TBMM Genel Kurulu‘nda kabul edilerek yasalaşan “Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, trafik cezalarında caydırıcılığı artırmayı hedefleyen köklü değişiklikleri beraberinde getirdi. Yapılan düzenleme ile sahte plaka kullanımından plakasız araç sürmeye, takograf ihlallerinden miras yoluyla kalan araçların tesciline kadar birçok alanda yaptırımlar ağırlaştırıldı.
Plaka İhlallerine Rekor Cezalar
Yeni kanunla birlikte özellikle plaka güvenliği ve görünürlüğü konusundaki ihlallere karşı tolerans sıfıra indirildi. Plaka üzerindeki oynamalar ve sahte plaka kullanımları için belirlenen idari para cezaları şu şekilde güncellendi:
- Standart Dışı Plaka: Yönetmelikte belirtilen ölçü ve niteliklere uymayan plaka takanlara 4 bin lira ceza kesilecek ve araç, durum düzeltilene kadar trafikten menedilecek.
- Okunamaz Hale Getirilen Plaka: Plakanın okunmasını kasıtlı olarak engelleyen veya değiştiren sürücülere 140 bin lira ceza uygulanacak ve araç 30 gün menedilecek. Son 1 yıl içinde ihlal tekrarlanırsa ceza 280 bin liraya çıkacak ve men süresi 60 gün olacak.
- Plakasız Araç Kullanımı: Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin lira ceza verilecek, ehliyete 30 gün el konulacak ve araç 30 gün menedilecek. İhlalin tekrarında ise ceza 140 bin liraya, ehliyet geri alma ve men süreleri ise 60 güne yükselecek.
Sahte Plaka Kullanımına Hapis Yolu Gözüktü
Başka bir araca ait plakayı, sahte plakayı veya yetkisiz basılan plakaları kullananlara yönelik yaptırımlar en üst seviyeye çekildi. Bu kişilere 140 bin lira idari para cezası uygulanacak, sürücü belgeleri 30 gün süreyle alınacak ve araç trafikten menedilecek. Suçun tekrarı halinde para cezası 280 bin liraya, ehliyet ve trafikten men süreleri ise 60 güne çıkacak. Ayrıca bu kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu’nun “Resmi belgede sahtecilik” suçundan adli işlem başlatılacak.
Araç Tescil ve Devir İşlemlerinde Yeni Süreç
Kanunla birlikte araç tescil süreçlerinde de yeni zorunluluklar getirildi. Elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlar, satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil ettirilmek zorunda. Araç sahibinin vefatı durumunda ise mirasçılar, 90 gün içinde kendi adlarına tescil belgesi almakla yükümlü kılındı.
Sürenin sonunda tescil işlemi yapılmadan aracın trafiğe çıkarılması halinde sürücüye 3 bin lira ceza kesilecek ve araç, mirasçılar adına tescil edilene kadar trafikten menedilecek. Tescil belgesi ve plakası alınmadan trafiğe çıkarılan araçlar ile hurdaya ayrılmış araçları kullananlara ise 46 bin lira ceza uygulanacak.
Ticari Araçlarda Takograf ve Taksimetre Zorunluluğu
Ticari taşımacılık yapan araçlar için kritik donanım cezaları da yeniden düzenlendi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen standartlar dışındaki cihazların kullanımı yasaklandı.
| İhlal Türü | Uygulanacak Ceza Tutarı |
|---|---|
| Takograf veya hız sınırlayıcı bulundurmama/kullanmama | 75.000 TL |
| Taksimetre bulundurmama/kullanmama (Taksiler) | 46.000 TL |
| Yönetmelikteki diğer gereçleri bulundurmama | 1.000 TL |
| Takograf kullanım usullerine uymama | 3.000 TL |
Takograf cihazlarına müdahale ederek yanlış veri üretilmesini sağlayanlar veya başkasına ait sürücü kartını kullananlar hakkında da yasal işlem yapılacak. Sürücüler, kendilerine ait kartların güvenliğinden sorumlu tutulacak.
Diğer Önemli Düzenlemeler
Kanun kapsamında hayata geçen diğer önemli başlıklar şunlar:
- Zabıta Yetkisi: Otoyollarda görevli trafik zabıtaları, İçişleri Bakanı‘nın onayıyla genel zabıta yetkisi kullanabilecek. Trafik zabıtasının olmadığı yerlerde ise genel zabıta trafik denetimi yapabilecek.
- Geçici Plaka İhlali: Geçici trafik belgesi ve plakasını usulsüz kullananlara 46 bin lira ceza verilecek. Tekrarı halinde bu tutar 140 bin liraya yükselecek.
- Ehliyet İadesi Şartı: Sürücü belgesi geri alınan kişilerin belgelerini iade alabilmeleri için, kanun kapsamındaki tüm idari para cezalarını ödemiş olmaları şartı aranacak.
