Küresel doğrudan yatırım eğilimlerinde yaşanan sert değişimlere rağmen Türkiye, dış ticarette ve yatırım çekmede güçlü bir ivme yakalamayı başardı. Ticaret Bakanlığı tarafından uluslararası doğrudan yatırımların (UDY) ekonomi ve dış ticaret performansına etkisine dair paylaşılan son verilere göre, Türkiye’nin ihracat eksenli büyüme stratejisi sonuç veriyor. Öyle ki, yabancı sermayeli şirketlerin 2025 yılındaki toplam ihracat içerisindeki payı yüzde 30 seviyesine kadar çıktı.
Ne Oldu? Küresel ve Yerel Yatırım Performansı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden derlenen bilgilere göre, 2002 senesinde yalnızca 1,1 milyar dolar düzeyinde bulunan uluslararası doğrudan yatırım tutarı, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 12,2 oranında büyüme kaydederek 13,1 milyar dolara ulaştı. Bu tablo, yıl geneline yayılan ve aylık ortalama 1,1 milyar doları bulan istikrarlı bir yatırım girişine işaret ediyor.
Küresel arenada ise 2025 yılında UDY akışları yüzde 14 oranında genişleyerek 1,6 trilyon dolara tırmandı. Bu dönemde Türkiye, UDY girişlerinde kaydettiği yüzde 29’luk artış ile gelişmekte olan ülkeler kategorisinde pozitif yönde ayrışmayı başardı.
| Ekonomik Kategori | 2025 Küresel UDY Akımları | Yıllık Değişim Oranı |
|---|---|---|
| Küresel Toplam | 1,6 trilyon dolar | %14 Artış |
| Gelişmiş Ekonomiler | 728 milyar dolar | %43 Artış |
| Gelişmekte Olan Ekonomiler | 877 milyar dolar | %2 Azalış |
Kimler, Nereye İhracat Yaptı?
Ticaret Bakanlığı hesaplamaları, 2025 toplam ihracatının yaklaşık yüzde 30’unun uluslararası sermayeli firmalarca hayata geçirildiğini ortaya koyuyor. Avrupa Birliği ülkeleri, 46,4 milyar dolar ile bu işletmelerin en fazla dış satım yaptığı bölge olarak zirvede yer aldı. Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki yatırımları, yabancı sermayeli firmaların toplam ihracatının yüzde 51,2’sini tek başına karşılarken, Türkiye’nin genel ihracatının da yüzde 15,5’ini oluşturdu.
- İhracatta İlk Sırayı Alan Ülkeler: Almanya, Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Fransa.
- En Yüksek İhracatı Gerçekleştiren Firma Menşeleri: ABD, Almanya ve Hollanda.
Hangi Sektörlerde Yoğunlaşıldı?
Yabancı sermayeli şirketlerin dış ticaret verileri incelendiğinde, bu işletmelerin ağırlıklı olarak sanayi üretimine dayalı sektörlerde faaliyet gösterdiği göze çarpıyor. İhracatta en yüksek payı alan ürün fasılları şu şekilde sıralandı:
- Motorlu kara taşıtları
- Kazanlar, makineler ve mekanik cihazlar
- Elektrikli makine ve cihazlar
Nasıl Bir Strateji İzlenecek? Neden Önemli?
Ticaret Bakanlığı, Türkiye’nin yatırım cazibesini artırmaya yönelik faaliyetlerin süreceğini bildirdi. Kurum yaptığı açıklamada; yatırım ortamının daha da iyileştirilmesi, ülkenin küresel değer zincirlerindeki konumunun güçlendirilmesi, genel ihracat kapasitesinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması amacıyla yürütülen çalışmaların büyük bir kararlılıkla devam edeceğini vurguladı.
