Dünya genelinde enerji piyasalarını sarsan jeopolitik gerilimlerin Türkiye üzerindeki etkilerini hafifletmek adına hükümetin attığı adımları değerlendiren Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişi kontrol altında tutmak için vergi gelirlerinden feragat edildiğini açıkladı. ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle tırmanışa geçen küresel maliyetlerin iç piyasaya yansımasını sınırlamak amacıyla ÖTV ve KDV kalemlerinde bütçeden destek sağlandığını belirtti.
AK Parti TBMM Grup Toplantısı öncesinde gazetecilerin gündeme dair sorularını yanıtlayan Cevdet Yılmaz, akaryakıt fiyatlarının uluslararası piyasalarda belirlendiğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bu ürünün fiyatı ulusal olarak belirlenmiyor. Uluslararası bir piyasası ve fiyatı var ve maalesef jeopolitik risklerden dolayı akaryakıt fiyatları çok ciddi anlamda arttı. Ancak biz bunun geçici olduğuna inanıyoruz. Bir şekilde savaşın bitmesini de, tabii ki belirli bir süre içinde normalleşecektir piyasalar.”
Eşel Mobil Sistemi ve Enflasyon Kontrolü
Savaş sona erse dahi fiyatlarda artçı etkilerin görülebileceğini ifade eden Yılmaz, Eşel Mobil sistemi üzerinden yürütülen sürece dair önemli açıklamalarda bulundu. Enflasyon beklentilerinin bozulmaması için bütçe kaynaklarının devreye alındığını belirten Yılmaz, süreci şöyle özetledi:
“Bir süre sonra normalleşecektir diye inanıyoruz. Bu süreç içinde akaryakıttaki artış diğer sektörleri de etkilediği için enflasyonda bir olumsuzluk oluşturup beklentileri bozmaması adına önemli bir kararla bütçeden kaynakla desteklendi. Eşel mobil dediğimiz bu. Aldığımız vergilerden, ÖTV’den, KDV’den vazgeçerek akaryakıtta dünyadaki artışın ülkemize daha sınırlı yansımasını sağlamış olduk. Bu da enflasyonu kontrol anlamında önemli bir adım oldu. Bunu da devam ettiriyoruz. Ama bunun da bir sınırı var tabi. Marjımız neyse marjımızı kullanıyoruz. Marjımızın ötesinde yapacak bir şey yok.”
Mazottaki ÖTV marjının tükenmesiyle zamların doğrudan pompalara yansımasına yönelik soruya ise Yılmaz, “Ama önemli bir yükü almış durumdayız. Eşel mobili yapmasaydık bugün mazotta da benzinde de çok farklı tablo çıkmış olacaktı” yanıtını verdi.
Ekonomik Göstergeler ve Önlemler Tablosu
| Alan | Durum / Risk | Alınan Önlem ve Beklenti |
|---|---|---|
| Akaryakıt | Uluslararası fiyat artışı | ÖTV ve KDV desteği (Eşel Mobil) |
| Tarım | Geçen yıl %8 küçülme | Olumlu yağışlar ve verim artışı |
| Gübre | Arz ve maliyet riski | İhracat engeli ve arz güvenliği |
| Piyasa Denetimi | Fırsatçılık ve stokçuluk | Ticaret ve Tarım Bakanlığı denetimleri |
Tarım Sektöründe Yüksek Verim Beklentisi
Gıda arzı ve stok iddialarına da değinen Cevdet Yılmaz, tarımda bu yılın oldukça verimli geçeceğini öngördüklerini paylaştı. Geçtiğimiz yıl yaşanan don ve kuraklık nedeniyle tarım sektörünün yüzde 8 oranında küçüldüğünü hatırlatan Yılmaz, bu sene yağışların durumu iyileştirdiğini belirtti:
“Bunu yapacak hiçbir şart yok doğrusu. Bu sene biliyorsunuz tarım sektöründe iyi bir yıl bekliyoruz. Geçen sene maalesef hem don hem kuraklık… Çok olumsuz bir yıl olmuştu bizler için. Tarımda yüzde 8 civarında bir küçülme yaşamıştık. Bu sene yağışlar iyi gidiyor. İnşallah olumsuzluklar yaşamayız. İyi bir yıl olacak diye düşünüyoruz. Bu da gıda fiyatları anlamında da olumlu bir tablo çiziyor. Yaşanan savaştan dolayı gübre gibi bazı kalemler etkilendi ama orada da Türkiye hazırlıklı. Bizim gübrede arz problemimiz yok. Dolayısıyla o anlamda da bir endişe edecek durum söz konusu değil.”
Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı‘nın koordineli şekilde çalıştığını vurgulayan Yılmaz, gübre ihracatının engellendiğini ve bu durumun iç piyasayı rahatlatacağını söyledi. Sözlerini, Türkiye’nin bölgesel krizlere rağmen bir “istikrar adası” olduğunu belirterek tamamlayan Yılmaz, şunları kaydetti:
“Gübrenin ihracatını engelledik biliyorsunuz. Orada da endişe edecek herhangi bir durum yok. Tarımda iyi bir yıl yaşayacağız. Bunun da özellikle yaz döneminde gıda fiyatlarına daha fazla yansıdığını göreceğiz. Ancak fırsatçılık her zaman oluyor maalesef. Yaşanan süreçlerin maliyetlerine hiçbir etkisi olmadığı halde bazı kesimlerde fiyat artırma eğilimleri olabiliyor. Bunları da denetimlerle kontrol ediyoruz. Böyle stoklayacak bir durum söz konusu değil. Diğer taraftan Türkiye bir istikrar adası. Etrafımız bir ateş çemberi ama Türkiye bir istikrar adası. Türkiye’de bahsettiğiniz gibi bir durum söz konusu değil. Türkiye emin bir ülke ve emin adımlarla yoluna devam ediyor.”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, “Tarımda iyi bir yıl yaşayacağız” diyerek sözlerini noktaladı.
