Türkiye’nin dental endüstrisi, yakaladığı yerlilik ivmesi, teknolojik adaptasyon ve hekim kalitesiyle uluslararası sermayenin öncelikli hedeflerinden biri haline geldi. Diş Malzemeleri Sanayici ve İş Adamları Derneği (DİŞSİAD) Başkanı Erkan Uçar, Türk dental pazarına yönelik yabancı ilgisinin arttığını vurgulayarak, “Ülkemiz dental sektörüne yurt dışından yatırım yapan firmalar olmaya başladı. Güney Kore’den yatırım var, Çinliler görüşüyor, Avrupa’dan fonlar var” açıklamasında bulundu.
10 Yılda 200 Milyon Dolarlık Yatırım Beklentisi
Küresel ölçekte 50 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahip olan dental dünyada, Türkiye’nin iç pazar hacmi 1 milyar dolar seviyesine ulaştı. On yıl önce bu rakamın 100 milyon dolar olduğunu hatırlatan Erkan Uçar, önümüzdeki on yıllık süreçte üretim ve satın almalar yoluyla 150-200 milyon dolarlık bir dış yatırım girişi öngördüklerini belirtti. Bu yatırımların; doğrudan tesis kurulumu, mevcut şirketlere fonlar aracılığıyla sessiz ortaklık veya doğrudan satın alma şeklinde gerçekleşmesi bekleniyor. Ayrıca bazı yerli girişim sermayesi fonlarının ilgisinin yanı sıra, şirketleri borsaya açma hedefiyle gelen yatırımcıların da olduğu kaydedildi.
Dental Sektör Verileri ve Hedefler
| Kategori | Mevcut Durum / 2023 | Gelecek Hedefleri |
|---|---|---|
| İç Pazar Hacmi | 1 Milyar Dolar | – |
| İhracat Rakamı | 400 Milyon Dolar | 1 Milyar Dolar (5 Yıl) |
| Beklenen Dış Yatırım | – | 150 – 200 Milyon Dolar (10 Yıl) |
| Yabancı Katılımcı Oranı | %33 | %50 |
IDEX İstanbul Dünyanın Çekim Merkezi Oluyor
İstanbul Fuar Merkezi’nde 15-18 Nisan tarihlerinde düzenlenecek olan IDEX İstanbul Uluslararası Dental Fuar ve Konferansı, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin gölgesinde stratejik bir önem kazandı. Körfez’deki savaş atmosferinin Dubai’deki fuara olan ilgiyi azalttığını ifade eden Uçar şunları söyledi: “Bizim IDEX Fuarımız zaten Dubai’deki fuarın önüne geçmişti. Sektörde birçok katılımcı ve misafir uzun yıllar Dubai’ye gitmeyebiliriz görüşünde. Bunun bizdeki katılıma etkisi kısmen olumlu yönde olur zaten bize gelen oraya da gidiyordu. Ama katılımcı firmalar açısından bakarsanız yabancı katılımcı anlamında bizim fuarımızda üçte bir oranında artış var. Önümüzdeki yıldan itibaren büyük katılımcı firmaların daha da İstanbul’a yönelmesini bekliyoruz. Bu sadece yüzde 33 olan yabancı katılımcı sayısının yüzde 50’leri bulmasını bekleriz. IDEX İstanbul dental sektörü açısından dünyada gezilmesi gereken ilk 10 etkinlik içinde 4. olarak gösteriliyor.”
Savaş ve Bölgesel Dinamiklerin Etkisi
500’e yakın firmanın yer alacağı fuarda, bölgedeki çatışmalara rağmen ziyaretçi sayısında ciddi bir düşüş beklenmiyor. Özellikle İranlı firmaların ilgisinin devam ettiğini belirten Uçar, “İranlı firmalar ziyaretçi olarak gelecekler. Hatta 400’den fazla ziyaretçi bekliyoruz. Bu kayıtların çoğu da 1 Mart’ta sonra yapıldı. Onlar için hayat devam ediyor. Biz de epey şaşırdık. Körfez’den kendi özel uçakları ile gelecek olanlar var. Ürdün’de bir meslektaşımız ile telefonda görüşürken arkadan alarm sesleri geliyordu. Onlar da bir şekilde hayatlarını devam ettiriyorlar ve fuara gelmek istediklerini belirtiyorlar. Bu sene Kuzey Afrika ülkelerinden katılımı artırmaya gayret ediyoruz” dedi.
Sağlık Turizmi ve Nitelikli Personel İhtiyacı
Türkiye’nin fiyat, teknoloji ve hekim yetkinliği açısından avantajlı konumda olduğunu belirten Erkan Uçar, dental sağlık turizmindeki potansiyele dikkat çekti: “Dental sağlık için en çok İngiltere’den geliyorlar. İngiltere’den uçağına binip Antalya’da dış tedavisini görüp dönen var. Sadece diş tedavisi için gelen zengin kesimler var. Son on yılda dijital diş hekimliği çok gelişti. Hekim kalitemiz çok yukarda; hem daha ekonomik hem daha iyi tedavi sunuyoruz. Kamu neden destek olmuyor dedik ve dental cihazları HAMLE programına aldırdık. Yerli dental tıbbi cihazları destek ve teşvik listesine soktuk. En önemli sorunumuz teknik personel. Ar-Ge yapacak mühendis var ama o ürünü üretecek CNC tezgahını kullanacak operatör bulamıyoruz.”
Ekonomik Zorluklar ve İhracat Vizyonu
Sektörü savaş riskinden ziyade enflasyon ve döviz kuru arasındaki makasın zorladığını ifade eden Erkan Uçar, 2023 yılını 400 milyon dolar ihracatla kapattıklarını söyledi. 2024 yılı için 450-500 milyon dolar hedefinin savaş nedeniyle baskılanabileceğini belirten Uçar, “400’ü muhafaza etmeye çalışacağız. Ama önümüzdeki 5 yılda 1 milyar dolar hedefi koyduk. Körfez coğrafyası özelinde ise firmadan firmaya değişmekle birlikte yüzde 10-20 civarında kayıplar bekliyoruz. Ne kadar etki edeceğini zaman gösterecek. Ama dövizle enflasyon arasındaki fark üreticinin belini büktü. İstihdamı korumak, işçi çıkarmamak için firmalar olarak tasarruf tedbirleri uyguluyoruz” diyerek sözlerini noktaladı.
