Rusya ile Ukrayna arasında devam eden ve dördüncü yılını geride bırakan savaşın ekonomik maliyeti güncellendi. Dünya Bankası, Avrupa Birliği (AB), Birleşmiş Milletler (BM) ve Ukrayna hükümeti ortaklığında hazırlanan “Hızlı Hasar ve İhtiyaç Değerlendirmesi” raporu, ülkenin toparlanması için gereken finansman ihtiyacının katlanarak arttığını ortaya koydu.
Gelecek On Yılın Faturası Ağırlaşıyor
Yayımlanan güncel rapora göre, geçen yıl sonu verileri baz alındığında Ukrayna’nın yeniden inşası ve iyileştirilmesi için önümüzdeki on yıllık süreçte yaklaşık 588 milyar dolar (500 milyar avronun üzerinde) kaynağa ihtiyaç duyulacağı tahmin ediliyor. Bu rakamın büyüklüğü, Ukrayna ekonomisinin 2025 yılı için öngörülen nominal gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yaklaşık 3 katına tekabül ediyor.
Dünya Bankası, bir önceki yıl yayımladığı raporda söz konusu ihtiyacı 524 milyar dolar olarak hesaplamıştı. Aradan geçen sürede maliyetlerdeki artış dikkat çekti.
Yatırımlar ve Karşılanan İhtiyaçlar
Konuyla ilgili Dünya Bankası’ndan yapılan açıklamada, Ukrayna hükümetinin kalkınma ortaklarının desteğiyle 2026 yılına yönelik iyileştirme ve yeniden inşa hedefleri doğrultusunda önemli adımlar attığı vurgulandı. Açıklamada şu detaylara yer verildi:
- Ukrayna, yıkılan konutların finansmanı, mayın temizleme operasyonları ve çok sektörlü ekonomik destekleri içeren, toplam değeri 15 milyar doların üzerinde olan kamu yatırım projelerini başlattı.
- Şubat 2022’den bu yana konut, enerji, ulaştırma ve eğitim gibi kritik sektörlerde yapılan acil onarımlar sayesinde, en az 20 milyar dolarlık ihtiyaç halihazırda karşılandı.
Doğrudan Hasar 195 Milyar Doları Aştı
Raporun güncellenen verileri, savaşın doğrudan fiziksel etkilerini de gözler önüne serdi. Şubat 2022 ile Aralık 2025 arasındaki 46 aylık dönemi kapsayan analizlere göre:
Ülkedeki doğrudan hasar miktarı 195 milyar doların üzerine çıktı. Geçen yılki raporda bu tutar 176 milyar dolar seviyesindeydi. En büyük yıkımın yaşandığı alanlar ise konut, ulaştırma ve enerji sektörleri olarak sıralandı.
Özellikle enerji sektöründe hasar gören veya yıkılan varlıklarda, geçen yılki rapora kıyasla yüzde 21 oranında artış kaydedilirken, ulaştırma sektöründeki ihtiyaçların ise bir önceki yıla göre yüzde 24 yükseldiği bildirildi. Ayrıca konut stokunun yüzde 14’ünün hasar gördüğü veya tamamen yıkıldığı, bu durumun 3 milyondan fazla haneyi doğrudan etkilediği belirtildi.
Sektörel Bazda Finansman İhtiyacı
Uzun vadeli yeniden inşa planları kapsamında sektörlerin ihtiyaç duyduğu kaynak miktarları raporda detaylandırıldı. Ulaştırma sektörü en yüksek maliyet kalemi olarak öne çıkarken, enerji ve konut sektörleri de büyük bir finansman gerektiriyor.
| Sektör | Tahmini İhtiyaç Tutarı (Dolar) |
|---|---|
| Ulaştırma | 96 milyar doların üzerinde |
| Enerji | Yaklaşık 91 milyar dolar |
| Konut | Yaklaşık 90 milyar dolar |
| Ticaret ve Sanayi | 63 milyar doların üzerinde |
| Tarım | 55 milyar dolardan fazla |
