Zelenskiy ile görüşmesinin ardından “Bu, harekete geçmek için doğru zaman” diyen Trump, Rusya’nın ekonomik sıkıntılarına dikkat çekti. Ancak bu söylem değişikliği henüz somut bir askeri yardım artışıyla desteklenmedi.
ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna politikasına ilişkin bugüne kadarki en şahin açıklamasını yaparak, Kiev’in Rusya tarafından işgal edilen Kırım dahil tüm topraklarını geri alabileceğini ve alması gerektiğini söyledi. BM Genel Kurulu kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşen Trump, Moskova’nın içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıların Ukrayna için bir fırsat penceresi yarattığını belirtti.
Politika Değişiminin Ana Hatları
| Kategori | Trump’ın Yeni Söylemi |
| Hedef | Ukrayna’nın “orijinal sınırları dahilinde tüm topraklarını” geri alması. (Kırım dahil) |
| Gerekçe | “Rusya büyük ekonomik sıkıntılar içinde.” |
| Zamanlama | “Bu, Ukrayna’nın harekete geçmesi için doğru zaman.” |
| Somut Adım | Henüz yeni bir askeri yardım veya yaptırım paketi açıklanmadı. |
| Zelenskiy’nin Tepkisi | “İyi ve yapıcı bir görüşme”, “önemli bir değişim.” |
“Savaşabilir ve Kazanabilir”
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, “Rusya büyük ekonomik sıkıntılar içinde. Avrupa Birliği’nin desteğiyle Ukrayna, orijinal sınırları dahilinde tüm topraklarını geri almak için savaşabilir ve kazanabilir,” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, bugüne kadar daha çok “müzakere ve anlaşma” vurgusu yapan Trump’ın söyleminde keskin bir U dönüşü olarak yorumlandı. Bu yeni pozisyon, Ukrayna’nın 2014’ten bu yana Rus işgali altında olan Kırım’ı da geri almasını meşru gören bir yaklaşımı içeriyor.
Ancak bu radikal söylem değişikliği, şimdilik Washington’un politikasında somut bir adıma dönüşmedi. Trump, Kiev’in acilen beklediği yeni ve kapsamlı askeri yardım paketleri veya Rusya’ya yönelik ek yaptırımlar konusunda bir taahhütte bulunmadı.
Zelenskiy ve AB Memnun, Rusya Küçümsedi
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Trump ile yaptığı görüşmeyi “iyi ve yapıcı” olarak nitelendirerek, bu açıklamaları “önemli bir değişim” olarak memnuniyetle karşıladı. Fox News’a konuşan Zelenskiy, iki ülkenin pozisyonlarının “hiç olmadığı kadar yakın” olduğunu söyledi. AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas da Trump’ın yeni söylemini olumlu karşıladı.
Rusya’nın BM Temsilci Yardımcısı Dmitry Polyanskiy ise açıklamaları küçümseyerek, “Her tweet’e bu kadar heyecanlanmayın,” yorumunu yaptı.
Eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Tom Malinowski ise Trump’ın söylemini “şaşırtıcı bir U dönüşü” olarak nitelendirirken, “Eğer ardı gelmezse, sadece sözde kalır,” uyarısında bulunarak somut adımların önemine dikkat çekti.
Finans Hattı Yorumu:
Donald Trump’ın bu çıkışı, son derece stratejik, çok katmanlı ve riskli bir diplomatik kumar. Bu, sadece bir politika değişikliği değil, aynı zamanda hem Moskova’ya hem de Kiev’e yönelik bir psikolojik operasyon niteliği taşıyor.
Moskova’ya Mesaj: Trump, bu hamleyle Putin’e “ekonomik zayıflığının farkındayım ve bunu sana karşı kullanmaktan çekinmem” mesajını veriyor. Bu, Rusya üzerindeki baskıyı artırarak müzakere masasında daha fazla taviz vermeye zorlama amacı taşıyabilir.
Kiev’e Mesaj: Zelenskiy’e “yanındayım” mesajı vererek, Ukrayna’nın moralini ve savaşma azmini yükseltmeyi hedefliyor. Ancak somut yardım sözü vermeyerek, bir yandan da Kiev’in atacağı adımları kendi kontrolünde tutmak istiyor.
Piyasalar İçin Anlamı: Belirsizlik Artıyor: Bu açıklama, barış ve müzakere beklentilerini zayıflatarak, savaşın daha uzun sürebileceği ve hatta tırmanabileceği endişelerini artırır. Piyasalar, çatışmanın uzaması ihtimalini sevmez. Bu durum;
Enerji Fiyatları İçin Yükseliş Riski: Savaşın uzaması, Rus enerji arzına yönelik riskleri canlı tutarak petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı yaratır.
Savunma Hisseleri İçin Pozitif: Çatışmanın devam edeceği beklentisi, ABD ve Avrupa’daki savunma sanayii şirketlerinin (Lockheed Martin, Raytheon, Rheinmetall vb.) hisseleri için pozitif bir katalizör olabilir.
Genel Risk İştahı İçin Negatif: Jeopolitik belirsizliğin artması, genel olarak küresel piyasalardaki risk iştahını azaltabilir.
Sözler mi, Eylemler mi?: Analistlerin de belirttiği gibi, asıl önemli olan Trump’ın bu sert söyleminin arkasını somut askeri ve finansal yardımlarla doldurup doldurmayacağıdır. Eğer bu sadece bir “sözde” kalırsa, etkisi sınırlı olacaktır. Ancak eğer bu söylem, yeni ve gelişmiş silah sistemlerinin Ukrayna’ya gönderilmesiyle desteklenirse, bu durum savaşın seyrini ve küresel jeopolitik dengeleri kökünden değiştirebilir. Piyasalar, Washington’dan gelecek somut adımları nefesini tutarak bekleyecektir.
