Beyaz Saray tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Amerika Birleşik Devletleri ve Bangladeş, iki ülke arasındaki ekonomik bağları derinleştirmek ve ticaret hacmini artırmak hedefiyle önemli bir uzlaşıya vardı. Taraflar, “Karşılıklı Ticaret Anlaşması” üzerinde mutabakat sağlarken, bu gelişme gümrük duvarlarının alçaltılması ve pazar erişiminin genişletilmesi anlamına geliyor.
Anlaşmanın Kapsamı ve Gümrük İndirimleri
Söz konusu mutabakat çerçevesinde ABD yönetimi, Bangladeş menşeli ürünlere uygulanan gümrük vergisi oranlarını aşağı çekme kararı aldı. Yapılan anlaşma ile karşılıklı vergi oranının yüzde 19 seviyesine indirilmesi ve belirli ürün kategorilerinde sıfır tarife avantajının sunulması öngörülüyor.
Buna karşılık Bangladeş hükümeti, ABD menşeli hem sanayi hem de tarım ürünlerine geniş çaplı bir “tercihli pazar erişimi” hakkı tanımayı taahhüt etti. Bangladeş pazarında avantajlı konuma gelecek ABD ürünleri şunları içeriyor:
- Kimyasal ürünler ve tıbbi cihazlar
- Makine, motorlu taşıtlar ve yedek parçaları
- Bilgi ve iletişim teknolojileri donanımları
- Enerji ürünleri
- Soya ve süt ürünleri
- Sığır eti ve kümes hayvanları
- Sert kabuklu yemişler ve meyveler
Tekstil Sektörü İçin Özel Mekanizma
Anlaşmanın tekstil ve hazır giyim sektörü için getirdiği yenilikler dikkat çekiyor. ABD, Bangladeş’ten ithal edilecek belirli ürünlerin yüzde 0 gümrük vergisi ile ülkeye girişini sağlayacak yeni bir mekanizma kuracak. Bu indirimli tarifeden yararlanacak ürün miktarı ise ABD’nin ihracat performansına endekslendi.
Belirlenecek kota, ABD’de üretilen ve Bangladeş’e ihraç edilen pamuk veya sentetik elyaf gibi tekstil girdilerinin ihracat hacmiyle doğru orantılı olarak hesaplanacak.
Standartlar, Taahhütler ve Ticari Hacim
İki ülke, ticareti ve yatırımları zorlaştıran tarife dışı engellerin kaldırılması konusunda da el sıkıştı. Bu kapsamda Bangladeş’in kabul ettiği yükümlülükler şunlardır:
- ABD federal motorlu taşıt güvenliği ve emisyon standartlarına uygun araçların kabulü.
- Tıbbi cihaz ve ilaçlar için ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) sertifikalarının tanınması.
- ABD menşeli yeniden üretilmiş ürünlere yönelik kısıtlama ve lisans şartlarının kaldırılması.
- İşçi haklarının korunması ve çevre mevzuatının etkin uygulanması.
- Fikri mülkiyet haklarının korunması ve yolsuzlukla mücadele yasalarının güçlendirilmesi.
Öte yandan, ticari iş birlikleri kapsamında uçak alımının yanı sıra, yaklaşık 3,5 milyar dolarlık ABD tarım ürünü tedariki ve 15 yıl içinde gerçekleşecek 15 milyar dolarlık enerji alımı gibi büyük ölçekli ticari faaliyetlerin de gündemde olduğu bildirildi.
Tarife Oranlarındaki Tarihsel Değişim
ABD yönetiminin Bangladeş ürünlerine yönelik vergi politikasındaki değişim süreci aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Tarih | Açıklama | Tarife Oranı |
|---|---|---|
| 2 Nisan 2025 | ABD Yönetimi Duyurusu | %37 |
| 31 Temmuz 2025 | Yapılan Değişiklik | %20 |
| Yeni Anlaşma | Karşılıklı Mutabakat | %19 |
Tarafların, Karşılıklı Ticaret Anlaşması’nı kendi iç prosedürlerine uygun olarak en kısa sürede nihai hale getirmeyi ve yürürlüğe giriş öncesi gerekli hukuki adımları tamamlamayı hedefledikleri kaydedildi.
