İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından paylaşılan Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, mart ayında 50,3 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye’nin temel ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını takip eden bu endeks, dış talep ortamındaki iyileşmenin sürdüğünü ancak ivme kaybettiğini ortaya koydu.
İhracat ikliminde 50 puanın üzerindeki her veri iyileşmeye, altındaki rakamlar ise kötüleşmeye işaret ediyor. Mart ayındaki 50,3‘lük değerle birlikte, talep koşulları üst üste 27. ay boyunca olumlu seyretmeye devam etti. Ancak şubat ayında 52,1 olan endeksin gerilemesi, mevcut güçlenme sürecinin en sınırlı düzeyde kaldığını kanıtladı.
Küresel Pazarlarda İvme Kaybı Belirginleşti
Türk imalat sanayisinin dış satımında yaklaşık yüzde 6‘lık bir ağırlığa sahip olan ABD’de, üretimdeki artış hızı zayıflamaya devam ediyor. Söz konusu ülkede ekonomik aktivitedeki genişleme mart ayında oldukça kısıtlı kalarak, son 2,5 yılın en düşük seviyesine geriledi. Türkiye’nin en büyük ihracat durağı Almanya’da da büyümenin yavaşlayarak ılımlı bir tempoya girdiği görüldü.
Birleşik Krallık pazarında beş aylık yükseliş serisinin ardından martta ekonomik aktivite yatay bir seyir izledi. Diğer önemli pazarlardan İtalya’da üretim son 14 ayda ilk kez düşüş kaydederken; Fransa ve Romanya’daki gerileme eğilimi sürdü. Rusya ekonomisi ise iki aylık büyüme periyodunun ardından mart ayında hafif bir daralma yaşadı.
Seçilmiş Ülkelerdeki Üretim ve Talep Durumu
Mart ayı verilerine göre farklı coğrafyalardaki performanslar şu şekilde özetlenmiştir:
| Ülke / Bölge | Mart Ayı Performansı |
|---|---|
| ABD | Son 30 ayın en düşük büyüme hızı |
| İtalya | 14 ayın ardından ilk kez daralma |
| BAE | Son 5 yılın en yavaş genişlemesi |
| Singapur | En güçlü üretim artışı |
| İspanya ve Hollanda | Şubat ayına göre hızlanan büyüme |
Orta Doğu’daki Çatışmalar BAE ve Bölgeyi Etkiledi
Orta Doğu’da süregelen savaş durumu, mart ayında Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) ekonomik büyümeyi baskıladı. BAE’de petrol dışı ekonomik faaliyetlerdeki artış, yaklaşık son 5 yılın en düşük seviyesinde kaldı. Benzer şekilde Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Lübnan gibi bölge ekonomilerinde de üretimin azaldığı gözlemlendi.
Raporun kapsadığı ekonomiler arasında mart ayının en belirgin üretim artışı Singapur’da yaşandı. Hindistan, Tayland ve Uganda’da da güçlü üretim artışları kaydedilse de, bu ülkelerin Türk imalat sanayi ihracatındaki payı nispeten düşük kalmaya devam ediyor.
Uzman Görüşü: “Performans Savaşın Süresine Bağlı”
Verileri analiz eden S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mart ayında Orta Doğu’daki çatışmaların belirli ülkelerde ticari faaliyetleri aksattığını ve maliyetleri yukarı çektiğini ifade etti. Harker, bu durumun küresel talep artışını yavaşlattığını dile getirdi.
Harker değerlendirmesinde, “Bu nedenle, Türk ihracatçıların önümüzdeki aylardaki performansı, büyük ölçüde savaşın süresine ve tedarik aksamalarının ne kadar hızlı giderilebileceğine bağlı olacak” ifadelerini kullanarak kritik faktörlere dikkat çekti.
