Orta Doğu’da devam eden çatışmaların deniz ticaret yollarını tehdit etmesi, küresel bir gıda krizinin habercisi konumunda bulunuyor. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), artan lojistik ve enerji maliyetlerinin milyonlarca insanı açlık tehlikesiyle baş başa bıraktığını duyurdu.
Kim, Ne Uyarısında Bulundu?
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) yetkilileri, güncel jeopolitik krizlerin küresel açlık seviyelerini dramatik ölçüde artırabileceğini belirtiyor. Kuruma göre Orta Doğu merkezli savaş, dünya genelindeki mevcut açlık sorununu daha da derinleştiriyor. Çatışmaların sürmesi halinde 45 milyon insanın daha akut gıda güvensizliği girdabına sürükleneceği ve toplamda bu sorunu yaşayanların sayısının 363 milyona fırlayabileceği ifade ediliyor. Bu korkutucu tablonun, 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının ardından gözlemlenen rekor açlık seviyelerinin dahi ötesine geçme potansiyeli taşıdığı vurgulanıyor.
Neden ve Nasıl Etkiliyor?
Küresel gıda ve enerji piyasalarının birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğunun altını çizen kurum, deniz trafiğindeki sorunlara dikkat çekiyor. Özellikle kritik bir güzergah olan Hürmüz Boğazı’nın kapanma noktasına gelmesi ve Kızıldeniz’deki gemi trafiğinde artış gösteren tehlikeler; yakıt, enerji ve gübre fiyatlarının katlanmasına yol açıyor. Körfez bölgesindeki bu lojistik aksaklıklar, temel gıda ve ihtiyaç maddesi fiyatlarının halihazırda kontrolden çıktığı Somali ve Sudan gibi ülkelerdeki en korumasız toplulukları derinden sarsıyor.
WFP CEO Yardımcısı ve COO’su Carl Skau, durumun ciddiyetini şu sözlerle aktardı:
“Bu çatışma devam ederse, küresel çapta şok dalgaları yaratacak ve zaten bir sonraki öğününü karşılayamayan aileler en ağır şekilde etkilenecektir.”
Kriz Nerede ve Ne Zaman Hissedilecek?
Yakıt ve gıda ithalatına aşırı derecede bel bağlayan Asya ve Sahra Altı Afrika ülkeleri, savaşın yarattığı yıkıcı sonuçlara anında maruz kalacak ve en çok etkilenecek coğrafyalar olarak öne çıkıyor. Savaş Sahra Altı Afrika’yı vuracak endişesi giderek büyürken, kurumun tahminlerine göre, bu bölgelerde gıda güvensizliğiyle boğuşan kişi sayısının yaklaşık beşte bir oranında tırmanması öngörülüyor.
Risk altındaki temel dinamikler şu şekilde özetleniyor:
- Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı’nda yükselen tedarik zinciri riskleri.
- Gübre, yakıt ve enerji maliyetlerinde ivmelenen artış.
- Sudan ve Somali başta olmak üzere kırılgan ülkelerde patlama yapan fiyatlar.
| Krizin Küresel Boyutu | Beklenen Veriler ve Etkiler |
|---|---|
| Yeni Risk Altındaki Nüfus | 45 milyon kişi |
| Toplam Akut Gıda Güvensizliği | 363 milyon kişi |
| Aşılması Muhtemel Seviye | 2022 (Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı sonrası) |
| Artış Oranı (Asya ve Sahra Altı Afrika) | Beşte bir oranında |
