Orta Doğu eksenindeki sıcak çatışmaların enerji maliyetlerini hızla tırmandırması, küresel pay piyasalarının yeni işlem gününe karamsar bir tabloyla başlamasına zemin hazırladı. Özellikle New York borsası, artan jeopolitik risklerin ve yükselen petrol fiyatlarının gölgesinde açılışta düşüş kaydetti.
Piyasalardaki Dalgalanmanın Perde Arkası
Neden Oldu? Bölgesel Çatışmalar ve Tanker Saldırıları
Uzmanların değerlendirmelerine göre, uluslararası aktörlerin stratejik rezervlerini kullanıma sunma konusundaki mutabakatına rağmen fiyatların durdurulamamasının temel bir nedeni var. Analistler, İran’ın Umman ve Irak petrol tankerlerini hedef alan saldırılarının, petrol fiyatlarının yeniden ivme kazanmasına yol açtığını kaydetti.
Kim Ne Karar Aldı? Tarihi Petrol Rezervi Hamlesi
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, dün yaptığı duyuruda, IEA bünyesindeki ülkelerin piyasaya 400 milyon varil hacminde Stratejik Petrol Rezervi sunmak üzere uzlaştığını ve bunun kurum tarihinde eşi görülmemiş en yüksek miktar olduğunu ifade etti. Bu adıma paralel olarak ABD yönetimi de sürece katılarak kendi Stratejik Petrol Rezervi’nden 172 milyon varil petrolü kullanıma açacağını bildirdi.
Kim Ne Dedi? Fiyat Tartışmaları ve Güvenlik Uyarıları
Krizin aktörlerinden İran, petrolün varil fiyatının 200 dolara kadar tırmanabileceği uyarısında bulunurken; ABD Enerji Bakanı Chris Wright bu karamsar senaryonun pek olası görünmediğinin altını çizdi. Öte yandan güvenlik önlemlerine değinen Wright, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’nda seyreden petrol tankerlerine refakat etmeye şu an için “hazır olmadığını”, fakat bu durumun nispeten kısa süre içinde gerçekleşeceğini aktardı.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı Donald Trump ise kendilerinin “dünyanın en büyük petrol üreticisi” unvanına sahip olduklarını hatırlatarak, bu sebeple petrol fiyatları yukarı yönlü hareket ettiğinde çok para kazandıklarını ifade etti. Ancak Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmasını ve Orta Doğu’yu, hatta dünyayı yok etmesini” engellemenin her şeyden daha kritik olduğunu ve buna kesinlikle izin vermeyeceğini savundu.
Nasıl Etkiledi? Fiyatlar, Enflasyon ve Fed Beklentileri
Bu sert açıklamalar ve fiziki müdahaleler, enerji piyasalarında ciddi sıçramalar yarattı. TSİ 16.30 itibarıyla petrol piyasasındaki fiyat değişimleri şu şekilde yansıdı:
| Petrol Türü | Fiyat Değişimi | Güncel Fiyat (Dolar) | Saat (TSİ) |
|---|---|---|---|
| Brent Petrol | %8,1 Artış | 99,43 | 16.30 |
| Batı Teksas (WTI) | %8,3 Yükseliş | 94,47 | 16.30 |
Analistler, petrol cephesindeki bu sert fiyatlamaların enflasyon beklentilerini etkilemeyi sürdürdüğüne dikkat çekiyor. Enerji maliyetlerini yukarı taşıyan jeopolitik gerilimlerin, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecekte atacağı adımlara ve yol haritasına dair belirsizlikleri artırdığı belirtiliyor.
Diğer Gelişmeler: Ticaret Hamleleri ve Makroekonomik Veriler
Enerji piyasalarındaki çalkantıların yanı sıra, ticaret ve makroekonomi cephesinde de yatırımcıların odağında yer alan şu gelişmeler yaşandı:
- Ticaret Soruşturması: ABD yönetimi; Çin, Avrupa Birliği (AB), Hindistan ve Meksika’nın da aralarında bulunduğu 16 ekonomiye yönelik resmi bir süreç başlattı. Soruşturma, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamında, bu ülkelerin imalat sektöründeki yapısal aşırı kapasite ve üretime dair politika ile uygulamalarına karşı yürütülüyor.
- İşsizlik Maaşı Başvuruları: ABD’de 7 Mart haftası itibarıyla ilk kez işsizlik maaşı talebinde bulunanların sayısı tahminlerin hafifçe altında kalarak 213 bine geriledi.
- Dış Ticaret Açığı: Ocak ayında ülkenin dış ticaret açığı beklentilerin de altına inerek yüzde 25,3 oranında azalış sergiledi ve 54,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
