Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin gerçekleştirdiği Olağan Genel Kurul Toplantısı sonucunda mevcut yönetim kurulu başkanı Emre Uygun, üyelerin oylarıyla yeniden bu göreve seçilerek güven tazeledi. Sektörün geleceğine dair stratejik değerlendirmelerin yapıldığı toplantıda, hammadde tedariğinden kalite standartlarına, ihracat kotalarından küresel rekabet hedeflerine kadar pek çok kritik konu masaya yatırıldı.
Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Talebi Gündemde
Sektör temsilcilerinin öncelikli taleplerinden biri, zeytinyağının Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamına dahil edilmesi oldu. Emre Uygun, ihracatçıların hammaddeye erişiminin sürdürülebilir kılınması gerektiğini belirterek, “Ana mücadelelerimizden biri ihracatçıların sürdürülebilir hammadde tedariğini sağlamaktır. DİR bunu sağlayacak enstrümanlardan biridir, olması da gerekir. Şahsi görüşüm DİR olmalıdır ve her zaman da açık olmalı. İhtiyacı olan kullanmalı, kullanmayan da kullanmaz. Açık olursa sektörün fayda göreceğine inanıyorum” açıklamasında bulundu.
Pestisit Tehlikesi İhracat Pazarlarını Tehdit Ediyor
Zeytinyağı sektöründe ilaç kalıntısı (pestisit) kullanımının riskli bir seviyeye ulaştığını dile getiren Uygun, bu durumun özellikle Uzak Doğu ve Amerika pazarlarına çalışan firmaları endişelendirdiğini belirtti. Bakanlıktan talep edilen 100 adet numunenin analiz sonuçlarını paylaşan Uygun, “Bunların büyük bir kısmını analize gönderdik. Ama ciddi anlamda yüzde 50’nin üzerinde risk gördük. Bu büyüyen bir sorun. Bu sorunu çözmek için ya uzmanlarla toplanıp kararlar alacağız ya da yurt dışındakiler başımıza vura vura bu sorunu çözdürecek. Pestisit sorunu ihracatçının çözemeyeceği bir sorun. Üretim aşamasında çözülmesi gereken bir sorun” dedi.
Sektörel Görünüm ve Kritik Veriler
| Konu Başlığı | Mevcut Durum / Hedef |
|---|---|
| Pestisit Analiz Sonucu | Numunelerin %50’den fazlasında risk görüldü |
| AB İhracat Kotası | 100 ton (Yetersiz ve eşitsiz görülüyor) |
| UR-GE Projesi Başvurusu | 60 firma (Rekor katılım) |
| Yıllık İhracat Hedefi | 1 milyar dolar ve üzeri |
AB Kotası ve İhracat Engelleriyle Mücadele
Türkiye’nin küresel zeytinyağı üretiminde ikinci sıraya yükseldiğini ancak Avrupa Birliği’nin uyguladığı 100 tonluk kotanın bu potansiyelle örtüşmediğini belirten Uygun, bu kısıtlamayı “açık bir eşitsizlik” olarak tanımladı. Geçmiş dönemlerdeki ihracat yasaklarına da değinen Uygun, “İhracat yasağı geçmişte üç kez geldi, ihracatçılar birliğine sorulmadı bile, keşke sorulsaydı. Çoğumuz sabah öğrendik yasağı. Bunu kabul etmedik ve gerekli mücadeleyi verdik. Bizler ihracatın önünü açacak seçeneklerin önümüze sunulmasını isterdik” ifadelerini kullandı. Bu tür kısıtlamaların sadece zeytinyağında değil; hayvansal ürünler, yaş ve kuru meyve sektörlerinde de yaşandığına dikkat çekti.
İhracatta Yeni Dönem: OLIVEtoLIVE Projesi
Sektörü 1 milyar dolar ve üzeri ihracat seviyesine taşımayı hedeflediklerini açıklayan Emre Uygun, bu yolda OLIVEtoLIVE UR-GE Projesi‘nin büyük önem taşıdığını söyledi. 60 firmadan gelen rekor başvuru ile hayata geçen proje kapsamında, eğitim ve danışmanlık süreçleriyle firmaların uluslararası arenadaki rekabet güçlerinin artırılması hedefleniyor. Uygun, önümüzdeki dönemin temel odağının katma değerli ürün satışı ve ihracatı yeniden büyüme trendine sokmak olduğunu vurguladı.
