Başbakan Merz, daha önce yasal riskler nedeniyle karşı çıktığı plana yeşil ışık yaktı. Amaç, ABD desteğinin azalması riskine karşı Kiev’in uzun vadeli askeri direncini AB garantisiyle güvence altına almak.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna savaşının finansmanına ilişkin bugüne kadarki en radikal öneriyi masaya getirerek, Avrupa Birliği’nin (AB) dondurulmuş Rus merkez bankası varlıklarını teminat göstererek Ukrayna’ya 140 milyar Euro‘luk devasa bir askeri yardım kredisi sağlamasını istedi. Financial Times’ta bir makale kaleme alan Merz, bu hamlenin “Rusya’nın saldırganlığının maliyetini sistematik ve büyük ölçüde artırmanın tam zamanı” olduğunu belirtti.
Almanya’nın Yeni Planının Künyesi
| Kategori | Detay |
| Öneriyi Yapan | Almanya Başbakanı Friedrich Merz |
| Kaynak | Dondurulmuş Rus Varlıkları (Belçika’daki Euroclear’da tutulan 194 Milyar Euro) |
| Mekanizma | Rus varlıkları teminat gösterilerek Ukrayna’ya faizsiz kredi verilmesi |
| Kredi Tutarı | 140 Milyar Euro |
| Kullanım Amacı | Sadece askeri teçhizat alımı |
| Garanti | Başlangıçta AB üye ülkeleri, sonraki aşamada AB’nin uzun vadeli bütçesi |
Önceki İhtiyatlı Tutumdan Keskin Dönüş
Merz’in bu önerisi, Almanya’nın daha önce bu konuda sergilediği ihtiyatlı tutumdan keskin bir U dönüşü anlamına geliyor. Berlin, şimdiye kadar dondurulmuş varlıklara el konulmasının yaratacağı yasal riskler ve Euro’nun küresel rezerv para olarak güvenilirliğine zarar verebileceği endişeleriyle bu tür adımlara mesafeli duruyordu.
Ancak, Donald Trump’ın olası bir başkanlık döneminde ABD’nin Ukrayna’ya olan desteğini azaltma riski ve mevcut yaptırımların Rusya üzerindeki etkisinin zayıflaması, AB’nin daha bağımsız ve daha cesur adımlar atması yönündeki baskıyı artırdı. Merz, “Şu anda, Ukrayna’nın askeri direncini birkaç yıl boyunca güvence altına alacak ölçekte finansal kaynakların seferber edilmesini savunuyorum,” dedi.
Kredi Sadece Askeri Alımlar İçin Kullanılacak
Alman Başbakanı, bu 140 milyar Euro’luk fonun Ukrayna’nın genel bütçe açıklarını kapatmak için değil, sadece ve sadece askeri teçhizat satın almak için kullanılacağının altını çizdi. Kredinin başlangıçta AB üye ülkeleri tarafından garanti edilmesi, daha sonra ise 2028’de başlayacak olan bloğun bir sonraki uzun vadeli bütçesi ile teminat altına alınması önerildi.
Finans Hattı Yorumu:
Almanya’nın bu hamlesi, Ukrayna savaşında ve Avrupa’nın jeopolitik duruşunda bir oyun değiştiricidir. Bu, sadece bir finansman önerisi değil, aynı zamanda Avrupa’nın stratejik özerklik arayışının ve Rusya’ya karşı daha sert bir tutum benimsemesinin en somut ilanıdır.
“Trump’a Karşı Sigorta”: Bu planın ana motivasyonu, Donald Trump’ın yeniden başkan seçilmesi durumunda ABD’nin Ukrayna’yı “terk etme” riskine karşı Avrupa’nın kendi göbeğini kendisinin kesmesidir. 140 milyar Euro, Ukrayna’nın ABD yardımı olmasa bile savaşı birkaç yıl daha sürdürmesini sağlayacak bir “hayat sigortasıdır.”
Yasal Riskler Aşıldı mı?: Almanya’nın en büyük endişesi olan yasal riskler, “varlıklara el koymak” yerine onları “kredi için teminat olarak kullanmak” formülüyle aşılmaya çalışılıyor. Bu, hukuki olarak daha savunulabilir bir zemin yaratıyor. Ancak bu durum, yine de Rusya’nın misilleme olarak Avrupa şirketlerinin Rusya’daki varlıklarına el koyması gibi riskleri tamamen ortadan kaldırmıyor.
Euro’nun Rolü ve Riski: Dondurulmuş varlıkları bu şekilde kullanmak, bir yandan Euro’nun uluslararası bir yaptırım aracı olarak gücünü gösterirken, diğer yandan Çin gibi diğer büyük rezerv sahibi ülkeleri “yarın bizim de varlıklarımız tehlikeye girebilir mi?” endişesiyle Euro’dan uzaklaştırabilir. Bu, Euro’nun küresel rezerv para statüsü için orta ve uzun vadede bir risk taşıyor.
Piyasalar İçin Anlamı: Bu haber, Avrupa savunma sanayii şirketleri (Rheinmetall, BAE Systems vb.) için muazzam bir pozitif katalizördür. 140 milyar Euro’luk yeni bir askeri harcama potansiyeli, bu şirketlerin sipariş defterlerini ve gelir beklentilerini fırlatacaktır. Öte yandan, bu durum savaşın daha uzun süreceği anlamına geldiği için piyasalardaki jeopolitik belirsizliği ve risk algısını da canlı tutacaktır.
Sonuç olarak, Almanya’nın bu U dönüşü, Avrupa’nın Rusya’ya karşı daha kararlı ve bağımsız bir politika izlemeye başladığının en net işaretidir. Bu planın hayata geçip geçmeyeceği, AB içindeki müzakerelere bağlı olacak, ancak şimdiden jeopolitik satranç tahtasında taşları yerinden oynatmış durumda.
