Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), dış ticaretin nabzını tutan Aralık ayı “Dış Ticaret Endeksleri” verilerini kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan rakamlara göre, ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 13 oranında artış kaydederken, miktar bazında sınırlı bir geri çekilme yaşandı.
İhracatta Değer Artışının Lokomotifi İmalat Sanayi Oldu
İhracat birim değer endeksindeki yukarı yönlü harekette en belirleyici faktör, imalat sanayindeki performans oldu. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayi endeksi yüzde 14,6 artış gösterdi. Diğer alt kalemler incelendiğinde şu değişimler göze çarptı:
- Gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 12,1 artış,
- Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 8 yükseliş,
- Yakıtlarda ise yüzde 8 düşüş kaydedildi.
İthalat tarafında ise birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 4,2 arttı. Bu grupta gıda, içecek ve tütünde yüzde 9,2, imalat sanayinde yüzde 4,8 artış yaşanırken; yakıtlar yüzde 9,8 değer kaybetti. Yakıt hariç ham maddelerde ise bir değişim gözlenmedi.
Miktar Endekslerinde Ayrışma: İthalatta Yüksek Artış
Miktar bazında bakıldığında ihracat ve ithalat arasındaki makasın açıldığı görüldü. İhracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 0,4 oranında gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 6,3 oranında yükseliş kaydetti.
Sektörel Bazda Miktar Değişimleri
Aşağıdaki tablo, Aralık ayında ihracat ve ithalat miktar endekslerindeki sektörel değişim oranlarını göstermektedir:
| Sektör | İhracat Miktar Değişimi (%) | İthalat Miktar Değişimi (%) |
|---|---|---|
| Gıda, İçecek ve Tütün | -1,7 (Azalış) | +35,1 (Artış) |
| Ham Maddeler | +4,8 (Artış) | +9,4 (Artış) |
| İmalat Sanayi | +0,5 (Artış) | +11,3 (Artış) |
| Yakıtlar | -6,2 (Azalış) | -1,2 (Azalış) |
Arındırılmış Verilerde Son Durum
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye bakıldığında, ihracat miktar endeksi Kasım ayındaki 143,3 seviyesinden, Aralık ayında yüzde 2,8 artışla 147,3 seviyesine ulaştı. Ancak takvim etkilerinden arındırılmış seride yıllık bazda yüzde 4,3 düşüşle 157,0 olarak gerçekleşti.
İthalat miktar endeksi ise mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride aylık yüzde 1 artarak 131,3‘e çıktı. Takvim etkilerinden arındırılmış yıllık seride de yüzde 3 artışla 140,5 olarak hesaplandı.
Dış Ticaret Haddinde 7,2 Puanlık İyileşme
Ülke ekonomisi için kritik göstergelerden biri olan dış ticaret haddi pozitif bir tablo çizdi. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan bu veri, 2024 Aralık döneminde 85,2 iken, 2025 Aralık döneminde 7,2 puan artarak 92,4 seviyesine yükseldi. Bu artış, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına kıyasla daha güçlü bir seyir izlediğini kanıtladı.
