Doğan Trend Otomotiv CEO’su Kağan Dağtekin, Doğan Trend Otomotiv ile MG markasının sahibi SAIC arasında bir gizlilik anlaşması olduğunu belirterek, bu şirketle araç üretimi için bir tesis yatırımına yönelik mutabakat zaptını imzalamak üzere olduğunu söyledi.
Doğan Holding’in 
DOHOL otomotiv operasyonları ve Çinli üretici SAIC‘e ait MG markasının distribütörlüğü faaliyetlerinin başında olan Dağtekin, Reuters’a yaptığı açıklamada, tesisin ilk aşamada içten yanmalı ve hibrit motorlu olacağını kaydetti.
Dağtekin’in bu açıklamayı Türkiye’nin Çin’den ithal içten yanmalı ve hibrit araçlara %40 ek gümrük vergisi getirilmesinin ardından yaptı.
Ticaret Bakanlığı’ndan Cumartesi yapılan açıklamaya göre yerli üretimin iç pazarda gerileyen payının yükseltilmesi, cari açığın azaltılması ve yatırımın teşvik edilmesi amacıyla Çin’den ithal akaryakıt motorlu ve hibrit otomobillere en az 7,000 dolar olmak üzere %40 ilave gümrük vergisi getirildi, karar 7 Temmuz’da yürürlüğe girecek.
Türkiye’nin Çin araçlarına yönelik açıkladığı ek gümrük vergisi kararı ile ilgili yaptığı değerlendirmede Dağtekin, SAIC dahil olmak üzere Çinli şirketler ile yatırım müzakerelerinin mevzuattaki değişimden dolayı uzayabildiğine dikkat çekerek, “AB’nin yakında Çin’de üretilen araçlardan alması beklenen ek gümrük vergisi kararıyla birlikte açıklansa bizler için daha iyi olurdu. Gümrük Birliği’nin parçasıyız diyoruz, biz de Avrupa’nın kararlarıyla hareket edebilsek en azından bizim için, Çin tarafıyla iletişim biraz daha rahat olurdu” dedi.
Hükümetin ek gümrük vergisi kararının “yatırım yapma iştahınız varsa harekete geçin” anlamına geldiğini vurgulayan Dağtekin, “Bu olumlu bir şey. Teşvikler açısından Avrupa’ya bile kıyasla güçlü bir yapımız var” dedi.
SAIC’in dışında Çinli üretici Chery’nin de Türkiye’de yatırım yapmak istediği biliniyor. Dünyanın en büyük otomotiv pazarlarından olan Avrupa ise Çin için ayrı bir önem taşıyor. AB’nin bu hafta açıklaması beklenen ek gümrük vergisi gibi ticaret önlemlerini aşmak isteyen Çinli üreticiler Avrupa’da imalat tesisi yatırım kararları alıyorlar.
SAIC, iki kaynağın verdiği bilgiye göre Avrupa’da iki tesis kurmayı hedeflerken İspanya’nın Barselona kentine yatırım yapan Chery, yine bir kaynağın verdiği bilgiye göre İtalya ile de görüşme halinde.
Türkiye’nin “atıl üretim kapasitesinin Avrupa’ya göre çok sınırlı” olmasının şansızlık olduğunu söyleyen Dağtekin sözleirni şöyle sürdürdü:
“Sıfırdan bir yatırım yaparsanız hem sermaye ayırmış olursunuz, hem de üretime geçmesi zaman alır. Avrupa’da ise bir tesisle sözleşmeli imalat anlaşması yaparsanız 12 ayda üretime geçebilirsiniz. Çinli üreticilerin değerlendirdiği bir unsur da bu hız unsuru. Türkiye’nin pazar yapısı ve tedarik sanayi yüksek kapasiteli bir üretim tesisi kurulmasına müsait.”
Çin’den ithal tüm araçlara ek gümrük vergisi gelmesiyle birlikte Temmuz ayından sonra yeni araç satışları bir miktar azalacağını kaydeden Dağtekin, sıfır ve ikinci el araç fiyatlarının bir miktar artamasını beklediğini söyledi.
Dağtekin, “Yeni araç satışlarının Temmuz’dan sonra (aylık bazda) 10 yıllık ortalamaların altına düşmesi mümkün” dedi.
Ticaret Bakanlığı’nın ek gümrük vergisi kararının Çinli üreticiler için bir mesaj olmasının yanı sıra Türkiye’nin dış ticaret ve dolayısıyla cari açığının daraltılması üzerinde de etkili olması bekleniyor.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre otomobil pazarında 2019 yılında %41 olan yerli payı, 2022 yılında %39’a, 2023’te %32’ye indi. Yerli payı bu yılın ilk beş ayında azalmaya devam etti.
Yerli payındaki düşüş tek sebebi olmasa da yurt içi pazara giriş yapan Çinli markaların sayısı iki yılda hızlandı. Çinli markalar, geçen yılın tamamında yaklaşık 59,000 adet satış ile pazardan %5 pay alırken, bu yılın ilk beş ayında yaklaşık 38,000 adet satışla pazardan aldığı payı %8’e çıkardı. Satışların neredeyse tamamını Chery ve MG gerçekleştirdi.
Türkiye’nin geçen yıl 40 milyar dolardan fazla dış ticaret açığı verdiği Çin’den otomobil ithalatı hızlı bir artış içinde. Türkiye’nin Çin’e otomobil ihracatı ise sıfıra yakın.
Geçen yıl 18.2 milyar dolar olan binek taşıt ithalatın %7’si, yani 1.3 milyar dolarlık kısmı Çin’den yapıldı.
