Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün hazırladığı 2025 yılına ait verileri inceleyerek Türk Boğazları’ndaki deniz trafiği hareketliliğini değerlendirdi. Küresel deniz ticaretinin kilit noktalarından olan İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki yoğunluğa dikkat çeken Uraloğlu, yıl boyunca gerçekleşen geçiş istatistiklerini ve güvenlik önlemlerini kamuoyuyla paylaştı.
Boğazlarda Gemi Trafiği ve Kılavuzluk Hizmetleri
Bakan Uraloğlu, boğazlardan geçen gemi sayıları ve verilen kılavuzluk hizmetlerine dair detaylı rakamları açıkladı. Toplam gemi hareketliliğinin 84 bin 640’a ulaştığını belirten Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:
“2025 yılında İstanbul Boğazından geçiş yapan 40 bin 172 geminin yüzde 61,3’ünü oluşturan 24 bin 608 gemiye kılavuzluk hizmeti verdik. Çanakkale Boğazından geçiş yapan 44 bin 468 geminin ise yüzde 53,9’u yani 23 bin 971 gemi kılavuz kaptanlarımız tarafından yönetildi. Böylece 2025 yılında boğazlardaki gemi hareketliliği 84 bin 640’a ulaşırken 48 bin 579 kılavuzluk hizmeti verildi.”
Gemi Trafiği Karşılaştırma Tablosu
| Boğaz | Toplam Gemi Geçişi | Kılavuzluk Hizmeti Verilen | Kılavuzluk Oranı |
|---|---|---|---|
| İstanbul Boğazı | 40.172 | 24.608 | %61,3 |
| Çanakkale Boğazı | 44.468 | 23.971 | %53,9 |
Yük Türleri ve Gemi Boyutları: Ne Taşındı?
2025 yılında boğazları kullanan gemilerin türlerine ilişkin bilgi veren Bakan Uraloğlu, en yoğun trafiğin Genel Kargo Gemileri tarafından oluşturulduğunu vurguladı. Uraloğlu, “Geçtiğimiz yıl hem İstanbul hem de Çanakkale boğazlarını en çok Genel Kargo Gemileri kullandı. Bu dönemde, İstanbul Boğazı’ndan 14 bin 724, Çanakkale Boğazı’ndan ise 13 bin 870 Genel Kargo Gemisi geçiş yaptı. Söz konusu dönemde Genel Kargo Gemilerini, Dökme Yük Gemileri takip etti. Bir yılda İstanbul Boğazı’nı 7 bin 493, Çanakkale Boğazı’nı 8 bin 66 Dökme Yük Gemisi kullandı” dedi.
Taşınan yük miktarı ve gemi boyutlarına dair istatistikler ise şu şekildedir:
- İstanbul Boğazı: Toplam 422,8 milyon ton yük (203,7 milyon tonu tehlikeli yük).
- Çanakkale Boğazı: Toplam 570,3 milyon ton yük (232,5 milyon tonu tehlikeli yük).
- Dev Gemiler (>300 metre): İstanbul’dan 128, Çanakkale’den 660 geçiş.
- Büyük Gemiler (250-300 metre): İstanbul’da 1.836, Çanakkale’de 3.011 geçiş.
Hangi Ülkelerin Bayrakları Öne Çıktı?
Geçiş yapan gemilerin bayrak dağılımını değerlendiren Uraloğlu, “Türk Boğazları’ndan 12 bin 823 gemi ile en fazla Panama bayraklı gemiler geçiş yaptı. Panamayı, 12 bin 765 adet ile Türk bayraklı ve 10 bin 735 ile Liberya bayraklı gemiler takip etti” bilgisini paylaştı.
Deniz Emniyeti ve Kaza İstatistikleri
Bakan Uraloğlu, yoğun trafiğe rağmen güvenlikten taviz verilmediğini ve kaza oranlarında düşüş yaşandığını belirtti. Ana Arama Kurtarma Merkezi’nin faaliyetlerine değinen Uraloğlu şunları kaydetti:
“Türk Arama Kurtarma Bölgesi içerisinde icra edilecek tüm arama kurtarma faaliyetlerini en üst düzeyde koordine eden Ana Arama Kurtarma Merkezimiz ile 2025 yılında 299 deniz aracı kazasına müdahalede bulunarak 561 kişiyi sağ olarak kurtardık. Deniz araçlarının karıştığı kaza ve olaylar 2024 yılına göre yüzde 21 azaldı.”
Ayrıca seyir emniyetini artırmak amacıyla mevzuat güncellemeleri yapıldığını belirten Uraloğlu, “Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi, gelişen ihtiyaçlar doğrultusunda 2025 yılında revize edildi” dedi.
Kruvaziyer Turizminde %30 Artış
Turizm verilerine de değinen Bakan Uraloğlu, İstanbul limanlarındaki kruvaziyer hareketliliğinde önemli bir artış yaşandığını vurguladı. Uraloğlu sözlerini şöyle tamamladı:
“İstanbul limanlarını 2024 yılında 204 kruvaziyer gemi ile 439 bin 968 kruvaziyer yolcu ziyaret ederken, 2025 yılında İstanbul limanlarına uğrak yapan kruvaziyer gemi sayısında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 30 artışla 265 kruvaziyer gemi ve 625 bin 517 kruvaziyer yolcuya ulaşıldı.”
