Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında sağlanan iki haftalık ateşkes mutabakatı, küresel piyasalarda iyimser bir hava estirdi. Orta Doğu’daki gerilimin yerini diplomatik görüşmelere bırakmasıyla New York borsası güne güçlü bir yükselişle başlangıç yaparken, enerji piyasalarında sert geri çekilmeler yaşandı.
Pakistan Arabuluculuğunda 15 Günlük Mutabakat
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik tanınan sürenin dolmasına az bir zaman kala önemli bir duyuru yaptı. Pakistan’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen müzakerelerin başarıyla sonuçlandığını kaydeden Trump; Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir liderliğinde yürütülen sürecin olumlu neticelendiğini belirtti.
Başkan Trump, Pakistan’ın Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılması ve muhtemel saldırıların durdurulmasını içeren teklifine onay verdiğini açıklayarak şu ifadeleri kullandı: “İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.”
İran cephesinden gelen açıklamalarda ise ABD ve İsrail ile olan çatışma sürecini sonlandırmak amacıyla Pakistan’da yapılacak görüşmelerin, 15 günlük ateşkes periyodu içinde tamamlanmasının hedeflendiği vurgulandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu kritik süreçte Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişlerin İran ordusu ile eş güdümlü olarak sağlanabileceğini dile getirdi.
Enerji Piyasalarında Sert Düşüş
Hürmüz Boğazı’nın güvenliğe kavuşacağı ve çatışmaların duracağına dair gelen haber akışı, petrol fiyatlarında adeta bir çöküşe neden oldu. TSİ 16.30 verilerine göre Brent petrolün varil fiyatı yüzde 16 gibi radikal bir düşüşle 91,54 dolar seviyesine geriledi. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 18’e yakın değer kaybı yaşayarak 93,04 dolar seviyesinden işlem gördü.
Gümrük Vergisi ve Yaptırım Mesajları
Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı ek paylaşımlarda İran ile gümrük tarifeleri ve yaptırımların hafifletilmesi üzerine temaslarda bulunduklarını bildirdi. Ancak Başkan, İran’a askeri teçhizat sağlayan ülkelere karşı sert uyarılarda bulunarak, bu ülkelerin ABD’ye ihraç ettiği ürünlerin “derhal yüzde 50 gümrük vergisine tabi tutulacağını” ve kararın hızla uygulamaya konulacağını ifade etti.
Havacılık Uçuşa Geçti, Enerji Hisseleri Geriledi
Petrol fiyatlarındaki düşüş, maliyetleri azalan hava yolu şirketlerine yararken enerji devlerinde kayıplar görüldü. Ayrıca ateşkes haberi kripto para dünyası ve ilgili şirketleri de olumlu etkiledi.
| Şirket / Varlık | Değişim Oranı |
|---|---|
| United Airlines | +%13 |
| American Airlines | +%12 |
| Delta Air Lines | +%11 |
| Strategy (Yazılım/Kripto) | +%8 |
| Occidental Petroleum | -%9+ |
| Diamondback Energy | -%9+ |
| ExxonMobil | ~-%7 |
| Chevron | -%5+ |
Kripto varlık piyasalarındaki canlanma, portföyünde yüklü miktarda dijital varlık bulunduran Strategy gibi yazılım firmalarının hisselerine de yüzde 8’in üzerinde prim olarak yansıdı. Enerji sektöründe ise ExxonMobil ve Chevron gibi devlerin petrol fiyatlarındaki düşüşe paralel olarak baskı altında kaldığı gözlemlendi.
