Avrupa Birliği sınırlarında hayata geçirilen yeni biyometrik kontrol mekanizması, seyahat dünyasında ciddi endişelere yol açıyor. Yoğun tatil sezonlarının yaklaşmasıyla birlikte, havalimanlarındaki pasaport kontrol noktalarında yaşanan yığılmaların kriz boyutuna ulaşabileceği öngörülüyor. Yeni sistemin devreye girmesiyle halihazırda bazı noktalarda saatler süren bekleyişler rapor edilirken, yaz dönemi için çok daha karamsar senaryolar konuşuluyor.
Neler Oluyor? Cenevre ve Tenerife’den Çarpıcı Görüntüler
Havalimanı işletmecilerini temsil eden uluslararası kuruluşlar, gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda yaz aylarında bekleme sürelerinin 5 ila 6 saate kadar çıkabileceği konusunda uyarıyor. Sahadan gelen ilk veriler ise bu endişelerin yersiz olmadığını kanıtlar nitelikte.
Son dönemde sosyal medya platformlarına yansıyan görüntülerde, İsviçre’nin Cenevre Havalimanı‘nda pasaport kontrol kuyruklarının 3 saati bulduğu görülüyor. Her yıl kış aylarında kayak turizmi nedeniyle yoğunluk yaşayan Cenevre’de, bu yılki olağanüstü sıkışıklığın temel sebebinin yeni Giriş-Çıkış Sistemi (EES) olduğu belirtiliyor.
Havalimanı yetkilileri tarafından yapılan açıklamalara göre, özellikle kayak sezonunun zirve yaptığı cumartesi günleri ciddi tıkanıklıklar yaşanıyor. Yeni sistemin uygulanmasının İsviçre gümrüğü ve havalimanı operasyonları üzerinde büyük bir baskı oluşturduğu, süreci hızlandırmak adına ek personel takviyesi yapıldığı ifade ediliyor.
Benzer bir tablo Kanarya Adaları‘ndaki Tenerife Havalimanı‘nda da gözlemleniyor. Özellikle İngiltere’den gelen yolcuların pasaport kontrolünde saatlerce beklediği rapor ediliyor. Havalimanında hizmet veren bir araç kiralama şirketinin yetkilisi, durumu şu sözlerle özetliyor:
“Yoğun saatlerde uçakların art arda inmesiyle kuyruklar hızla uzuyor. Sistemin zaman zaman devre dışı kalması da gecikmeleri artırıyor. Bazı yolcular işlemlerini 20 dakikada tamamlarken, bazıları 1,5-2 saat beklemek zorunda kalıyor.”
Sistem Nasıl İşliyor ve Ne Değişiyor?
Dijital Giriş-Çıkış Sistemi (EES), Schengen Bölgesi’ne giriş yapan AB üyesi olmayan ülke vatandaşlarının pasaportlarına mühür vurulması uygulamasını sona erdirmeyi amaçlıyor. Bu dijital dönüşüm kapsamında:
- Yolcular ilk girişlerinde parmak izi ve fotoğraf kaydı veriyor.
- Pasaportlar taranarak sisteme işleniyor.
- Alınan biyometrik kayıtlar üç yıl boyunca geçerliliğini koruyor.
Ekim ayında kademeli olarak başlatılan uygulama, şu an sınır kapılarının yaklaşık yarısında aktif durumda. AB dışından gelen yolcuların en az üçte birinin bu sistemi kullandığı belirtiliyor.
İşlem Sürelerinde Kritik Artış
Avrupa genelinde 600’den fazla havalimanını çatısı altında toplayan Airports Council International Europe yetkilileri, yeni sistemin sınır kontrollerindeki işlem sürelerini 4 ila 5 kat artırdığına dikkat çekiyor. Mevcut durumda bile yoğun saatlerde yolcuların iki saate varan beklemelerle karşılaştığı vurgulanıyor.
Aşağıdaki tablo, farklı noktalardaki bekleme süreleri ve öngörüleri özetlemektedir:
| Lokasyon / Durum | Mevcut/Öngörülen Bekleme Süresi | Ana Nedenler |
|---|---|---|
| Cenevre Havalimanı | 3 Saate Kadar | Kayak sezonu yoğunluğu, EES prosedürleri |
| Tenerife Havalimanı | 1,5 – 2 Saat | Üst üste inen uçaklar, sistem arızaları |
| Yaz Sezonu (Genel Uyarı) | 5 – 6 Saat | Artan yolcu trafiği, yetersiz önlemler |
Resmi Makamların Görüşü ve Takvim
Sektördeki karamsar tabloya karşın Avrupa Komisyonu yetkilileri, sistemin işleyişinde “büyük çaplı bir sorun olmadığı” görüşünü savunuyor. Yapılan resmi açıklamaya göre:
- Şu ana kadar EES üzerinden 23 milyon giriş-çıkış işlemi yapıldı.
- 12 bin kişi sınırdan geri çevrildi.
- Üye ülkeler sistemi iyileştirmek için çalışmalarına devam ediyor.
Planlamalara göre sistemin 10 Nisan itibarıyla tüm sınır noktalarında tam kapsamlı olarak devreye girmesi hedefleniyor. Ancak yaz aylarında yoğunluğun yönetilemez hale gelmesi durumunda, ülkelerin eylül ayına kadar sistemi kısmen askıya alma yetkisi bulunuyor.
Yolculara Tavsiyeler
Sorunun temelinde yetersiz sınır personeli ve teknik aksaklıkların yattığını belirten uzmanlar, Paskalya tatili ve yaz sezonunda sisteme ilk kez kayıt yaptıracak yolcu sayısının artmasıyla durumun daha da ağırlaşabileceğini düşünüyor. Seyahat sektörü temsilcileri, sınır yetkililerinin kontrolleri gevşetme yetkisini yeterince kullanmadığını savunurken, yolculara şu önerilerde bulunuluyor:
Özellikle yarıyıl tatili, Paskalya ve yaz döneminde seyahat edeceklerin; uzun bekleyişlere hazırlıklı olmaları, yanlarında su ve atıştırmalık bulundurmaları, çocuklu ailelerin ise oyalayıcı materyaller taşıması tavsiye ediliyor.
