Londra merkezli veri ve analiz kuruluşu Benchmark Mineral Intelligence, otomotiv sektörünün merakla beklediği ocak ayı elektrikli araç satış rakamlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, yılın ilk ayında küresel elektrikli araç piyasası, teşviklerin azalması ve vergi düzenlemelerinin etkisiyle önemli bir daralma yaşadı.
Rapor, ocak ayında dünya genelinde toplam 1,2 milyon adet elektrikli araç satışı gerçekleştirildiğini ortaya koydu. Bu hacim, satışlarda bir önceki aya kıyasla yüzde 44, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 3 oranında bir düşüşe işaret ediyor.
Çin Pazarında Vergi Etkisi ve Sert Fren
Küresel düşüşün en büyük etkeni, dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olan Çin‘deki daralma oldu. Çin’de ocak ayında satılan araç sayısı 600 bin adette kaldı. Bu rakamlar ışığında Çin pazarında:
- Aylık bazda yüzde 55,
- Yıllık bazda ise yüzde 20 oranında düşüş kaydedildi.
Bu sert düşüşün arkasında yatan temel nedenler arasında, elektrikli araçların 2014 yılından bu yana ilk kez satın alma vergisine tabi tutulması yer alıyor. Ayrıca, devlet tarafından sağlanan sübvansiyon seviyelerinin geçen yıla oranla azaltılması ve özellikle küçük segmentteki araçlarda yapılan fiyat indirimlerinin cazibesini yitirmesi, satışlardaki gerilemeyi hızlandıran faktörler olarak öne çıktı.
Kuzey Amerika’da Tarihi Dip Seviyeler
Kuzey Amerika bölgesi de yıla negatif bir başlangıç yaptı. Bölgedeki elektrikli araç satışları yıllık bazda yüzde 33 azalarak 90 bin seviyesine geriledi. Bu düşüşün merkezinde, 2022 yılının başından bu yana en düşük aylık satış performansını sergileyen ABD pazarı bulunuyor.
ABD pazarındaki zorlukların temelinde şu faktörler yatıyor:
- 30 Eylül 2025 tarihinde federal teşviklerin ve yakıt standartları cezalarının kaldırılacak olması.
- Üretim ve tedarik zincirlerini yerelleştirmeyi hedefleyen korumacı politikaların getirdiği belirsizlikler.
Bölgesel Satış Performansları ve Değişim Oranları
Dünyanın geri kalanında (RoW) satışlar yıllık yüzde 92 artarak 190 bine ulaşırken; Güney Kore, Brezilya ve Tayland büyüme gösteren pazarlar olarak dikkat çekti. Avrupa ve diğer bölgelerdeki durumu özetleyen tablo aşağıdadır:
| Bölge / Ülke | Satış / Durum | Yıllık Değişim |
|---|---|---|
| Avrupa (Genel) | 320.000 Adet | %24 Artış (Aylık %33 Düşüş) |
| Fransa | Sübvansiyon Yeniden Başladı | %41 Artış |
| Almanya | Sübvansiyon Yeniden Başladı | %25 Artış |
| İngiltere | Sübvansiyon Yeniden Başladı | %14 Artış |
| Norveç | Pazar Daralması | %71 Düşüş |
| Hollanda | Pazar Daralması | %28 Düşüş |
Uzman Görüşü: “Tanınmaz Bir Başlangıç”
Benchmark Mineral Intelligence çatısı altındaki Rho Motion‘ın Veri Müdürü Charles Lester, mevcut tabloyu değerlendirirken pazarın bu yıla, 2025 beklentilerine kıyasla “tanınmaz bir başlangıç” yaptığını ifade etti. Lester, Avrupa’daki büyümenin Kuzey Amerika’daki durumla keskin bir tezat oluşturduğunu belirtti.
Lester’ın analizine göre sektördeki stratejik değişimler şöyle şekilleniyor:
“Kuzey Amerika’da elektrikli araç pazarı bir yeniden düzenleme döneminden geçiyor. ABD’de, Başkan Donald Trump‘ın tüketiciler ve üreticiler açısından elektrikli araç teşviklerini geri çekmesinin ardından araç üreticileri yatırım ve üretim planlarını yeniden düzenliyor. Ford, GM ve Stellantis, Kuzey Amerika stratejilerini elektrikli araçlardan uzaklaştırırken milyarlarca dolarlık önemli değer düşüklükleri kaydetti.”
Kanada pazarına da değinen Lester, Kanada’nın 2025 yılında sübvansiyon programının sona ermesiyle birlikte pazarı canlandırma arayışında olduğunu belirtti. Bu kapsamda Kanada hükümeti, 1 Ekim 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, Çin’de üretilen 49 bin adede kadar elektrikli aracın yüzde 100‘ün altında bir gümrük vergisi oranıyla ülkeye girişine izin veren bir anlaşmayı Çin ile imzaladı.
