Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kamuoyunun merakla beklediği “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2025” raporunu yayımladı. Açıklanan resmi verilere göre Türkiye’nin demografik yapısında 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla önemli değişimler kaydedildi. Ülke genelinde ikamet eden toplam nüfus, bir önceki yıla kıyasla 292 bin 567 kişilik bir artış göstererek 85 milyon 664 bin 944 seviyesine ulaştı.
Nüfusun Cinsiyet Dağılımı ve Artış Hızı
Veriler incelendiğinde nüfusun cinsiyet dağılımının oldukça dengeli olduğu görülüyor. Erkek nüfus sayısı 42 milyon 853 bin 110 olarak belirlenirken, kadın nüfus sayısı 42 milyon 811 bin 834 olarak kayıtlara geçti. Bu rakamlarla birlikte toplam nüfusun yüzde 50,02’sini erkekler, yüzde 49,98’ini ise kadınlar oluşturdu.
Dikkat çeken bir diğer istatistik ise yıllık nüfus artış hızındaki toparlanma oldu. 2023 yılında binde 1,1 seviyesine kadar gerileyen nüfus artış hızı, 2024 yılında yükselişe geçerek binde 3,4 olarak gerçekleşti. Buna karşın ülkemizde yaşayan yabancı nüfusta düşüş gözlendi. Yabancı sayısı bir önceki yıla göre 89 bin 996 kişi azalarak 1 milyon 480 bin 547 kişiye geriledi.
Şehirleşme ve Yerleşim Yerlerine Göre Dağılım
Türkiye’de kentleşme oranı artmaya devam ediyor. İl ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı yüzde 93 seviyesinden yüzde 93,4‘e yükselirken, belde ve köylerde ikamet edenlerin oranı yüzde 6,6’ya düştü. Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) kullanılarak yapılan yeni sınıflandırmaya göre, halkın yüzde 67,2’si “yoğun kent” olarak nitelendirilen bölgelerde hayatını sürdürüyor. Ayrıca nüfus kaybı yaşayan il sayısında ciddi bir artış yaşandı; 2023’te nüfusu azalan il sayısı 10 iken, 2024’te bu sayı 40 ile yükseldi.
En Kalabalık ve En Seyrek İller
TÜİK verilerine göre nüfus yoğunluğunun en yüksek ve en düşük olduğu iller şu şekilde sıralandı:
| Kategori | İl Adı | Nüfus Sayısı | Notlar |
|---|---|---|---|
| En Kalabalık | İstanbul | 15.701.602 | Türkiye nüfusunun %18,3’ü |
| En Kalabalık | Ankara | 5.864.049 | – |
| En Kalabalık | İzmir | 4.493.242 | – |
| En Seyrek | Bayburt | 83.676 | Nüfusu en az olan il |
| En Seyrek | Tunceli | 86.612 | – |
| En Seyrek | Ardahan | 91.354 | – |
Nüfusu en az olan diğer iller arasında 142 bin 617 kişi ile Gümüşhane ve 156 bin 739 kişi ile Kilis yer aldı.
Yaş Yapısı ve Ortanca Yaş Verileri
Nüfus piramitlerinin 2007 ve 2024 yılları arasındaki karşılaştırması, Türkiye nüfusunun yaşlandığını ortaya koydu. Doğurganlık ve ölüm hızlarındaki azalma, yaşlı nüfus oranının artmasına ve ortanca yaşın yükselmesine neden oldu.
- Genel Ortanca Yaş: 2023’te 34 iken, 2024’te 34,4’e yükseldi.
- Erkeklerde Ortanca Yaş: 33,2’den 33,7’ye çıktı.
- Kadınlarda Ortanca Yaş: 34,7’den 35,2’ye ulaştı.
Çalışma Çağındaki Nüfus ve Medeni Durum
15-64 yaş aralığındaki çalışma çağındaki nüfusun toplam içindeki payı, 2007 yılında yüzde 66,5 iken 2024 yılında yüzde 68,4‘e yükseldi. Aynı zaman diliminde 0-14 yaş grubunun oranı yüzde 26,4’ten yüzde 20,9’a gerilerken, 65 yaş ve üzeri nüfusun payı yüzde 7,1’den yüzde 10,6‘ya çıktı.
Medeni durum istatistikleri incelendiğinde, 2009 ve 2024 yılları arasında erkeklerde hiç evlenmeyenlerin oranının kadınlardan daha yüksek olduğu belirlendi. Buna karşılık, eşi vefat eden veya boşananların oranı kadınlarda erkeklere göre daha yüksek seyretti. Evli nüfus oranının ise her iki cinsiyette de benzer seviyelerde olduğu kaydedildi.
Nüfus Yoğunluğu: Kilometrekareye Düşen Kişi Sayısı
Türkiye genelinde nüfus yoğunluğu olarak ifade edilen “bir kilometrekareye düşen kişi sayısı” 111 olarak hesaplandı. Bu alanda İstanbul, kilometrekareye düşen 2 bin 934 kişi ile açık ara en yoğun il oldu. İstanbul’u sırasıyla şu iller takip etti:
- Kocaeli: 623 kişi
- Yalova: 390 kişi
Nüfus yoğunluğunun en düşük olduğu il ise kilometrekareye sadece 11 kişi düşen Tunceli oldu. Tunceli’nin ardından Ardahan, Erzincan ve Gümüşhane düşük yoğunluklu iller olarak sıralandı. Yüzölçümü bakımından Türkiye’nin en büyük ili olan Konya’da ise kilometrekareye düşen kişi sayısı 59 olarak belirlendi.
