Orta Doğu’da alevlenen yeni çatışmalar, 2022 yılından bu yana devam eden Ukrayna-Rusya savaşını dünya gündeminde ikinci plana itti. Dört yılı geride bırakan bu yıpratıcı süreçte, müzakerelerin tıkanması ve küresel ilginin Karadeniz’den kayması, Kiev yönetimini ciddi bir askeri personel kriziyle karşı karşıya bıraktı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky, Orta Doğu’daki gerilimin Ukrayna-Rusya denklemindeki etkilerine dikkat çekerken, ordunun içindeki personel eksikliği alarm vermeye başladı.
Seferberlikten Kaçış ve Firar Sayıları Artıyor
Independent tarafından paylaşılan bilgilere göre, Ukrayna dört senedir Rus saldırılarına karşı direnç gösterse de mücadele artık bir yıpratma savaşına evrildi. Bu süreçte asker ihtiyacı kritik seviyelere ulaşırken, Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov yılın ilk aylarında çarpıcı bir itirafta bulunmuştu. Fedorov, 2 milyon vatandaşın askerlikten kaçtığını ve yüz binlerce personelin görev yerini izinsiz terk ettiğini doğrulamıştı.
Ukrayna savcılığından alınan veriler ise krizin hukuki boyutunu gözler önüne seriyor. Seferberlik kapsamındaki 2 milyon kaçağın yanı sıra, 2022 senesinden bugüne kadar görevinden kaçan askerler hakkında yaklaşık 290 bin dava açılmış durumda. Sosyal medyada yayılan görüntülerde, bazı bireylerin Karpat Dağları üzerinden sınır komşusu ülklere kaçarak sığındığı görülüyor.
Askeri Personel ve Firar İstatistikleri
| Kategori | Miktar / Süre |
|---|---|
| Askerlikten Kaçan Kişi Sayısı | 2 milyon |
| Açılan Firar Davaları (2022’den beri) | Yaklaşık 290 bin |
| Çatışmaların Devam Ettiği Süre | 4 yıl |
Cephede Yorgunluk ve Belirsizlik Hakim
Askerlik hizmetinden kaçınan bireyler, kararlarının arkasında sistemdeki adaletsizlikleri ve ailevi yükümlülükleri gerekçe gösteriyor. Diğer taraftan, cephe hattında aktif görev yapan personel arasında tükenmişlik ve aşırı yorgunluk zirve yapmış durumda. Sahadaki personel yetersizliği nedeniyle yorgun askerlerin görevden alınamaması, ordu içerisindeki motivasyonu düşürüyor. Ukrayna parlamentosu dış ilişkiler komitesi başkanı Oleksandr Merezkho, süreçteki belirsizliğin firar ve kaçış eğilimini artırdığını ifade ediyor.
Yolsuzluk İddiaları ve Ordunun Geleceği
İşgalin ilk dönemlerinde gönüllü katılımına odaklanan Ukrayna, zamanla zorunlu askerlik ve silah altına alınma yaşında düzenlemelere gitmek zorunda kaldı. Ancak bu dönemde ordu içerisinde bazı olumsuz iddialar da gündemi meşgul etti. Personelin izin alabilmek için rüşvet verdiği ve firar eden askerler için ayrılan kaynakların usulsüz şekilde satıldığı iddiaları kamuoyuna yansıdı.
Askeri komuta kademesi, savaşın sadece gönüllü desteğiyle kazanılamayacağını savunurken, Kiev hükümeti orduda şeffaf ve veri odaklı bir dönüşüm için düğmeye bastı. Yetkililer; eğitim, teçhizat ve liderlik kalitesinin artırılmasıyla orduya katılımın tekrar teşvik edilebileceğine inanıyor. Ukrayna yönetimi, artık niceliksel büyüklükten ziyade daha donanımlı ve profesyonel bir yapıya odaklanmayı hedefliyor.
