Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel enerji ve ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine karşı ortak bir endişe dile getirdi. Kurum başkanları, nisan ayı başında oluşturulan bir koordinasyon grubunun parçası olarak bir araya gelerek, krizin etkilerini en üst düzeye çıkarmak için alınacak önlemleri görüştü.
Savaşın Asimetrik Etkileri ve Güvenlik Kaygıları
Yapılan ortak açıklamada, bölgedeki savaşın etkilerinin önemli, küresel çapta hissedilir ve son derece dengesiz olduğu belirtildi. Özellikle enerji ithalatçısı ülkelerin, daha düşük gelirli olanların bu durumdan orantısız bir şekilde olumsuz etkilendiği vurgulandı. Bu durumun, petrol, gaz ve gübre fiyatlarında yaşanan artışla birlikte gıda güvenliği ve istihdam kaybı gibi ciddi endişeleri tetiklediği ifade edildi. Açıklama, Orta Doğu’daki bazı petrol ve gaz üreticisi ülkelerin de ihracat gelirlerinde önemli düşüşler yaşadığına dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı ve Tedarik Zinciri Sorunları
Mevcut durumun belirsizliğini koruduğu ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz taşımacılığının henüz normale dönmediği belirtildi. Kurumlar, boğaz üzerinden düzenli sevkiyat akışlarının yeniden başlamasından sonra bile, temel emtia arzının çatışma öncesi seviyelere ulaşmasının zaman alacağını öngörüyor. Altyapıda meydana gelen hasarlar da göz önüne alındığında, yakıt ve gübre fiyatlarının uzun bir süre yüksek kalabileceği uyarısında bulunuldu.
Tedarik zincirindeki aksaklıkların, temel girdi eksikliklerine yol açabileceği ve bunun enerji, gıda ile diğer sektörler üzerinde etkili olabileceği vurgulandı. Ayrıca, savaşın zorunlu göçe neden olduğu, istihdamı olumsuz etkilediği, seyahat ve turizmi azalttığı ve bu olumsuz etkilerin düzelmesinin de zaman alabileceği kaydedildi.
Koordineli Müdahale ve Politika Tavsiyeleri
IEA’nın aylık Petrol Piyasası Raporu ve IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü raporlarının yayımlanması öncesinde yapılan bu değerlendirmelerde, krizden en çok etkilenen ülkelerin durumu ve kurumsal yanıtlar ele alındı. IEA, IMF ve Dünya Bankası ekiplerinin, ülke düzeyinde uzmanlık paylaşımı yaparak ve özel politika tavsiyeleri sunarak işbirliği içinde çalıştığı belirtildi. İhtiyaç duyulan durumlarda, IMF ve Dünya Bankası aracılığıyla mali destek sağlanarak ülkelere yardımcı olunacağı ifade edildi.
Geleceğe Yönelik İzleme ve Destek
Açıklamada, savaşın enerji piyasaları, küresel ekonomi ve ülkeler üzerindeki etkisinin yakından izlenmeye ve değerlendirilmeye devam edileceği vurgulandı. İstikrar, büyüme ve istihdamı destekleyen dirençli bir iyileşme süreci için, diğer uluslararası kuruluşların uzmanlığından da faydalanılarak üye ülkelere yönelik müdahale ve desteğin koordine edileceği taahhüt edildi.
