eserlerin e-kitap formatında ücretsiz olarak sunulmasının, hem akademik çevrelerden hem de genel halktan yoğun ilgi gördüğü kaydedildi.
Dünyanın En Büyük Restorasyon Merkezlerinden Biri Rami Kütüphanesi’nde
Yazma eserlerin korunması ve ihyası çalışmalarına özel bir önem verildiğini belirten Bakan Ersoy, Rami Kütüphanesi’nde kurulan restorasyon merkezinin bu alanda örnek teşkil ettiğini ifade etti. Merkezde bugüne dek yaklaşık 5 bin eserin restorasyonunun tamamlandığını, on binlerce eserin ise bakım, temizlik ve koruma süreçlerinden geçirildiğini belirtti. Bu yapının, yazma eserlerin korunması konusunda uluslararası düzeyde önemli bir merkeze dönüştüğünü vurguladı.
Yazma Eserlerin Gelecek İnşasındaki Rolü
Yazma eserlerin taşıdığı derin değeri vurgulayan Bakan Ersoy, “Yazma eserler yalnızca geçmişin bir hatırası değildir. Onlar, bugünü anlamanın ve geleceği inşa etmenin en sağlam zeminidir.” sözleriyle bu mirasın önemine dikkat çekti. Bu anlayışla gerçekleştirilen yayın faaliyetleri sayesinde İmam Buhârî, İbn Sînâ, İbn Haldûn, Mevlânâ, Fuzûlî, Bâkî ve Matrakçı Nasuh gibi büyük isimlerin eserlerinin yeniden ilim dünyasına kazandırıldığı belirtildi. “1001 Eser Projesi” ile medeniyetimizin başyapıtlarının gün yüzüne çıkarıldığını ve tıpkıbasım ile çeviri çalışmaları sayesinde bu eserlerin sadece akademik çevrelerin değil, tüm toplumun istifadesine sunulduğunu ekledi.
A. Süheyl Ünver’in Eşsiz Mirası
Serginin odak noktasındaki isim olan A. Süheyl Ünver’in çok yönlü kişiliğine de değinen Bakan Ersoy, Ünver’in sadece bir hekim değil, aynı zamanda bir kültür hafızası olduğunu vurguladı. Ünver’in 1974 yılında yaklaşık 1.800 defterini, 1.250 dosyasını, 108 şahsi eşyasını ve çok sayıda levha ile arşiv materyalini Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi’ne bağışladığı hatırlatıldı. Bu koleksiyonun, bir medeniyetin hafızasını yansıtan eşsiz bir kaynak niteliği taşıdığı ifade edildi.
Ödüllerle Tescillenen Bir Kültür İnsanı
Ordinaryüs unvanına sahip nadir bilim insanlarından A. Süheyl Ünver’in ulusal ve uluslararası alanda pek çok ödüle layık görüldüğünü belirten Ersoy, Ünver’in 2016 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri kapsamında Vefa Ödülü ile onurlandırıldığını ve 1985 yılında Kültür Bakanlığı tarafından ödüllendirildiğini hatırlattı.
Yeni Projeler ve Kültürel Mirasın Devamı
Sergi kapsamında yeni projelerin de hayata geçirileceğini duyuran Ersoy, A. Süheyl Ünver adına hazırlanan özel bir kitabın yakın zamanda yayımlanacağını açıkladı. Sergi süresince alanında uzman isimlerin katılımıyla anma programlarının düzenleneceği ve Geleneksel Türk sanatları alanındaki önemli eserlerin de yayın programına dahil edildiği bilgisi paylaşıldı. Bakan Ersoy, emeği geçenlere teşekkür ederek konuşmasını, A. Süheyl Ünver başta olmak üzere tüm kültür insanlarını rahmet ve minnetle anarak sonlandırdı. Açılışın ardından Bakan Ersoy, sergiyi bizzat gezerek incelemelerde bulundu.
